원문

Ex his liquet, quantum in prima institutione positum sit. Nam si veræ sanæque doctrinæ ideam delineat & effingit in teneris animis, fundamenta secuturæ sapientiæ struit, adeoque inchoatum à natura opus exædificat, ornat, atque absoluit: si falsis contaminat aut irretit eosdem animos opinionibus, præcludit ad veritatis cognitionem aditum. Vix enim, aut vix summo conatu ex conceptis semel, ætateque roboratis erroribus, sese mens expedit.

번역

이로부터 최초의 교육에 얼마나 많은 것이 달려 있는지 분명해진다. 최초의 교육이 어린 마음들에 참되고 건전한 가르침의 모습을 그려 형성하면, 앞으로 자라날 지혜의 토대를 세운다. 그리하여 자연이 시작한 일을 더욱 쌓아 올리고 가꾸어 완성한다. 그러나 같은 마음들을 그릇된 의견으로 더럽히거나 얽어매면, 진리의 인식에 이르는 입구를 막아 버린다. 정신은 한 번 받아들여 세월과 함께 굳어진 오류들에서 좀처럼 벗어나지 못하며, 온 힘을 기울여도 겨우 벗어나기 때문이다.