Quot rerum minime subiectarum Astris, quam anxias & superstitiosas constituerunt ἐπιλογὰς, electiones? adeoque siderum dominio parere falso finxerunt, quicquid hic orbis habet, vt vetuerint suscipere quicquam, vel publice, vel priuatim, domi, foris, nisi inspecto perquisitoque cœlo, tanquam fatalium legum tabula, aut magistro, atque arbitro euentorum omnium, deque præscripto cœlestium edictorum geri quæcunque inciperentur: vrgeri, si aspirarent stellæ: deponi, si refragarentur, voluerint.
그들은 별들에게 조금도 종속되지 않은 얼마나 많은 일에 대하여, 얼마나 불안하고 미신적인 택일 규칙을 세웠던가? 이 세계에 있는 모든 것이 별들의 지배에 복종한다고 거짓으로 꾸며 내어, 공적으로든 사적으로든 집 안에서든 밖에서든, 하늘을 살피고 샅샅이 조사하지 않고는 아무 일도 시작하지 못하게 했다. 하늘을 운명적 법률의 판이나 모든 사건의 스승이며 심판자처럼 여긴 것이다. 그리하여 시작하는 모든 일이 하늘의 칙령에 따라 수행되기를, 별들이 호응하면 추진되고 반대하면 포기되기를 원했다.
Genethliacis vero constitutionibus, quot supra à siderum numero & natura aliena, quantum numerum partium insuerunt temere? quorum quidem vim amplificarunt tantopere, vt pene maiorem stellarum viribus fecerint, scilicet si ad Astra reuocarent omnia, ne quid deesset vspiam, quo euentus propositos, quauis specie pingerent & excusarent.
또 출생천궁도의 구성에는 별들의 수와 본성에 맞지 않는 것들을 그 밖에도 얼마나 많이, 얼마나 많은 부분점들을 함부로 꿰매 넣었던가? 그 힘을 그토록 부풀려 거의 별들의 힘보다 더 크게 만들었다. 모든 것을 별들에게 돌림으로써, 제시된 사건들을 어떤 모습으로든 꾸며 설명하고 변명하는 데 무엇 하나 모자라지 않게 하려는 것이었다.
Quid de certitudine dicam rerum præuisarum, quas naturæ siderum, & vires effecturæ sint? Eas tam certas esse volunt, vt à rebus retro ad efficientia eas sidera redire se posse profiteantur.
별들의 본성과 힘이 일으킬 것이라고 미리 본 일들의 확실성에 관해서는 무슨 말을 하겠는가? 그들은 그 일들이 너무나 확실해서, 사건들로부터 거꾸로 돌아가 그것들을 일으킨 별들에 이를 수 있다고 주장한다.
Vt enim vitæ cursum & fata præcipere se posse gloriantur, si natale tempus indicatum sit: sic vicissim, si vitæ cursus demonstretur, relegendo reuoluendoque effectiones siderum, natale momentum comprehensuros se asserunt.
출생 시각이 알려지면 삶의 경로와 운명을 미리 알아낼 수 있다고 자랑하듯이, 반대로 삶의 경로가 제시되면 별들의 작용을 되짚고 거슬러 올라가 출생의 순간을 알아낼 것이라고 확언한다.
Sicut factitasse L. Tarutius Firmianus inprimis Chaldaicis literis eruditus traditur, qui ex Romuli rebus gestis, vita, morte, inuenit illum satum Olympiadis secundæ, anno primo Mensis die vicesima tertia, eius, quem Ægyptii Choeac vocant, hora circiter tertia, qua quidem totus Sol obscuratus fuerit: Natum autem vicesima prima die Mensis Toth, sub ortum Solis.
칼데아 문헌에 특히 정통했던 루키우스 타루티우스 피르미아누스도 그렇게 했다고 전해진다. 그는 로물루스의 행적·삶·죽음에서 출발하여, 로물루스가 제2올림피아드의 첫해, 이집트인들이 코이아크라고 부르는 달의 23일, 대략 제3시에 잉태되었다고 알아냈다. 그 시각에는 태양 전체가 가려졌다고 한다. 태어난 때는 토트월 21일, 해가 뜰 무렵이었다고 했다.
