대조 원고

전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.

R2_019_paragraph1

원문

Hæc duo regna non sunt ordinata à Deo, sed Dei permissu, sicut prædictum fuit oraculis Spiritus sancti, in pœnam detestandæ ingratitudinis mundi, pro summis beneficiis, missi in carne nostra filii vnigeniti ad redemtionem nostri, per mortem & sanguinem suum, à potestate tenebrarum Diabolicarum, à cæcitate ac furoribus Ethnicis, peccati, Diaboli, & mortis æternæ: & ad restitutionem atque instaurationem nostri, per ministerium verbi sui, ac Spiritum sanctum visibiliter effusum in primam Ecclesiam. In pœnam itaque; ingratitudinis, pro his tantis donis, excitata sunt à Diabolo, & opposita regno Filii Dei, cum fastidio salutaris doctrinæ ac consuetudinis in Ecclesia, & dulcedine tenebrarum, nouarum opinionum, superstitionum, & abusuum alludentium ad affectus humanos, & rationi blandientium, quæ paulatim autore Diabolo irrepserunt: homines auerterunt se aut à Filio Dei penitus, vt factum est in oriente, aut à luce veritatis ad tenebras offusas doctrinæ, quæ fulsit in prima Ecclesia & ritibus vsui bono comparatis, vt omnia fierent εὐσχημόνως, καὶ κατὰ τάξιν, decenter & ordine. Denique cum cresceret & ingrauesceret in Asia & Aphrica licentia & audacia fingendi quiduis doctrinæ Apostolicæ puritati de Christo Deo & homine aduersum: In Europa, à peregrinarum & superstitiosarum gentium, infusione & commixtione distracta in regna, & gentes plures ac diuersas, & occupata: cum cresceret ergo in his, qui præerant, Romanis Episcopis, ἐθελοθρησκεία, cultus voluntarius, & dominandi cupiditas: in promiscua & confusa multitudine & doctrinæ ac consuetudinis antiquæ puræ imperita, τύφος καὶ δεισιδαιμονία, fastus & superstitio, quæ solis externis reb. ritibus, ac personis præclara specie ostentatis adhærens, ex hypocrisi innata μόρφωσιν τῆς εὐσεβείας, speciem pietatis, amplectitur ac præ se fert, δύναμιν, vim, eius ignorat. Ab hac enim abnorme quæ tacite initio ac paulatim irrepsit ac serpsit, maior se deinde ac subito diffudit, & inualuit superstitio: hæc vero cum iactura & interitu veræ doctrinæ, in abusum etiam rituum, & idololatriam erupit atque eualuit: ista se tandem prætextu falso, in Monarchiam cœlo terræque imperantem extulit.

번역

이 두 왕국은 하나님께서 세우신 것이 아니라 하나님의 허락 아래 생겨났다. 성령의 신탁들이 예고한 대로, 가장 큰 은택들을 받고도 세상이 보인 혐오스러운 배은망덕을 벌하기 위해서였다. 그 은택이란 외아들이 우리의 육신으로 보내심을 받아, 자신의 죽음과 피를 통해 우리를 마귀의 어둠의 권세와 이교적 눈멂과 광기, 죄와 마귀와 영원한 죽음에서 구속하시고, 자신의 말씀의 직무와 초대 교회에 눈에 보이게 부어진 성령을 통해 우리를 되돌리고 회복하신 일이다. 그러므로 이 두 왕국은 이토록 큰 선물들에 대한 배은망덕을 벌하기 위해 마귀에 의해 일으켜져 하나님의 아들의 나라에 맞서게 되었다. 사람들은 교회 안의 구원에 이르는 가르침과 관습을 싫어하고, 인간의 감정에 영합하며 이성을 달래는 어둠과 새로운 의견들과 미신들과 남용을 달게 여겼다. 이것들은 마귀를 주동자로 하여 조금씩 스며들었다. 사람들은 동방에서 일어난 것처럼 하나님의 아들에게서 완전히 돌아서기도 했고, 또는 진리의 빛에서 돌아서서 어둠으로 향하기도 했다. 그 어둠은 초대 교회에서 빛났던 가르침과, 모든 일이 ‘품위 있고 질서 있게’, 곧 적절하고 질서 있게 이루어지도록 선한 쓰임을 위해 마련된 예식들을 뒤덮었다. 마침내 아시아와 아프리카에서는 하나님이자 인간이신 그리스도에 관한 사도적 가르침의 순수함에 맞서는 것이라면 무엇이든 지어내려는 방종과 대담함이 커지고 심해졌다. 유럽은 낯선 미신적 민족들이 흘러들어와 뒤섞임으로써 여러 서로 다른 왕국과 민족으로 갈라지고 점령되었다. 그곳을 다스리는 로마의 주교들 안에서는 ‘에텔로트레스케이아(ἐθελοθρησκεία)’, 곧 제멋대로 만든 예배와 지배욕이 자랐다. 뒤섞이고 혼란스러우며 옛날의 순수한 가르침과 관습을 알지 못하는 군중 속에서는 ‘튀포스와 데이시다이모니아(τύφος καὶ δεισιδαιμονία)’, 곧 오만과 미신이 자랐다. 이 미신은 훌륭한 겉모습으로 과시되는 외적인 사물들과 의식들과 사람들에게만 매달리며, 타고난 위선에서 비롯하여 ‘모르포시스 테스 에우세베이아스(μόρφωσις τῆς εὐσεβείας)’, 곧 경건의 외양을 껴안고 내세우지만, 그 ‘뒤나미스’, 곧 능력은 알지 못한다. 처음에는 조용히 조금씩 숨어들어 퍼지던 이 비정상적인 미신은 그 뒤 갑자기 더 크게 번져 강해졌다. 그리고 참된 가르침이 손상되고 사라짐에 따라 예식의 남용과 우상숭배로까지 터져 나와 세력을 얻었다. 마침내 그 우상숭배는 거짓된 구실 아래 하늘과 땅을 지배하는 군주국으로 자신을 높였다.