R5-p301 · PDF [745]

Anno 1449 post inusitatam Pegnesii amnis exundationem, qui castrum Noricum interluit, cœpit bellum, inter Albertum Marchionem Brandeburgensem, cognomento Achillem Germanicum, & ciuitatem Noribergam. A fine huius belli, exactis annis quinquaginta, cum iterum insolite intumuisset Pegnesius, pugnatum est à Noricis, cum Casimiro Marchione Brandeburgense. Tandem & ab hoc bello, elapsis annis quinquaginta, cum tertio sese effudisset Pegnesius, bellum sequutum est, inter Noricos & Albertum Casimiri filium.

1449년, 노리쿰의 요새를 가로질러 흐르는 페그니츠강이 이례적으로 범람한 뒤, ‘독일의 아킬레우스’라는 별명을 가진 브란덴부르크 변경백 알베르트와 뉘른베르크시 사이에서 전쟁이 시작되었다. 이 전쟁이 끝난 뒤 50년이 지나 페그니츠강이 다시 이례적으로 불어났을 때, 노리쿰인들은 브란덴부르크 변경백 카시미르와 싸웠다. 마침내 그 전쟁으로부터도 50년이 지난 뒤, 페그니츠강이 세 번째로 넘치자 노리쿰인들과 카시미르의 아들 알베르트 사이에 전쟁이 뒤따랐다.

R5-p302 · PDF [745, 746]

Τοῦ καθολικοῦ, vniuersalis, Ptolemæus quatuor differentias constituit. Τοπικὸν, χρονικὸν, γενικὸν, εἰδικὸν, quod est certi loci, temporis, generis, accidentium. Τοπικὸν, Locale, terræ partes exquirit, quas accidentia sunt petitura & correptura. Χρονικὸν, Temporale, coniicit de tempore, quo inuasura, duratura, & desitura sunt rursus, & quas spacio intermedio, quoue totius periodi momento, exacerbationes sint intensionesque, & remissiones particularim habitura. Γενικὸν, generale, constituit, de accidentium genere, & subiectarum in elementari orbe, naturarum, in quas, quæ portenduntur accidentia, & vi cœlesti incitantur, sunt redundatura. Εἰδικὸν speciale, accidentium speciem definit, & bonane illa, ac salutaria, an noxia malaque sint futura, & qua boni maliue sint infestatura specie, pronunciat.

프톨레마이오스는 보편적인 예측에 네 구별을 둔다. 장소적·시간적·유적·종적인 구별로, 사건의 특정한 장소·시간·부류·종류에 관한 것이다. 장소적인 부분은 사건들이 닥쳐 덮칠 땅의 여러 부분을 조사한다. 시간적인 부분은 사건들이 언제 침입하고 얼마나 지속하며 다시 언제 그칠지를 추정한다. 그 중간 기간 또는 전체 주기의 어느 순간에, 개별적으로 어떤 악화·강화·완화가 있을지도 추정한다. 유적인 부분은 사건들의 부류와, 원소적 세계 안에서 그 사건을 겪을 본성들의 부류를 정한다. 예고되고 하늘의 힘으로 일어나는 사건들이 그 본성들에 미치기 때문이다. 종적인 부분은 사건의 구체적인 종류를 정하고, 그것들이 좋고 유익할지 해롭고 나쁠지, 또 어떤 종류의 좋음이나 나쁨으로 닥칠지를 말한다.

R5-p303 · PDF [746]

Deo his, vt exponitur secundo libro τετραβίβλου, operis quadripartiti, consulit & contemplatur conspicua deliquia luminum, horumque loca & sedes, & vel dominantes his stellas vtrasque, vel configuratas, & ceterarum etiam stellarum positus, congressus, συσχηματισμούς, configurationes, habitudines ad cardines cœli, & terras subditas, quæque sunt istiusmodi. Addit & Cometarum obseruationes, quæ magnitudinis, colorum, splendoris, formæ, durabilitatis, situs & collocationis, quoad Mundi partes, loci sub octauo orbe, situs orbis, motuum, & habitudinis ad Solem, pensitationem exigunt. Sed hæc percensere, instituti nostri non est.

