R5-p046 · PDF [692]

Nec terræ prouenientibus solùm, sed & animantibus ea necessaria fuit vicissitudo. Non enim aut continuos ardores, aut vrgentia acrius & instantius frigora, aut sine intermissione, vel delabentes aquas, pluuias, vel exundantia flumina, vel vniuersum madentem vberius aërem, arentemve, perferre possent, ac perpeti. Consumerentur æstu, frigore enecarentur, vberiore humore perfusa & obruta putrescerent, deficerent ariditate, quod experientia docet. Quare variatis vicibus, si quid illatum nocumenti est animantibus antegresso excessu qualitatum, id corrigitur ac restituitur contraria vi sequentium.

이러한 교대는 땅에서 자라는 것들뿐 아니라 동물들에게도 필요했다. 그들은 끊임없는 열기나 더욱 매섭게 지속되는 추위, 쉬지 않고 쏟아지는 빗물이나 범람하는 강물, 또는 공기 전체가 지나치게 습하거나 메마른 상태를 견디고 버틸 수 없기 때문이다. 열기에 소모되고 추위에 죽으며, 너무 많은 수분에 젖고 잠기면 썩고 건조함으로 쇠약해진다는 것을 경험이 가르쳐 준다. 그러므로 상태가 번갈아 바뀔 때, 앞선 성질의 과도함이 동물에게 끼친 해는 뒤따르는 것들의 반대되는 힘에 의해 교정되고 회복된다.

R5-p047 · PDF [692]

Easdem vices, menstruo ambitu Luna parit, iisdem excitatis, atque in auxilium assumtis stellis. Potissima eius vis in Tauro Cancroque, quæ sidera permeans, nisi fortes admodum validæque renitantur atque obstent causæ, efficacissimè educit, cogit, ac densat nubes, indeque aquas pluuias extillat. Quam varie, mutatis subinde hoc circuitu sedibus, & in alios atque alios sex Planetarum radios positusque incurrens, terrena afficiat omnia: vel sola ratio dierum monstrat Criticorum, eorumque, quos ἐπιδήλους, indices, vocant. Quanquam enim quæsita semper ratio est, qui fiat, quod in ipsis pæne articulis dierum septimorum accidant in ægris, subitæ morborum conuersiones, quæ, aut oppressos eos perimant, aut solutos morbos profligant: cur, qui præcedunt quarti, secuturam septimo conditionem declarent: tamen in Lunæ motum causam plerique referunt.

달도 같은 별들을 일깨워 도움으로 삼으면서 한 달의 운행으로 같은 교대를 일으킨다. 달의 힘은 황소자리와 게자리에서 가장 크다. 이 별자리들을 지나는 동안에는 아주 강력한 원인이 저항하고 가로막지 않는 한, 달은 구름을 매우 효과적으로 끌어내어 모으고 짙게 하며, 그로부터 빗물이 떨어지게 한다. 달은 이 순환에서 자리를 잇달아 바꾸고 다른 여섯 행성의 여러 광선과 배치에 차례로 마주치면서 지상의 모든 것에 다양하게 작용한다. 이 점은 위기일과 사람들이 ‘징후를 드러내는 날들’, 곧 징표일이라고 부르는 날들의 이치만으로도 드러난다. 거의 일곱째 날의 바로 그 시점에 병자에게 갑작스러운 병세 전환이 일어나, 그를 눌러 죽이거나 병을 풀어 쫓아내는 까닭은 언제나 탐구의 대상이었다. 앞선 넷째 날이 왜 일곱째 날에 뒤따를 상태를 알려 주는지도 그러했다. 그럼에도 대부분의 사람은 그 원인을 달의 운동으로 돌린다.

R5-p048 · PDF [692, 693]

Etenim septimo quouis die, ad signum defertur illi aduersum, quo morbus cœpit. Si, eo positu, morbo quoque aduersatur, & ceterorum Planetarum consentientia, secum roborantia adipiscitur suffragia: naturam ægri contra morbum incitat atque instruit validissimè, cumque ea vna discutit eum coërcitumque exterit, adeo, vt ne vestigia quidem morbi relinquantur: Si cum morbo consentiens, ceu in naturæ conspirat perniciem, acuit eum, vt fractam contusamque extinguat: Si conanti naturæ tentantique morbi abactum opitulatur languidius, solo naturæ morbo impar, partem eius excutit, reliqua, aut infestat denuò, sine intermissione, aut ex interuallo recidiuas facit.

