대조 원고

전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.

R2_010_paragraph1

원문

Tota ergo redemtio atque instauratio nostra, ad salutem & vitam æternam, donum est & gratiæ Patris, & dilectionis Filii dispensantis merita sua pro sua bona voluntate. Opus vero Spiritus sancti illa applicantis, per ministerium verbi & Sacramenta, fide. Cum sit autem fides donum & opus Dei, quæritur, qua actione & efficacia Spiritus, & quomodo se homine habente accendatur, adeoque quomodo apprehendat, sibique accommodet, & propria faciat apprehensa beneficia. Vtrum, quoad Spiritum sanctum, actione & efficacia physica & bruta, sicut Sol illuminat & calefacit: An verò coactione ex lege necessitatis Stoicæ: aut afflatu, impulsu, & raptu violento, Enthusiastico, Anabaptistico? Quo ad hominem autem, vtrum homini ocioso, nihil agenti, habentique se purè passiuè, siue vt se lapis & truncus habent, fiat impressio: vel vtrum in homine, vt in bruto, fiat mutatio physica materialis, de contrario in contrarium, non sine sensu quidem, vt in ranis verno tempore fotis ac viuificatis, quando velut enectæ hyberno frigore obtorpuerunt, sed sine omni tamen motu, tantum vt subiectum patiens & conuertibile, nihilque agens eo vsque, donec ex mutatione illa, & viuificatione tantum acquisiuerit facultatis ac virium, vt agere possit: An vero homo, vt vacuus vrceolus, infusam gratiam, & qualitatem nouam excipiat, quam, vt imbuta testa, paulatim induat ac combibat: Aut, an etiam sua natura, & ex sese, viribus innatis, cooperetur Spiritui, aut præparet, vel applicet se ad gratiam. Denique vtrum regeneratio & conuersio sit mutatio spiritualis, (quæ enim ὑπὲρ φύσιν, supra naturæ ordinem, sunt, huc non pertinent, sicut ostensum est) & vtrum fiat concurrentibus his tribus causis, Spiritu sancto, verbo, & viribus humanis, & agentibus singulis suo loco & ordine, quod suum est: viribus quanquam ex sese & sua natura inualidis, immò & contra nitentibus, in aliis plus, minus aliis, vt rationalibus, tamen & inter se differentibus, eoque ordine, quo conditæ sunt, à Spiritu sancto accensis, motis, & tractis per verbum, in auditu, & meditatione, sed liberrime tractis, sine coactione, viua luce, & viua atque efficaci virtute actionem nouam ciente, quanta placuit lucis & virtutis mensura, sed in actione semper, & quidem in lucta ac certamine carnis cum Spiritu, id est, nouæ virtutis cum prauitate insita. In hoc dilemmate, quæ duæ partes priores proponunt, scriptura manifeste redarguit, vt patebit in declaratione partis tertiæ. Illa enim per omnia consentit cum scripturæ testimoniis, & exemplis perspicuis atque illustribus, quæ docent de Spiritu sancto, quod cieat, trahat, illuminet, doceat, arguat, perterrefaciat, consoletur, viuificet: sit doctor, gubernator, ac paracletus, sed præsentia & actione liberrima exerente se per verbum, non in res alias, sed in hominem tantum, cui verbum patefactum ac traditum est, & in hunc, tanquam in creaturam rationalem, habentem organa & facultates rationis & liberæ voluntatis, quanquam deprauata peccato, eoque ex sese, ad æterna bona intelligenda ac percipienda, & diuinitus mandata opere ipso exequenda, nihil habentia virium aut præsidii: talia tamen, vt viua & noua sancti Spiritus luce accendi, ac doceri, & virtute noua cieri, trahi, impelli, ac regi possint, è quibus vim lucis quidem experitur mens, in verbi diuini recto intellectu, & veritatis ac voluntatis Dei agnitione, inque omni scientia & sapientia spirituali: virtutem autem efficacem vires reliquæ in nouis & acribus motibus spiritualibus secundum verbum, in fiducia & læticia exultante in Deo, vincente ac profligante terrores iræ Dei & peccati, Diaboli, mortis, & inferni, & proferente sese omni sermone, & opere bono.