Vrbis Romæ etiam natalem repetiuit diem, ab iis parilibus, quibus eam à Romulo conditam proditum est, Romamque, cum esset in iugo Luna, Sol cum Mercurio & Venere in Tauro, in Piscibus Iupiter, Scorpio Saturnus cum Marte, natam esse dixit, fundamentis murorum auspicato iactis, vndecimo Calendas Maii, hora post secundam ante tertiam. Vnde Pallilium appellatum Hyadum sidus, quod eo die exortum cum Sole repetiti ostenderunt cursus.
그는 로물루스가 로마를 세웠다고 전해지는 파릴리아 축일에서 출발하여 로마 시의 탄생일도 거슬러 찾았다. 달이 저울자리에, 태양이 수성과 금성과 함께 황소자리에, 목성이 물고기자리에, 토성이 화성과 함께 전갈자리에 있을 때 로마가 태어났다고 말했다. 5월의 칼렌다이 전 열한째 날, 제2시가 지난 뒤 제3시 전, 길조를 확인하고 성벽의 기초를 놓았다는 것이다. 이 때문에 히아데스 별무리가 팔릴리움이라고 불렸다. 운행을 거슬러 계산해 보니 바로 그날 태양과 함께 떠올랐음이 드러났기 때문이다.
Eodemque progressa fuit vesana audacia Chaldæorum, in prædictis natalitiis extollendis, vt non minus referre iactitarint, qua cœli facie, quoue modo dispositis sideribus fundamenta struerentur ædificiorum quorumcunque, aut texerentur, consuerentur, induerentur primo vestimenta: quam ex qua cœli affectione nati primum pueri spiritum ducerent.
출생에 따른 예측을 치켜세우는 칼데아인들의 미친 대담함은 이와 같은 지점까지 나아갔다. 어떤 건물이든 기초를 쌓을 때, 또는 옷을 짜고 꿰매고 처음 입을 때 하늘이 어떤 모습을 하고 별들이 어떻게 배치되어 있는지가, 갓난아이가 처음 숨을 쉴 때 하늘이 어떤 상태인가 못지않게 중요하다고 떠벌린 것이다.
An idem in latere aut cæmento vis stellarum præstat, quod in molliusculis nullo antea contactis aut afflatis aëre, nullo vibratis lumine corpusculis? An institutas celebrationes, inchoatas operas, res geri cœptas, moderantur & dirigunt astra?
별들의 힘이 벽돌이나 돌조각에서 이루는 일이, 이전에는 어떤 공기도 닿거나 불어오지 않았고 어떤 빛도 쏘이지 않았던 연약한 작은 몸들에서 이루는 일과 같은가? 별들은 마련된 의식, 시작된 작업, 착수한 일들을 조절하고 이끄는가?
Non magis profecto, vel inchoatis ædificiis conferunt, vel actionibus, quas, re deliberata, sponte & arbitrio nostro deligimus & auspicamur, quam imagunculis, quæ ad certos positus ex lignea æreave fabricantur materia.
분명 별들이 건축을 시작한 건물이나, 숙고한 뒤 우리의 자발성과 판단으로 선택하고 착수한 행동에 보태는 것은, 특정한 별의 배치에 맞추어 나무나 청동으로 만든 작은 상들에 보태는 것보다 크지 않다.