이에 관해서는 『사부서』 제2권에 설명된 대로, 눈에 보이는 광명체들의 식과 그 장소·자리를 참조하고 관찰한다. 그곳을 지배하거나 그곳과 특정 배치를 이루는 두 종류의 별들, 그리고 다른 별들의 위치·만남·상호 배치, 하늘의 앵글들과 아래쪽 땅들에 대한 관계 및 이와 같은 것들도 살핀다. 혜성들의 관측도 덧붙인다. 여기에는 크기·색·광채·형태·지속 시간, 세계의 여러 부분에 대한 위치와 배치, 여덟째 천구 아래의 장소, 궤도의 위치, 운동 및 태양과의 관계를 헤아리는 일이 필요하다. 그러나 이것들을 하나하나 열거하는 것은 우리의 계획에 속하지 않는다.

R5-p304 · PDF [746]

Τὸ μερικὸν, partiale, de minoribus & minus insignibus mutationibus, quibus aeris constitutiones variantur, & conuenienter his afficiuntur res terra nascentes, ceteraque, quæ aere feruntur, per quatuor anni tempora, menses, dies, & horas, coniecturas agit.

개별적인 부분은 더 작고 덜 두드러진 변화들에 관해 추정한다. 그 변화들로 공기의 상태가 달라지고, 땅에서 자라는 것들과 공기 속에 있는 다른 것들도 그에 맞게 영향을 받는다. 이것은 한 해의 네 계절, 달, 날, 시간에 걸친 변화들이다.

R5-p305 · PDF [746]

Harum mutationum ἐνιαυσίας, & annuas efficit & temperat Solis per puncta ἰσημερινὰ æquinoctialia, aut τροπικὰς παρόδους, tropica transitus, quique incidunt in proxima his nouilunia & plenilunia astrorum positus.

이 변화들 가운데 연간의 변화는 태양이 분점이나 회귀점을 지나는 일과, 그에 가장 가까운 삭과 보름에 해당하는 천체 배치가 일으키고 조절한다.

R5-p306 · PDF [746]

Μηνιαίας & menstruas præcipue cient, moderantur, ac gubernant naturis ac viribus suis, qui ad singulorum mensium congruunt nouilunia & plenilunia, astrorum positus, Lunæque φάσεις, apparitiones, & παροδύσεις, seu declinationes, κατὰ τὴν λόξωσιν τοῦ διὰ μέσων secundum obliquitatem eclipticæ, & orbis signorum, & Planetarum συναφαὶ καὶ ἀπόρροιαι, contractus & defluxus ipso συζυγιῶν, coniunctionum momento, quæ quidem & καθολικώτεραι, magis vniuersales sunt.

월간의 변화는 각 달의 삭과 보름에 해당하는 천체 배치들이 자기 본성과 힘으로 주로 일으키고 조절하고 다스린다. 달의 출현과 황도 및 별자리의 원이 기울어진 데 따른 편향, 또 합의 바로 그 순간에 이루어지는 행성들의 접촉과 이탈도 그러하다. 이러한 변화들은 더욱 보편적이기도 하다.

R5-p307 · PDF [746]

Variant autem Lunæ ad Solem corniculatæ, dimidiatæ & vtrinque prætumidæ, atque gibbosæ habitudines, ex signis diuersis & ceterorum Planetarum ad eandem sexagonæ, quadratæ, & triquetræ configurationes, quarum sese effectus triduo ante vel post interiectum aperiunt, quæ & λεπτομερέστεραι, exiliores & minus euidentes sunt.

그런데 달이 태양에 대해 가느다란 뿔 모양이거나 반달이거나 양편이 부풀고 둥글게 솟은 모양을 이루는 관계와, 서로 다른 별자리들에서 다른 행성들이 달과 이루는 육각·사각·삼각의 배치는 이러한 변화들을 달라지게 한다. 그 작용은 그 시점의 사흘 전이나 사흘 뒤에 드러나며, 이런 배치들은 더 미세하고 덜 뚜렷하다.

R5-p308 · PDF [746, 747]

Φάσεις, apparitiones Lunares sunt octo eius articuli, quoties in angulos Solis incidit, ex quibus præsagia obseruamus tempestatum, diebus mensium, tertia, septima, vndecima, decima quinta, decima nona, vicesima tertia, vicesima septima, & interlunio.

달의 출현상은 여덟 전환점으로, 달이 태양과 이루는 각들에 해당할 때마다 나타난다. 우리는 이로부터 날씨의 징조를 관찰한다. 해당하는 날은 달의 제3일·7일·11일·15일·19일·23일·27일, 그리고 합삭 무렵이다.

원주 · R5-N142

Pegnessi inundatio bellum portendit.

페그니츠강의 범람은 전쟁을 예고한다.

원주 · R5-N143

Cœli constitutiones annuæ.

하늘의 연간 상태들.