달은 매 일곱째 날마다 병이 시작될 때 있던 별자리에 맞서는 별자리로 옮겨 간다. 그 위치에서 달이 병에도 적대적이며 다른 행성들로부터 자신과 뜻을 같이하고 힘을 보태는 지원을 얻으면, 병자의 자연적 생명력을 질병에 맞서 매우 강하게 일으켜 무장시킨다. 그리고 그 생명력과 함께 병을 흩뜨리고 억눌러 없애, 병의 흔적조차 남기지 않는다. 그러나 달이 병과 뜻을 같이하여 마치 자연적 생명력을 파괴하려고 공모하듯 하면, 병을 강화하여 이미 꺾이고 짓눌린 생명력을 꺼 버리게 한다. 병을 몰아내려고 애쓰는 생명력을 달이 약하게 도울 경우에는, 자연적 생명력의 힘만으로 병을 이기기에 부족하여 병의 일부만 떨쳐 낸다. 나머지는 곧바로 다시 괴롭히거나 얼마 뒤 재발하게 한다.

R5-p049 · PDF [693]

Quartus septimi prænunciat conditionem, quod eo ferè de signo, aliqua ex parte contrario, primo transit in aliud cognatius ac similius: sique illud, vt signo primo, sic morbo contrarium fuit, nec in eo transitu, infestum ipsa Luna aliquid, aut hostile experta vel perpessa est, auxit naturæ robur, morbi viribus attenuatis, & accisis, idque se promit quarto, quo sedem mutat: Si morbum armauit in naturam, aut debiliori præsidio naturæ subuenit, contrarium euenit.

넷째 날은 일곱째 날의 상태를 미리 알린다. 대체로 그날 달은 처음 별자리와 어느 정도 반대되는 별자리에서, 처음 별자리와 더 가깝고 비슷한 다른 별자리로 옮겨 가기 때문이다. 그 앞의 별자리가 처음 별자리에 맞섰듯 병에도 맞섰고, 달 자체도 이동 중에 해롭거나 적대적인 어떤 일을 겪지 않았다면, 병의 힘을 약화시키고 꺾어 자연적 생명력의 힘을 늘린 것이다. 그리고 이것은 달이 자리를 바꾸는 넷째 날에 드러난다. 반대로 달이 병을 무장시켜 생명력을 공격하게 했거나 생명력을 약한 방어력으로 도왔다면, 반대의 결과가 생긴다.

R5-p050 · PDF [693]

Eodem modo, ceteræ partes huius Mundi inferioris experiri fatentur Lunæ vim & conditionem, cum perpessarum mutationum notas edunt, sterilescentibus agris, rubigine, vel vredine fruges, carbunculo vites occupante, decidentibus floribus, proueniente vbique vermium diuersorum magna copia, venenatis in aërem expirantibus halitibus.

마찬가지로 이 아래쪽 세계의 다른 부분들도, 자신이 겪은 변화의 징후를 드러내어 달의 힘과 상태를 경험했음을 보여 준다. 밭은 불모지가 되고, 곡식에는 녹병이나 마름병이, 포도나무에는 그을음병이 생긴다. 꽃이 떨어지고, 곳곳에서 여러 벌레가 대량으로 나타나며, 유독한 증기가 공기 속으로 내뿜어진다.

R5-p051 · PDF [693]

Quam præclarè commendato sibi diuinitus perfungitur munere, cum gratissimis vicibus nocturna variat spacia, vt Sol diurna? In pleniluniis enim, quibus totas supra terram noctes eminet æstate, gelida aura impressum aëri arcet atque elidit feruorem lenitque ex æstu contractas molestias: hyeme, tepidiore aëre mitigat rigorem frigoris, scilicet, quod æstiuis pleniluniis procul abit aduersa Soli, hybernis, per æstiuum circulum accedit propius, constitutione diuina.

