대조 원고

전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.

R2_092_paragraph1

원문

Sibyllæ nomen generale est, quod multæ vsurparunt mulieres vatidicæ. Suidas, vt Romanam vocem celebrat, sed ex qua deriuetur origine, non annotat.

번역

시빌라라는 이름은 많은 예언하는 여자들이 사용한 일반 명칭이다. 수이다스는 이를 로마의 낱말로 소개하지만, 어떤 어원에서 나온 것인지는 적지 않는다.

R2_092_paragraph2

원문

Plerique Græcam faciunt, & compositam volunt ex nominibus σιὸς καὶ βουλὴ, Iouis & consilium, vt significet Sibylla tantundem, ac σιὸς βουλὴ seu βουλα[ία?], id est, consilium, vel consiliaria Iouis, Laconum more σιὸς pro θεὸς posito.

번역

대부분은 이 말을 그리스어로 보고 ‘시오스(σιός)’와 ‘불레(βουλή)’, 곧 유피테르와 조언이라는 말이 합쳐졌다고 한다. 그러므로 시빌라는 ‘유피테르의 조언’ 또는 ‘유피테르의 조언자’와 같은 뜻이라고 보는 것이다. 이는 라코니아인들의 관습에 따라 ‘테오스(θεός)’ 대신 ‘시오스’를 쓴 것이다.

R2_092_paragraph3

원문

Sunt, qui ab Hebræa deducunt origine & ex voce Kabala ortam, quarundam literarum mutatione, asserunt, quæ vox à verbo Kibel formata, doctrinam significat, non natura insitam animis, aut, cum seminibus, à parentibus propagatam, neque vsu vel experientia animaduersam neque ex natura erutam & expressam, neque ex libris humana sapientia conditis depromptam: sed promulgatam diuinitus, animisque sanctorum Prophetarum à Deo ipso velut infusam, & voce ac testimoniis cœlestibus commendatam ac comprobatam. Significat enim verbum Kibel recepit, accepit: inde Kabala, id est, doctrina, ex immissione aut patefactione cœlesti, accepta.

번역

어떤 이들은 히브리어 어원을 제시하며, 몇 글자가 바뀌어 ‘카발라(Kabala)’라는 말에서 생겨났다고 주장한다. ‘키벨(Kibel)’이라는 동사에서 만들어진 이 낱말은 가르침을 뜻한다. 그것은 정신에 타고나거나 종자와 함께 부모에게서 전해지는 가르침도 아니고, 실천이나 경험으로 관찰하거나 자연에서 파내어 끌어낸 가르침도 아니며, 인간의 지혜로 지은 책에서 가져온 가르침도 아니다. 오히려 신적으로 선포되고, 하나님 자신이 거룩한 예언자들의 정신에 마치 부어 넣듯 주셨으며, 하늘의 음성과 증언으로 인정하고 확증한 가르침이다. ‘키벨’이라는 동사는 ‘받았다’, ‘받아들였다’를 뜻하기 때문이다. 거기서 ‘카발라’, 곧 하늘로부터 불어넣음이나 계시를 통해 받아들인 가르침이라는 말이 나왔다.

R2_092_paragraph4

원문

Si est vox Hebræa, (vt potius reor) omnino in antiquissimis sanctorum Patrum scholis natam, & pio sapientique consilio, huic doctrinæ attributam existimo, in qua se Deus aperuit, & suam declarauit voluntatem humano generi, vt ea secerneretur à commenticiis religionibus reliquarum gentium, & admonerentur animi, de sanctissima doctrinæ origine, & autoritate, cogitarentque, in hac sola sese Deum expressisse, in hac velle se quæri & cognosci, nec humana quicquam autoritate vel afferre, vel detrahere, vel mutare in ea licere, neque extra hanc alia excogitare aut fingere numina fas esse.

