Opera huius gradus præsentiæ Dei, qui inter quatuor primus est, sunt, cum quæcunque in natura conformia fiunt operibus creatis, & cum ordine diuino consueto conueniunt intra metas constitutas, tum & illa, quæ præter morem per easdem causas ordinatas fiunt κατὰ ὑπερβολὴν, ἢ ἔλλειψιν, excessu aut defectu, vel in bonos vsus ac salutares, vel in detrimentum ac perniciem: In societate humana vero, in politiis, & Oeconomiis, ac ciuili vita tota, priuatim in vnoquoque, publice in vniuersis aut plurimis, quæ sapientiæ, veritati, bonitati, iustitiæ, ac misericordiæ Dei congruunt, siue in mediocritate constant, siue καθ᾽ ὑπερβολὴν ἢ ἔλλειψιν, per excessum aut defectum, fiant. Insignia enim & excellentia καθ᾽ ὑπερβολὴν, excessu, sunt à Deo tam mala pœnæ, quam bona. Bona sunt fœcunditates terræ exuberantes, excellentia ingenia artificum & sapientum, heroicæ naturæ, &c. Mala pœnæ sunt, tempestates prodigiosæ, bella, quantumuis iusta, quæ semper sunt pœnæ partis vtriusque, ex norma iustitiæ diuinæ. Καθ᾽ ἔλλειψιν, per defectum, sunt sterilitates, defectus sapientiæ & virtutis. Liberrima est enim in & per creaturas actio Dei, vt Ierem. 32. dicitur: Ecce ego Dominus sum vniuersæ carnis. Numquid mihi difficile est omne verbum. De tempestatibus sunt Psalmorum illustria testimonia. Psal. inprimis 18. Commota est & contremuit terra, & fundamenta fontium conturbata sunt, quando iratus fuit eis. Ascendit fumus in ira eius, & ignis à facie eius exarsit. Inclinauit cœlos, descendit caligo sub pedibus eius. Volauit super pennas ventorum. Intonuit de cœlo. Altissimus dedit vocem suam: grando & carbones ignis. Misit sagittas, & dissipauit eos, multiplicauit fulgura, & conturbauit eos. Psal. 77. Fuderunt aquas nubes & sagittæ tuæ discurrerunt. Vox tonitrui tui in cœlo. Illuxerunt coruscationes tuæ orbi terræ, & contremuit terra.
하나님의 임재의 네 단계 가운데 첫째인 이 단계의 일에는 다음과 같은 것들이 속한다. 자연 안에서 창조된 일들에 부합하며 정해진 한계 안에서 통상적인 신적 질서와 일치하여 일어나는 모든 것이 속하고, 같은 정해진 원인들을 통하여 관례를 벗어나 과잉이나 결핍으로 일어나는 일들도 속한다. 후자는 좋고 유익한 쓰임을 위한 것일 수도 있고 손해와 파멸을 가져오는 것일 수도 있다. 인간 사회에서는 국가의 통치와 가정의 경영 및 시민 생활 전체에서, 개인적으로는 각 사람에게, 공적으로는 모두나 다수에게 생기는 일들 가운데 하나님의 지혜와 진리, 선하심과 정의와 자비에 부합하는 일들이 속한다. 그것이 중간의 정도를 유지하든, 과잉이나 결핍으로 일어나든 마찬가지다. 과잉으로 두드러지고 비범하게 나타나는 것들은 형벌의 악이든 선한 것이든 모두 하나님에게서 나온다. 선한 것으로는 땅의 넘치는 결실, 기술자들과 지혜로운 이들의 뛰어난 재능, 영웅적인 본성 등이 있다. 형벌의 악으로는 기이한 폭풍과 전쟁이 있다. 전쟁은 아무리 정당하더라도 언제나 하나님의 정의의 기준에 따라 양쪽 모두에게 내리는 형벌이다. 결핍으로 일어나는 일로는 흉작, 지혜와 덕의 부족이 있다. 피조물 안에서, 또 피조물을 통하여 행하시는 하나님의 작용은 지극히 자유롭기 때문이다. 예레미야 32장에 이렇게 쓰였다. “보라, 나는 모든 육체의 주다. 어떤 일이 내게 어렵겠느냐?” 폭풍에 관해서는 시편에 뚜렷한 증언들이 있다. 특히 시편 18장이다. “땅이 흔들리고 떨었으며, 그분이 그들에게 진노하셨을 때 샘들의 기초가 뒤흔들렸다. 그분의 진노 속에서 연기가 올랐고 그분 앞에서 불이 타올랐다. 그분은 하늘을 굽히셨고, 짙은 어둠이 그분 발 아래 내려왔다. 바람의 날개 위로 날으셨다. 하늘에서 천둥을 울리셨다. 지극히 높으신 분이 자신의 음성을 내셨다. 우박과 불붙은 숯이었다. 화살을 보내 그들을 흩으셨으며, 번개를 늘려 그들을 어지럽히셨다.” 시편 77장이다. “구름들이 물을 쏟았으며 주의 화살들이 사방으로 달렸다. 주의 천둥 소리가 하늘에서 울렸다. 주의 번갯불이 온 땅을 비추었고 땅이 떨었다.”