태양이 낮의 시간을 변화시키듯 달이 지극히 반가운 교대로 밤의 시간을 변화시킬 때, 달은 하느님께서 맡기신 임무를 얼마나 훌륭하게 수행하는가! 여름 보름에 밤새 땅 위에 떠 있을 때에는 서늘한 기운으로 공기에 박힌 열기를 막고 누그러뜨려, 더위 때문에 생긴 불편을 덜어 준다. 겨울에는 더 따스한 공기로 매서운 추위를 누그러뜨린다. 이는 신적인 질서에 따라 여름의 보름달은 태양과 마주 선 채 멀리 물러나지만, 겨울의 보름달은 여름의 궤도를 지나 더 가까이 오기 때문이다.

R5-p052 · PDF [693]

Errantium siderum, quæ peculiaribus, supra infraque Solem volutata orbibus, eum antecedunt, comitantur, adeunt, ac salutant, intuentur aduersum, suprema præsertim, & adstantem, velut ex fastigio suorum epicyclorum, repentia deorsum excipiunt triquetris, tetragonis, & sexangulis radiis, abeuntem prosequuntur iisdem, paulatim ab imis ad altiora scandentia. Eorum (inquam) vires colonis & nautis, motus dissimiles ac varii obscurant.

떠도는 별들은 태양의 위아래에서 저마다의 천구를 돌며 태양보다 앞서가거나 동행하고, 태양에 다가가 인사하며, 맞은편에서 태양을 바라본다. 특히 가장 높은 행성들은 주전원의 꼭대기에서 아래로 기어 내려오듯 움직이며 가까이에 있는 태양을 삼각·사각·육각의 광선으로 맞이하고, 태양이 떠나면 가장 낮은 곳에서 더 높은 곳으로 조금씩 올라가며 같은 광선으로 뒤따른다. 내가 말하는 이러한 행성들의 힘은, 그 운동이 서로 다르고 다양하기 때문에 농부와 선원들에게는 알아보기 어렵다.

R5-p053 · PDF [693, 694]

Idcirco, ex eruditorum obseruatis, ostendenda efficacia est, quam illi motibus, motuumque temporibus, ac momentis numeratis & designatis collatisque, quæ oboriebantur in tractu elementari mutationibus, ad motus, atque inter sese, cum congruere non semel atque iterum, sed crebro, & fere semper, nisi vbi euidens obstaret necessitas, deprehendissent, canonibus regulisque descripserunt, vt cum prognostica de stellarum positu excudenda essent, coniecturas dirigerent & gubernarent.

그러므로 그 효능은 학자들의 관측을 통해 보여 주어야 한다. 학자들은 운동과 그 운동의 시간 및 순간을 계산하고 표시한 뒤, 원소적 영역에서 일어난 변화들을 운동 및 서로 간에 대조했다. 그리고 명백한 필연적 장애가 있는 경우를 제외하면, 그것들이 한두 번만이 아니라 자주, 거의 언제나 일치한다는 것을 알아냈다. 그리하여 별들의 위치에서 예측을 도출해야 할 때 추정을 이끌고 조절할 수 있도록, 그 효능을 법칙과 규칙으로 기술했다.

R5-p054 · PDF [694]

Variant omnino luminum effectus Planetæ euidentissimè, cum & terræ propiores sint stellis cœlo inhærentibus, eosque aut reprimunt, aut compescunt cum iunctis corporum radiorumve commixtione viribus, ex signis luminum sedibus contrariis struunt contrarium, vi validiore, oppugnantque, & retorquent conatus illorum, atque opera inchoata abolent, vel hebetant, si iidem, potentia imbecilliore agunt: aut intendunt, cum ex similibus signis, vires illis suas, corpore coniectuue radiorum, accommodant.

행성들이 두 광명체의 작용을 매우 뚜렷하게 변화시킨다는 것은 확실하다. 행성들은 하늘에 붙은 별들보다 땅에 더 가깝기도 하다. 천체 자체나 광선의 혼합으로 힘을 합쳐, 두 광명체가 자리한 곳에 반대되는 별자리에서 반대 작용을 더 큰 힘으로 일으킬 때에는, 행성들은 광명체들의 작용을 억누르고 제어한다. 그들의 시도를 공격하고 되돌리며 이미 시작된 일을 없애 버린다. 같은 행성들이 더 약한 힘으로 작용하면 광명체들의 일을 둔화시킨다. 반대로 비슷한 별자리에서 천체 자체나 광선의 투사를 통해 자기 힘을 광명체들에게 보태면, 그 작용을 강화한다.