번역

내가 더 그럴듯하게 생각하는 대로 이것이 히브리어 낱말이라면, 나는 그것이 틀림없이 거룩한 조상들의 아주 오래된 학교들에서 생겨났고, 경건하며 지혜로운 뜻으로 이 가르침에 붙여졌다고 본다. 하나님께서 그 안에서 자신을 드러내고 인류에게 자기 뜻을 밝히신 가르침 말이다. 이는 그 가르침을 다른 민족들의 꾸며 낸 종교들과 구별하고, 사람들의 마음에 그 가르침의 지극히 거룩한 기원과 권위를 일깨우기 위한 것이었다. 또 하나님께서는 오직 그 안에서만 자신을 표현하셨고, 그 안에서 자신을 찾고 알기를 원하신다는 것, 인간의 권위로 그 안에 무엇을 보태거나 빼거나 바꾸어서는 안 된다는 것, 그 밖에서 다른 신들을 생각해 내거나 꾸며서는 안 된다는 것을 숙고하게 하려는 것이었다.

R2_092_paragraph5

원문

Eius rei argumentum est, quod vno consensu omnes antiquissimam & primam Sibyllarum omnium, Sambethen vocatam, & ex Nohe ortam, tradunt.

번역

이를 뒷받침하는 증거는 모든 이가 한목소리로, 모든 시빌라 가운데 가장 오래되며 첫째인 이가 삼베테라고 불렸고 노아에게서 나왔다고 전한다는 사실이다.

R2_092_paragraph6

원문

Vox Sambethe absque dubio nihil sonat aliud, quam Sem Iaphet. Hac voce notata est doctrina de Deo, de lapsu, de restitutione, redemtione, & gratuita receptione generis humani, de Messia, & cæteris, continua serie à mundi initio vsque, quasi per manu tradita Nohe, cuius deinde explicationem, curam, custodiam, & conseruationem, ipse duobus præcipue filiis Sem & Iaphet commendauit. Eos enim gubernatores Ecclesiæ, in sua posteritate, & sacrorum Antistites constituerat.

번역

‘삼베테’라는 말은 의심할 여지 없이 ‘셈·야벳’ 외에 다른 뜻을 내지 않는다. 이 말로 하나님, 타락, 회복, 구속과 인류를 은혜로 받아들임, 메시아와 그 밖의 일들에 관한 가르침이 표시되었다. 그것은 세계의 시작부터 끊이지 않는 계열로 손에서 손으로 전해지듯 노아에게 전해졌으며, 노아는 그 가르침을 해설하고 돌보고 지키며 보존하는 일을 특히 두 아들 셈과 야벳에게 맡겼다. 그는 이들을 자기 후손들 가운데 교회의 통치자와 제사의 지도자로 세웠기 때문이다.

R2_092_paragraph7

원문

Et fuisse his curæ propagationem doctrinæ, atque vt integra atque incorrupta transmitteretur posteris, monumenta eos præcipua columnis lapideis insculpi curasse, Iosephus author est.

번역

요세푸스의 증언에 따르면, 이들은 가르침을 널리 전하는 일에 힘썼고, 그것을 후손들에게 온전하고 손상되지 않게 넘겨주려고 주요 기록들을 돌기둥에 새기도록 하였다.

R2_092_paragraph8

원문

Miscuerunt doctrinæ vaticinia de secuturis in genere humano mutationibus. Nam & sancta sapientia, ex crescentib. hominum peccatis, metiebantur magnitudinem pœnarum secuturarum, & ductu Spiritus sancti, quæ euentura essent posteris, præuidebant.

번역

그들은 인류에게 앞으로 닥칠 변화에 관한 예언들도 그 가르침에 섞었다. 거룩한 지혜로, 늘어나는 인간의 죄에서 뒤따를 형벌의 크기를 가늠하였고, 성령의 인도를 받아 후손들에게 일어날 일들을 미리 보았기 때문이다.

R2_092_paragraph9

원문

Hæc omnia coniuncta posteri, vt primorum authorum, memoriam grati retinerent ac celebrarent, composita voce Sambethen, id est, doctrinam à Sem & Iaphet prognatam vocarunt.

번역

후손들은 최초 전달자들의 기억을 감사히 간직하고 기념하려고, 이 모든 것을 함께 묶어 합성어 ‘삼베테’라고 불렀다. 곧 셈과 야벳에게서 나온 가르침이라는 뜻이다.