번역

그러므로 우리를 구원과 영원한 생명에 이르게 하는 구속과 회복 전체는 아버지의 은혜와, 자신의 선하신 뜻에 따라 공로를 나누어 주시는 아들의 사랑이 베푸는 선물이다. 또한 그것은 성령의 사역이다. 성령께서 말씀의 직무와 성례들을 통해 믿음으로 그 은택들을 적용하시기 때문이다. 그런데 믿음이 하나님의 선물이자 사역이라면, 성령의 어떤 작용과 효력으로 믿음이 불붙으며, 그때 인간은 어떤 상태에 있는지 물어야 한다. 나아가 그 믿음이 은택들을 어떻게 붙잡고 자신에게 적용하며, 붙잡은 은택들을 자신의 것으로 삼는지도 물어야 한다. 성령의 측면에서는 태양이 빛을 비추고 데우듯이 자연적이고 비이성적인 작용과 효력으로 이루어지는가? 아니면 스토아적인 필연성의 법칙에 따른 강제로 이루어지는가? 혹은 열광주의적이고 재세례파적인 영감과 충동과 격렬한 황홀경으로 이루어지는가? 인간의 측면에서는 아무것도 하지 않고 쉬며 전적으로 수동적인 상태에 있는 사람, 곧 돌이나 나무토막 같은 사람에게 인상이 찍히는 것인가? 아니면 이성 없는 동물에서처럼 인간 안에서도 한 반대 상태에서 다른 반대 상태로 넘어가는 자연적이고 물질적인 변화가 생기는가? 이때 감각이 전혀 없는 것은 아닐 것이다. 겨울 추위에 죽은 듯 마비되어 있다가 봄에 따뜻해져 되살아나는 개구리들이 그런 예이다. 그러나 어떤 움직임도 없이, 단지 영향을 받고 변화할 수 있는 바탕으로만 있으며, 그 변화와 소생을 통해 행동할 수 있을 만큼 능력과 힘을 얻을 때까지 아무것도 하지 않는 것인가? 아니면 인간은 빈 작은 항아리처럼 부어지는 은혜와 새로운 성질을 받아, 액체가 스며드는 질그릇처럼 그것을 조금씩 입고 흡수하는가? 또는 자신의 본성과 스스로 지닌 타고난 힘으로 성령과 함께 일하거나, 은혜를 받도록 자신을 준비하거나 적용하는가? 끝으로 거듭남과 회심은 영적 변화인가? ‘자연을 넘어서는’, 곧 자연의 질서 밖에 있는 것들은 앞서 보였듯이 여기 해당하지 않는다. 그리고 그 영적 변화는 성령과 말씀과 인간의 힘이라는 세 원인이 함께 작용하며, 각각 자기 자리와 질서에서 자신의 몫을 행함으로써 이루어지는가? 인간의 힘은 그 자체와 본성만으로는 무능하고, 오히려 거슬러 저항한다. 사람에 따라 더 많이 또는 더 적게 저항하지만, 그것은 이성적 능력들이며 서로 차이가 있다. 그러한 힘이 창조된 질서에 따라, 듣고 묵상하는 가운데 말씀을 통해 성령에 의해 불붙고 움직이고 이끌리는 것인가? 다만 그것은 강제 없이 가장 자유롭게 이끌린다. 살아 있는 빛과 살아 있고 효과적인 능력이, 성령께서 기뻐하시는 빛과 능력의 분량만큼 새로운 활동을 일으키는 것이다. 그러나 언제나 활동하는 가운데, 더욱이 육신과 성령의 싸움과 전투 가운데, 곧 새로운 능력과 타고난 악함의 싸움 가운데 그러한 일이 일어나는가? 이 논법에서 앞선 두 갈래가 제시하는 것들은 성경이 명백히 반박한다. 셋째 갈래를 설명하면 이것이 드러날 것이다. 셋째 갈래는 성경의 증언들과 명백하고 뚜렷한 사례들에 모든 면에서 일치한다. 그것들은 성령께서 움직이게 하고 이끌고 비추고 가르치고 책망하고 두렵게 하며 위로하고 살리신다고 가르친다. 성령은 교사이자 통치자이며 보혜사이시지만, 말씀을 통해 자신을 나타내는 가장 자유로운 현존과 작용으로 그러하시다. 다른 사물들에 그렇게 역사하시는 것이 아니라, 말씀이 드러나고 전해진 인간에게만 그렇게 역사하신다. 더욱이 인간을 이성적인 피조물로, 이성과 자유의지의 기관과 능력을 갖춘 존재로 대하신다. 그 기관과 능력들은 죄로 타락하여, 스스로는 영원한 선을 이해하고 받아들이거나 하나님께서 명하신 것을 실제 행동으로 이행할 힘이나 도움을 전혀 갖지 못한다. 그러나 여전히 성령의 살아 있고 새로운 빛에 의해 불붙고 가르침을 받을 수 있으며, 새로운 능력으로 움직이고 이끌리고 자극받고 다스려질 수 있는 것들이다. 그 가운데 정신은 하나님의 말씀을 바르게 이해하고 하나님의 진리와 뜻을 알아보며, 모든 영적 지식과 지혜를 얻는 데서 빛의 힘을 경험한다. 나머지 능력들은 말씀에 따라 일어나는 새롭고 힘찬 영적 움직임에서, 하나님 안에서 기뻐 뛰노는 신뢰와 기쁨에서, 하나님의 진노와 죄와 마귀와 죽음과 지옥이 주는 두려움을 이기고 물리치는 데서, 또 모든 선한 말과 행위로 자신을 드러내는 데서 그 효과적인 능력을 경험한다.