R5-p055 · PDF [694]

Etenim diuersos effectus euentusque tum sequi, ad diuersas & insignes errantium siderum, sub octauo orbe, congressiones & configurationes, prout, vel faustis se mutuo, felicibusque complectuntur radiis, vel feriunt infestantque minacibus ac hostilibus, proque habitudine ad subiectas terras, cumque iisdem familiaritate & congruentia, ratione signorum, in quibus consistunt: gubernari, ductu imperioque illorum, quorum aucta vis positu consensuque, & inerrantium siderum, & Planetarum, vel assistentium, vel radios applicantium suos: tum, qua se vi his inferioribus ingerant & misceant: non elementa solùm, plantæque, atque animantium corpora, & in primo sui ortu egressuque in hunc Mundum, & posterius, toto vitæ tempore, sed Regna etiam, Respublicæ, & totæ gentes, experiuntur.

실제로 여덟째 천구 아래에서 행성들이 맺는 서로 다르고 두드러진 만남과 배치에 따라 다양한 작용과 결과가 뒤따른다. 행성들이 서로 길하고 유리한 광선으로 감싸는지, 아니면 위협적이고 적대적인 광선으로 때리고 괴롭히는지에 따라 다르다. 또한 아래에 있는 땅들과 맺는 관계, 그리고 자신이 있는 별자리 때문에 그 땅들과 맺는 친연성과 부합에 따라서도 다르다. 이러한 일들은, 자기 위치와 항성들의 협력, 곁에 있거나 광선을 적용하는 행성들의 협력으로 힘이 커진 천체들의 이끄는 힘과 지배에 따라 다스려진다. 그것들이 어떤 힘으로 아래쪽 사물에 들어와 섞이는지는, 원소와 식물과 동물의 몸이 처음 태어나 이 세계로 나올 때와 그 뒤 일생 동안 경험할 뿐만 아니라, 왕국과 국가와 온 민족들까지도 경험한다.

R5-p056 · PDF [694]

Feruet aër, & aridis completur halitibus: Terra nata flaccescunt, & in rugas contrahuntur: crispantur arborum folia: animantium corpora æstuant & arent, calidioribus Planetis, sub cœli octaui sideribus feruidis, coeuntibus.

더 뜨거운 행성들이 여덟째 하늘의 뜨거운 별들 아래에서 만나면, 공기는 달아오르고 건조한 증기로 가득해진다. 땅에서 자라는 것들은 시들어 쭈그러들고, 나뭇잎은 오그라들며, 동물의 몸은 열이 나고 메마른다.

R5-p057 · PDF [694]

Impetuosius venti irruunt, vique maiore in terras incumbunt, præcipue eas, quas, aliqua familiaritate Zodiaci sidera complectuntur, Planetis flatuosis, flatuosa sidera occupantibus.

바람을 일으키는 행성들이 바람을 일으키는 별자리에 자리하면, 바람은 더욱 거세게 몰아치고 더 큰 힘으로 땅에 들이닥친다. 특히 황도대의 별자리들과 어떤 친연성으로 연결된 땅들에서 그러하다.

R5-p058 · PDF [694, 695]

Rursus, turgescunt flumina, & aquarum cœlestium aut maior decidit copia, pluribus diebus, aut affatim confertimque ruit cum impetu, simul aquea signa, humidioribus Planetis, aut permeantibus, aut, vibratu radiorum pulsantibus: Cuius exemplum vidimus, anno vicesimo quarto.

또한 더 습한 행성들이 물의 별자리들을 지나거나 떨쳐 보낸 광선으로 그곳을 두드리면, 강물이 불어나고 하늘에서 많은 물이 여러 날 내리거나 한꺼번에 풍부하게 세차게 쏟아진다. 우리는 24년에 그 사례를 보았다.

원주 · R5-N022

Vicissitudo temporum animantibus necessaria.

계절의 교대는 동물들에게 필요하다.

원주 · R5-N023

Lunæ efficacia.

달의 효능.

원주 · R5-N024

Criticorum dierum ratio ex motu Lunæ.

달의 운동에 근거한 위기일의 설명.

원주 · R5-N025

Lunæ vis in partibus Mundi inferioris.

아래쪽 세계의 여러 부분에 미치는 달의 힘.

원주 · R5-N026

Planetarum effectus.

행성의 작용.