원문

De vtilitate prænotionum ex stellis recte Ptolemæus: δύναται ὁ ἐπιστήμων πολλὰς ἀποτρέψασθαι ἐνεργείας τῶν ἄστρων, ἅτε ἐστὶν εἰδήμων τῆς φύσεως αὐτῶν, καὶ προπαρασκευάσαι αὐτὸν πρὸ τῆς συμπτώσεως τῶν ἐνεργειῶν; id est, potest is, qui sciens est, multos stellarum effectus auertere, quando naturam earum cognitam habet seque antequam effectus ipsi sequantur, præparare & munire. Et alibi: τὸ προγινώσκειν ἐθίζει, καὶ ῥυθμίζει τὴν ψυχὴν τῇ μελέτῃ τῶν ἀπόντων ὡς τῶν παρόντων, καὶ παρασκευάζει μετ’ εἰρήνης καὶ εὐσταθείας ἕκαστα τῶν ἐπερχομένων ἀποδέχεσθαι: id est, Præuisio assuefacit & moderatur animum meditatione absentium, vt præsentium, & præparat ad excipienda futura cum tranquillitate & constantia. Idem de reliquis verissimum est. Et hæc quidem de gradibus certitudinis in quolibet prædictionum genere indicasse sufficiat.

Porro cum in sacris literis quandoque prohibeantur hæ ipsæ ex Physicis causis diuinationes, quandoque concedantur, immo mandentur, eo ipso quod & signa nominantur, & in hunc finem condita affirmantur, vt designent aliquid moneantue; ne discrepantium in speciem sententiarum dissensio turbet aliquem, addemus & hoc: Non prohiberi considerationem causarum signorumque propositorum in natura, nec coniectationes ex his de sequuturis euentibus, si absit superstitio & seruetur ordo quem Deus sua voce instituit, vt mens sit defixa in Deum, & regatur verbo patefacto diuinitus, tota pendeat ex Deo, ab eo petat atque expectet bona, & malorum depulsionem aut mitigationem, vera fide & inuocatione. Non destituta consilio præsidioue humano, confugiat ad creaturas, non ab illis auxilia requirat, sed à Deo solo: & statuat hunc esse Architectum & Dominum naturæ, qui velit & possit liberrime, vel mutare, vel mitigare, vel prorsus tollere, quæ Physicæ causæ denunciant aut apportant, & eundem multa quotidie aliter dispensare, atque ad exitum alium dirigere, quam secundæ causæ proponunt.

번역

별들로부터 미리 아는 일의 유용성에 관하여 프톨레마이오스(Ptolemæus)는 올바르게 말한다. “아는 사람은 별들의 본성을 알고 있으므로 별들의 많은 작용을 물리칠 수 있고, 그 작용들이 닥치기 전에 자신을 미리 준비시킬 수 있다.” 곧 “지식이 있는 사람은 별들의 본성을 알고 있을 때 별들의 많은 결과를 물리칠 수 있으며, 그 결과들이 실제로 뒤따르기 전에 자신을 준비시키고 지킬 수 있다”는 뜻이다. 또 다른 곳에서는 이렇게 말한다. “미리 아는 것은 아직 없는 것들을 이미 있는 것들처럼 숙고함으로써 영혼에 익숙함과 질서를 주며, 다가오는 일들 하나하나를 평온과 굳건함으로 받아들이도록 준비시킨다.” 곧 “예지는 부재하는 것들을 현존하는 것들처럼 숙고하여 마음을 익숙하게 하고 절도 있게 다스리며, 평온함과 굳건함으로 미래의 일들을 받아들이도록 준비시킨다”는 뜻이다. 다른 것들에 대해서도 이는 더없이 참되다. 각 예측의 종류에 있는 확실성의 정도에 관해서는 이만큼 밝혀 둔 것으로 충분하다.

그런데 성경에서는 자연적 원인들로 하는 바로 이러한 점복이 때로는 금지되고, 때로는 허용되며, 심지어 명령되기도 한다. 그것들이 징표라고 불리고, 무엇인가를 나타내거나 경고할 목적으로 만들어졌다고 진술되는 사실 자체가 그러하다. 겉보기에 서로 어긋나는 이러한 진술들의 불일치 때문에 누구도 혼란에 빠지지 않도록, 다음도 덧붙이겠다. 자연 속에 제시된 원인들과 징표들을 고찰하거나, 그것들로부터 뒤따라올 사건들을 추측하는 것은 금지되지 않는다. 다만 미신이 없어야 하고, 하나님께서 자신의 말씀으로 세우신 질서를 지켜야 한다. 곧 마음은 하나님께 굳게 향하고, 신적으로 계시된 말씀의 다스림을 받으며, 온전히 하나님께 의존해야 한다. 참된 믿음과 기도로 그분께 좋은 것들을 청하고 기대하며, 나쁜 것들이 물러가거나 완화되기를 구해야 한다. 인간의 조언이나 보호를 얻지 못한다고 피조물들에게 달려가 의지해서는 안 되고, 그들에게 도움을 구해서도 안 되며, 오직 하나님께만 구해야 한다. 또한 하나님이 자연의 설계자이자 주인이시며, 자연적 원인들이 예고하거나 가져오는 것을 가장 자유롭게 바꾸거나 완화하거나 완전히 없애고자 하시고 그럴 능력도 있으시다는 사실을 확신해야 한다. 같은 하나님께서 날마다 많은 일을 이차적 원인들이 제시하는 바와 다르게 배분하시고 다른 결말로 이끄신다는 사실도 확신해야 한다.

원주 대조

Prædictiones Physicæ quatenus in sacris literis concessæ.

자연적 예측은 성경에서 어느 범위까지 허용되는가.