원문 대조 원고

R4-597-01

Si extitit ergo materia ἐνεργείᾳ, actu, aut vnam quandam, certamque tota gessit, formam, & ipsi propriam, ceterarum vero rerum omnium ideas δυνάμει, facultate, continuit: aut vniuersis fuit simul ceu consignata formis, expolitaque; ἐνεργείᾳ, actu.

그러므로 질료가 현실태로, 곧 실제로 존재했다면, 그 전체가 어떤 하나의 확정된 고유한 형상을 지니고 나머지 모든 사물의 이데아들을 가능태로, 곧 가능성으로 담고 있었거나, 아니면 모든 형상이 한꺼번에 찍히고 다듬어져 현실태로, 곧 실제로 존재했을 것이다.

R4-597-02

Si materia cum vna forma, eaque; ipsi propria, naturis πάντων τῶν γεγονότων ὁρατῶν καὶ αἰσθητῶν, omnium eorum quae genita sunt, oculisque cerni ac sensu percipi possunt, praebuit sese, ὡς μητέρα καὶ ὑποδοχὴν, tanquam matrem & receptaculum, vt Plato inquit, tunc aut creatio, seu prima rerum constitutio, nihil fuit aliud, quam diuersorum corporum coagmentatio, vel saltem duarum formarum οὐσιωδῶν, essentialium, in vno subiecto, compages quaedam: Aut si quis vitaturus absurda, quae inde sequuntur, hoc non admiserit, concedet tamen creationem, non generationem, sed ἀλλοίωσιν alterationem, fuisse, qua non mutata fuit substantia materiae, sed solus exterior, qui in oculos incurrit, decessit ornatus, in alium conuersus, vt cum ex rudi marmore, sculpit Mercurium statuarius, aut Iouem, aut capram Amaltheam: concedet vero & hoc, vt vnam materiam, ita vnam communem formam esse rerum omnium, nec interioribus formis, sed externa effigie tantum, res inter se discrepare vniuersas.

질료가 하나의 고유한 형상을 지닌 채, “생겨난 모든 가시적이고 감각적인 것들”, 곧 생겨나서 눈으로 보이고 감각으로 지각되는 모든 것들의 본성에, 플라톤이 말하듯 “어머니이자 받아들이는 자리로”, 곧 어머니와 수용체로 자신을 제공했다면, 창조, 곧 사물들의 최초 구성은 서로 다른 물체들의 결합, 적어도 하나의 바탕 안에 두 “본질적인”, 곧 본질적 형상이 결합한 것에 지나지 않았을 것이다. 누군가 거기서 따라오는 부조리를 피하려고 이를 인정하지 않는다면, 그래도 창조가 생성이 아니라 “달라짐”, 곧 성질 변화였음을 인정해야 한다. 그 변화에서는 질료의 실체가 바뀐 것이 아니라, 눈에 들어오는 바깥 장식만 없어지고 다른 장식으로 바뀌었을 것이다. 마치 조각가가 거친 대리석으로 메르쿠리우스나 유피테르, 또는 염소 아말테이아를 조각하는 것처럼 말이다. 또한 모든 사물에 하나의 질료가 있듯 하나의 공통 형상도 있으며, 모든 사물은 내부의 형상이 아니라 바깥 모습만으로 서로 다르다는 것까지 인정해야 한다.

R4-597-03

Aut, si quis euidentia veritatis, quae hoc absurdum redarguit, coactus, id ipsum etiam reiecerit, & contenderit, in creatione, materiam prorsus abiecisse primam ac propriam formam, vt pateret nouis & differentibus: quae fuit igitur illa prima forma, & materiae propria; quove abiit & euanuit de suo subiecto depulsa, & cur esse desiit? vt maxime cum Platone constituamus in prima causa, scilicet aeterna mente, ὡς παραδειγμάτων εἴδη, tanquam exemplarium formas; & velut alueum formarum contrariarum huic primae formae, à quibus generationum fit causa & origo, ne inficiemur, quod constet ortus rerum contrariis.