Illud vero & ego assentior, & nemo inficiabitur, quod quisque pene in singulos dies experitur: affici alias aliter, diuersis cœli constitutionibus, principes corporum nostrorum partes, quique his adsunt & seruiunt humores ac spiritus. Languemus quandoque, aut contra rectius commodiusque valemus. Lætamur, aut subito in mœstitiam labimur: Celerius, alacrius, expeditiusque conficimus, in quo elaboramus aut, magna cum molestia, operas aggredimur, nec sine difficultate exercemus: Vigemus sensibus, & cum ad cogitandum animos componimus, facile subitoque inquisita percipimus, immo affluimus copia rectarum & bonarum cogitationum: aut contra vires intendimus omnes ingeniorum, desudamus, frangimur, nihil quicquam tamen quod sit aptum conueniensque proposito eruimus: eaque absque vlla conspicua nobis causa accidere fatemur, scilicet, quod alii positus, nobis non aduertentibus, alias effectiones imprimunt, vel concitatis turbatisve humoribus, vel sedatis ac perpurgatis, vel serenatis ac collustratis spiritibus, vel excitatis ac roboratis principum membrorum facultatibus.
그러나 거의 누구나 날마다 경험하는 다음 사실에는 나도 동의하며, 누구도 부정하지 않을 것이다. 하늘의 다양한 배치에 따라 우리 몸의 주요 부분들과 거기에 속하여 봉사하는 체액 및 영기들이 때마다 다르게 영향을 받는다는 것이다. 우리는 때로 쇠약하고, 반대로 더 건강하고 편안하기도 하다. 기뻐하다가 갑자기 슬픔에 빠진다. 힘쓰는 일을 더 빠르고 활기차고 수월하게 마치기도 하고, 몹시 괴롭게 작업에 착수하여 어렵게 수행하기도 한다. 감각이 활발하고 생각하려고 마음을 가다듬으면 찾던 것을 쉽고 재빨리 파악하며, 심지어 바르고 좋은 생각들이 풍부하게 넘치기도 한다. 반대로 지적 능력의 모든 힘을 기울여 땀 흘리고 지치면서도 목적에 맞고 적절한 것을 아무것도 찾아내지 못하기도 한다. 그리고 우리 눈에 보이는 아무 원인 없이 이런 일들이 일어난다고 인정한다. 이는 우리가 알아차리지 못하는 사이 다른 배치들이 서로 다른 작용을 새겨 넣기 때문이다. 체액이 흥분하거나 흐트러지고, 또는 가라앉거나 깨끗이 씻기며, 영기들이 맑아지고 밝아지거나 주요 기관들의 능력이 일깨워지고 강해지는 것이다.
Ergo ab Astris oriri interdum minime nego, vt simus alias ad cogitandum gerendumve aliquid alacriores & expeditiores, alias minus idonei.
그러므로 우리가 어떤 것을 생각하거나 행하는 데 때로 더 활기차고 수월하며, 때로 덜 적합해지는 일이 간혹 별들에서 비롯된다는 점을 나는 조금도 부정하지 않는다.
Cur hoc positu inchoata, facilius sint processura, firmius perseueratura, facilius exitura, quam alio quopiam, non video: nisi quis ad deliberationes referat, quod excitata mente & vigente rectius circumspiciantur omnia, ac decernantur, prouideaturque, quid intercidere aut obstare possit, quam eadem languente aut turbata.
그러나 어떤 특정한 배치에서 시작한 일들이 다른 배치에서 시작한 일들보다 더 쉽게 진행되고 더 굳게 지속되며 더 쉽게 결말에 이를 까닭은 알 수 없다. 다만 이를 숙고의 문제로 돌리는 경우는 예외이다. 마음이 깨어 있고 활발할 때에는 쇠약하거나 흐트러져 있을 때보다 모든 것을 더 바르게 살피고 결정하며, 어떤 일이 끼어들거나 가로막을지 더 잘 내다볼 수 있기 때문이다.
Verum has nimis anxias & superstitiosas obseruationes non probo, & explodo impostorum commenta, quæcunque sunt præter rationem falso introducta atque infarcta arti.
그러나 나는 이처럼 지나치게 불안하고 미신적인 관측들을 승인하지 않는다. 이성을 벗어나 거짓으로 끌어들여 학문에 쑤셔 넣은 사기꾼들의 모든 허구를 배척한다.
