Ceterum cum haec, aut consuetudine acquisita, aut consilio suscepta, impediant iudicia de naturalibus: recte monet Aristoteles, ne, ex vno signo, quicquam temere quis affirmet, sed, inquisitis collatisque pluribus, exploret, quae consentiant, quae discrepent, quae idem arguant, quae contrarium declarent. Si omnia, vel plurima vni significato suffragentur, certius pronunciari posse: Si vnius duorumve monitis cetera refragentur, cohibendam esse assertionem. ὅλως τὸ ἑνὶ μὲν πιστεύειν τῶν σημείων εὔηθες· ὅταν δὲ πλείω συμφωνοῦντα καθ᾽ ἑνὸς λάβῃ, μᾶλλον ἤδη κατὰ τὸ εἰκὸς ἄν τις ὑπολαμβάνοι ἀληθῆ εἶναι τὰ σημεῖα: id est, Omnino vni quidem signo fidem tribuere, stultum est: si autem plura conueniant, ad vnius cuiusdam rei significationem, magis iam consentaneum fuerit autumare, signa illa vera esse.
그러나 습관으로 습득되거나 의도적으로 받아들인 이러한 요소들은 타고난 성향에 관한 판단을 방해한다. 그러므로 아리스토텔레스는 올바르게도, 하나의 징후만으로 무엇이든 함부로 단정하지 말고 여러 징후를 조사하고 비교하여, 어느 것들이 일치하고 어느 것들이 어긋나는지, 어느 것들이 같은 것을 가리키고 어느 것들이 반대를 나타내는지 살펴보라고 권한다. 모든 징후나 대다수의 징후가 하나의 해석을 뒷받침한다면 더 확실하게 판단할 수 있지만, 한두 징후가 일러 주는 바에 나머지 징후들이 반대한다면 단정을 삼가야 한다는 것이다. “대체로 여러 징후 가운데 단 하나만 믿는 것은 어리석다. 그러나 하나의 대상에 관하여 서로 일치하는 징후들을 여럿 확보하면, 그 징후들이 참되다고 생각하는 것이 이제 개연성에 더 부합할 것이다.” 곧, 아무튼 하나의 징후에 믿음을 두는 것은 어리석지만, 여러 징후가 어떤 하나의 대상을 가리키는 데 일치한다면, 그 징후들이 참되다고 여기는 것이 한층 더 타당할 것이라는 뜻이다.
Verum haec ad diuinationes ipsas pertinent. Nobis satis sit ostendisse signa Φυσιογνωμονικὰ, quae ex naturae notitia & consideratione depromuntur, non commentitia esse: sed & formari vi seminali, & nasci ex natura partium iam formatarum, atque idcirco ipsam Φυσιογνωμοσύνην, naturae notitiam & considerationem inter diuinationes Physicas, iure collocari.
그러나 이런 것들은 점술의 실제 수행 자체에 속한다. 우리로서는 자연을 알고 고찰하는 데서 얻는 관상 징후들이 꾸며 낸 것이 아니라, 씨에 들어 있는 힘에 의해 형성되기도 하고 이미 형성된 부위들의 본성에서 생겨나기도 한다는 점을 보였으면 충분하다. 따라서 피시오그노모시네, 곧 자연을 알고 고찰하는 일 자체가 자연적 점술들 가운데 정당하게 자리 잡는다는 것이다.
Extant de hac, praeter Aristotelis scripta, Polemonis etiam, & Adamantii Sophistae, vsu, & obseruationibus comprehensae, praeceptiones.
이 분야에는 아리스토텔레스의 저술들 외에도 폴레몬과 소피스트 아다만티오스가 경험과 관찰을 바탕으로 모아 놓은 가르침들이 남아 있다.
In Physiognomonia plura signa inter se conferenda.
관상학에서는 여러 징후를 서로 비교해야 한다.