또 누군가 이 부조리를 논박하는 진리의 명백함에 밀려 그 주장도 버리고, 창조 때 질료가 새롭고 다른 형상들을 받아들이려고 최초의 고유한 형상을 완전히 버렸다고 주장한다면 어떠한가? 그렇다면 그 최초의 질료 고유 형상은 무엇이었으며, 자기 바탕에서 쫓겨나 어디로 가서 사라졌고, 왜 존재하기를 그쳤는가? 플라톤과 함께 첫째 원인, 곧 영원한 정신 안에 “모형들의 형상과 같은 것들”, 곧 본보기들의 형상과도 같은 것들, 그리고 이 최초 형상과 반대되는 형상들을 담는 저장소와도 같은 것을 최대한 인정해 주더라도 그렇다. 그 형상들에서 생성의 원인과 기원이 나온다고 하여, 사물의 생겨남이 반대되는 것들로 이루어진다는 점을 부인하지 않더라도 그러하다.

R4-597-04

Si itaque; coeperunt esse res inde, quod prima causa excissa de materia illa, ipsius propria forma, quae infuit ἐνεργείᾳ, reuera, aut iam denudatae induxit simul totam congeriem formarum omnium, sed distinctarum, aut discerptas partes singulas peculiaribus vestiuit formis: remansit tamen illa prima forma, in suo subiecto, δυνάμει, potestate, quae, vbi, circulo generationum & corruptionum peracto, sese rursus exeruerit, elidet inde has rerum diuersas formas: Vnde in primam redibit faciem, eamque vnam & simplicem, tota haec rerum vniuersitas. Id vero, praeterquam quod aduersatur sacrae doctrinae testimoniis, per se etiam absurdum est, & falsum, & Physicis principiis minime consonum.

그러므로 첫째 원인이 질료 안에 현실태로, 곧 실제로 있던 고유 형상을 잘라 내고, 그렇게 벗겨진 질료에 서로 구별되는 모든 형상의 무리를 한꺼번에 도입하거나, 나뉜 각 부분에 고유한 형상을 입힘으로써 사물들이 존재하기 시작했다면, 그 최초 형상은 그래도 자기 바탕 안에 가능태로, 곧 가능성으로 남아 있었을 것이다. 생성과 소멸의 순환이 끝나 그것이 다시 모습을 드러내면, 사물들의 이 다양한 형상들을 거기서 밀어낼 것이다. 그러면 이 사물 전체의 세계는 최초의 하나이며 단순한 모습으로 돌아갈 것이다. 그러나 이는 성스러운 가르침의 증언에 반할 뿐 아니라 그 자체로 부조리하고 거짓이며, 자연학의 원리에도 전혀 맞지 않는다.

R4-598-01

Si vero vniuersis simul illa fuit expressa formis ἐνεργείᾳ, reapse, & non vna propria, extiterunt res, antequam fingi formarique de materia coeperunt, &, sublatis initiis atque exordiis rerum, inuehitur aeternitas. Iure ergo reprehendit Aristoteles Platonis sententiam, etsi hanc Plato amplexus prae ceteris fuisse videtur, ne discederet à doctrina maiorum, de Mundi ortu, quorum censet assentiendum esse, & acquiescendum hac de re testimoniis, vt, qui exordiis rerum propiores, certiora & exploratiora, de suae originis principiis, cognouerint.

반대로 질료에 고유한 하나의 형상이 아니라 모든 형상이 한꺼번에 현실태로, 곧 실제로 찍혀 있었다면, 사물들은 질료에서 빚어지고 형성되기 시작하기 전에 이미 존재한 셈이다. 그러면 사물의 시작과 기원이 제거되고 영원성이 도입된다. 따라서 아리스토텔레스가 플라톤의 견해를 비판한 것은 정당하다. 다만 플라톤은 세계의 발생에 관한 선조들의 가르침에서 벗어나지 않으려고 다른 견해보다 이 견해를 택한 듯하다. 그는 이 문제에서는 그들의 증언에 동의하고 따르는 것이 마땅하다고 본다. 그들은 사물의 시작에 더 가까웠으므로 자기 기원의 원리들에 관해 더 확실하고 더 잘 확인된 것을 알았으리라는 것이다.