원문 대조 원고

R4A-666-667-13

Sequitur autem color omnis, lucis, tanquam suæ formæ & perfectionis, in vibratu ac radiatu, motum, vnde species visibiles omnes, quæ colorum imago sunt sicut lumen lucis, secundum lineas rectas diffusu excursuq; subito per medium illuminatum, in partes omnes efferuntur. Perspicuitatis causa est, materiæ puritas, quæ, quia in cœlestibus exactius est defæcata, cum fusione atq; expansu attenuante, ideo ætherea regio liquidior multo est elementari, & in hac, suprema cœloq; propior, rursus limpidior multo est ima terræque & aquis proxima. Lumen Aristoteli est actus perspicui, quatenus perspicuum, quia sine luce Διαφανὲς, perspicuum, potentia tantum, non etiam actu pellucet, nec species vllas transmittit, perspicua autem alia ingenitam habent lucem, alia ἐπίκτητον, seu acquisitam. Ingenitam habent cœlum, cœliq; partes vt stellæ, quæ non est solius depuratæ materiæ Διαφανὲς, perspicua, qualis initio creata fuit: sed cum luce in ea deinceps accensa diffusaq; conglomeratio, & coagmentatio conferta, velut in massas distinctas, vnde stellarum corpora formata sunt. Sola ergo cœlestia actu lucent, refusu luminis, ex illa cum materia copiosiore coacta atq; compacta luce, quæ prius erat dispersa. Elementaria sua natura, δυνάμει potestate tantum lucida, hauriunt & acquirunt lumen è cœlestibus, exertu vibratuq; radiorum emissum. Ignis enim elementum, vt dixi, sua natura non fulget, sed fulgoris capax est in transitu, cum aëre permeat Flamma splendet, fumo enim ardente & in corpore mixto lumen emicans, est actus perspicui vi caloris explicati ac separati à partibus terrenis opacis, quæ medium flammæ obtinent, perspicuo extremo circumlucente, siue lumen illud ab insito & intrinseco, siue ab externo accendatur, in fumo inflammabili, siue ab vtroq; Tenebrarum autem, quas Aristoteles lumini opponit, tanquam formæ priuationem, quæ duo inter se conuertuntur causæ sunt luminis defectus, & corporis opaci interuentus, pariens vmbram, quæ à tenebris gradu discrepat, quia non ab extincto lumine oritur, sed obiectu solidi excluso.

모든 색은 자신에게 형상과 완성이 되는 빛이 떨리며 광선을 내보낼 때 그 운동을 따른다. 그래서 빛의 퍼짐이 빛 자체의 상인 것처럼 색의 상인 모든 가시적 형상은, 밝아진 매질을 통하여 직선을 따라 갑자기 퍼져 달려 나가며 사방으로 전해진다. 투명함의 원인은 질료의 순수함이다. 천상적 존재들에서는 질료가 더 철저히 불순물을 제거하고, 녹아 퍼지면서 더 미세해졌기 때문에, 에테르의 영역은 원소의 영역보다 훨씬 맑다. 또 원소의 영역 안에서도 가장 높고 하늘에 가까운 곳은 가장 낮아 땅과 물에 가까운 곳보다 훨씬 더 맑다. 아리스토텔레스에게 빛은 투명한 것이 투명한 것인 한에서 지니는 현실태다. 빛이 없으면 투명한 것(Διαφανὲς)은 가능태로만 투명할 뿐 실제로 빛이 통하지 않으며 어떠한 형상도 전달하지 못하기 때문이다. 그런데 투명한 것들 가운데 어떤 것은 타고난 빛을 지니고, 어떤 것은 획득한 빛(ἐπίκτητον)을 지닌다. 하늘과 별 같은 하늘의 부분들은 타고난 빛을 지닌다. 이는 처음 창조되었을 때와 같이 정화된 질료만으로 이루어진 투명한 것이 아니라, 그 뒤 그 안에서 타올라 퍼진 빛과 함께 뭉치고 빽빽하게 결합한 것이다. 마치 서로 구별되는 덩어리들로 모인 것과 같으며, 그로부터 별들의 몸이 형성되었다. 그러므로 천상적 존재들만 실제로 빛난다. 이전에는 흩어져 있다가 더 많은 질료와 함께 모여 단단히 결합한 빛에서 광명이 흘러나오기 때문이다. 원소적 존재들은 본성상 가능태로(δυνάμει)만 빛나며, 광선이 뻗어 떨리면서 방출하는 빛을 천상적 존재들로부터 길어 얻는다. 내가 말했듯이 불이라는 원소는 본성상 빛나지 않고, 공기를 관통하여 지나갈 때 밝게 빛날 수 있을 뿐이다. 불꽃은 빛난다. 타오르는 연기와 혼합된 몸 안에서 빛이 번쩍이는 것은, 열의 힘으로 펼쳐지고 흙에 속하는 불투명한 부분들로부터 분리된 투명한 것의 현실태이기 때문이다. 그 불투명한 부분들은 불꽃의 가운데를 차지하고, 가장자리의 투명한 것은 둘레를 비춘다. 불붙을 수 있는 연기 안에서 그 빛이 본래 내재하는 것에 의해 점화되든 외부의 것에 의해 점화되든, 또는 둘 다에 의해 점화되든 마찬가지다. 아리스토텔레스는 어둠을 빛에 대립시키면서 형상의 결여와 같다고 하며, 이 둘은 서로 전환된다. 어둠의 원인은 빛의 결핍과 불투명한 몸의 개입이다. 뒤의 것은 그림자를 만들어 내는데, 그림자는 어둠과 정도에서 다르다. 빛이 꺼져서 생기는 것이 아니라 단단한 물체가 앞을 가로막아 빛이 배제됨으로써 생기기 때문이다.

R4A-024-a01 · author margin

Color sequitur motum lucis tanquam formæ.

색은 자신의 형상인 빛의 운동을 따른다.