Sed ratione hæc constituta sunt, inquiunt, & fidem adferunt iisdem consentientia euentorum documenta. Rationes, cum nullo prorsus nitantur fundamento, reiicio, nec dignas refutatione duco, vt quas ipsa infirmat & refellit argumentorum absurditas. Consensui euentorum, quem allegant, non plus fidei tribuo, quam fulgurum, auguriorum, extorum, sortium euentibus, quæ Ethnici veritati rerum falso opposuerunt. Non enim maior veritas aut certitudo his, absque ratione excogitatis præstigiis inest, quam, illa superstitione acceptis indiciis.
그러나 그들은 말한다. 이런 것들은 이성에 따라 세워졌고, 사건들이 일치한다는 증거가 신뢰를 더해 준다고. 나는 그 논거들이 아무 토대에도 의지하지 않으므로 거부한다. 논증 자체의 불합리함이 그것을 약화하고 반박하므로, 반박할 가치도 없다고 여긴다. 그들이 내세우는 사건들의 일치에도, 이교도들이 사물의 진리에 맞서 거짓으로 제시한 번개점·새점·내장점·제비점의 결과들보다 더 큰 신뢰를 주지 않는다. 이성 없이 고안된 이런 속임수에는, 그 미신으로 받아들인 징후들보다 더 큰 진리나 확실성이 없기 때문이다.
Experientiam magistram sequimur, & ducem, quæ demonstratis sensui effectionibus rerum conditarum diuinitus, non arbitrio nostro effictarum, perducit mentes, ad agnitionem mirandarum virium in naturis, atque earundem coniunctione inter sese, & conuenientia. Commenticia, vt non existunt in rerum natura, sic nullis prædita sunt viribus, neque effectiones gignunt vllas.
우리는 경험을 스승이자 길잡이로 따른다. 경험은 우리의 자의로 꾸민 것이 아니라 하느님께서 창조하신 사물들의 작용을 감각에 보여 주며, 마음을 이끌어 자연 속의 놀라운 힘들과 그 힘들 사이의 결합 및 일치를 알게 한다. 허구적인 것들은 사물의 본성 안에 존재하지 않듯, 아무 힘도 지니지 않고 어떤 작용도 낳지 않는다.
Non magis, inter sidera, locum habent Chaldæorum numerosæ partes quam, inter terrena Chimæra: Nec magis interrogatis Astra congruunt, quam veritati mendacia.
칼데아인들의 수많은 부분점들이 별들 사이에서 차지할 자리는, 키마이라가 지상의 사물들 사이에서 차지할 자리보다 더 실재하지 않는다. 질문받은 일들과 별들이 일치하는 정도도, 거짓말들이 진리와 일치하는 정도보다 크지 않다.
Facessat igitur quicquid est huiusmodi, non ex natura ortum, neque à motu siderum & lumine effectum, sed ab impostoribus confictum: quo, & vis Astris infertur, & arti suus honor eripitur, adimiturque nitor, & infirmatur veritas: quod in præstigiis fere plus imperiti, quam res ipsas intuentur, & veritatem imposturis delusi parum pendunt aut negant.
그러므로 이런 것들은 무엇이든 물러가야 한다. 그것들은 자연에서 생겨난 것도, 별들의 운동과 빛이 만들어 낸 것도 아니며 사기꾼들이 지어낸 것이다. 그것으로 별들은 억지 해석을 당하고, 학문은 제 명예와 광채를 빼앗기며 진리는 약화된다. 무지한 이들은 대개 사물 자체보다 속임수를 더 바라보고, 기만에 속아 진리를 하찮게 여기거나 부정하기 때문이다.
Cœlum fatalium legum tabula secundum Chaldæos.
칼데아인들에 따르면 하늘은 운명적 법률의 판이다.
Firmianus Romuli Genesin inquisiuit ex vita ante acta.
피르미아누스는 이전 삶의 행적에서 로물루스의 출생천궁도를 탐구했다.
Romæ Genesis.
로마의 출생천궁도.
Corpora nostra diuerso modo affici constitutionibus cœli.
우리 몸은 하늘의 배치에 따라 서로 다르게 영향을 받는다.