Elementa mixta constituunt corpora non confusa, συγχύσει, confusione, aut coagmentata, vel coaceruata συνθέσει, compositione, sed vera & analogica μίξει, mixtione, complicata inter se, atque coacta ὅλα δι’ ὅλων, tota totis. Nam, & mutua suarum qualitatum pugna contentioneque, & coeli stellarumque viribus velut retusa, fracta, ac subacta, mollescunt, depositaque vehementia qualitatum, se mutuo complectuntur, ac velut coacta, & glutine aliquo coagmentata coalescunt: tum calore symmetro, qui coelesti ἀνάλογος, proportione & mensura congruus, est, tum stellis ipsis, hanc copulationem τῶν οὐσιωδῶν, essentialium, partium in elementis gubernantibus & consummantibus.
혼합된 원소들은 단순한 뒤섞임으로 혼란스럽게 된 물체나, 합성으로 이어 붙이거나 쌓아 올린 물체를 이루는 것이 아니다. 참되고 비례에 맞는 혼합으로 서로 얽히고, 전체가 전체를 통과하여, 곧 각각의 전체가 다른 전체와 결합한 물체를 이룬다. 원소들은 자기 성질들의 상호 투쟁과 대립, 그리고 하늘과 별들의 힘으로 마치 무뎌지고 꺾이며 제압되어 부드러워진다. 성질들의 격렬함을 내려놓고 서로를 끌어안으며, 모이고 어떤 접착제로 붙은 듯이 함께 자라 하나가 된다. 이때 원소들 안의 본질적 부분들이 이루는 결합을 이끌고 완성하는 것은, 한편으로 천상의 열에 비례와 척도가 맞는 균형 잡힌 열이며, 다른 한편으로 별들 자체이다.
His sic iunctis ac glutinatis inter se partibus, quae sua subsistunt sponte, mox simul, etiam quae in iis inhaerent qualitates, vt praecedentibus sunt hebetatae & exaequatae motibus, sic temperantur ac sociantur symmetria mixto conueniente, materiaeque colligantur, & cohaerescunt.
스스로 존립하는 이 부분들이 이처럼 서로 연결되고 붙으면, 그 안에 내재한 성질들도 곧 함께 결합한다. 그 성질들은 앞선 운동들로 무뎌지고 고르게 된 만큼, 그 혼합체에 알맞은 균형으로 조절되고 짝지어지며, 질료에 묶여 단단히 붙는다.
Ex vtriusque tandem symmetrica nimirum qualitatum inter se commoderatione, directa ad certam formam, coalituque cum materia, exit, ceu harmonia, οὐσιώδης essentialis forma specifica, quae tanquam οὐσιώδης σύνδεσμος, essentiae connexus, diuinitus, abditus sensibus, νοητὸς, menti & intelligentiae obuius, tum nectit, glutinat, ac continet temperatas inter se, & coaptatas materiae qualitates, tum, ceu vltimo ornatu accommodato, expolit, conformat, & absoluit mixtum: quam si perspiceremus, exacte naturas ipsas, actionum & virium mirandarum fontes, paene stupendas consensiones & dissensiones inter se rerum, intelligeremus.
마침내 이 두 가지, 곧 일정한 형상을 향해 성질들이 서로 균형 있게 조절되는 일과 그 성질들이 질료와 결합하는 일에서, 조화와도 같은 본질적인 종적 형상이 나온다. 이 형상은 본질적 결속, 곧 본질을 잇는 매듭과 같으며, 신적으로 주어져 감각에는 숨겨져 있지만 지성으로 알 수 있어 정신과 이해력에는 드러난다. 그것은 서로 조절되고 질료에 알맞게 맞추어진 성질들을 엮고 붙이며 붙잡아 두는 한편, 적절한 마지막 장식을 입히듯 혼합체를 다듬고 형성하고 완성한다. 우리가 이 형상을 꿰뚫어 볼 수 있다면, 본성들 자체와 놀라운 작용 및 힘의 원천, 사물들 사이의 거의 경이로울 정도인 일치와 불일치를 정확히 이해할 것이다.
Sed latet haec abscondita à conspectu, ingeniorum nostrorum, & obducta, atque inuoluta qualitatum multiplicium varietate. E vestigio enim, cum forma certa qualitatum, & congruens temperies velut agglutinatur mixto, immediate comitatur, immo fere praecedit, seu cum ipsa forma completur ac perficitur, κρᾶσις temperies, primarum qualitatum, aut quae absolute exquisiteque; εὔκρατος, attemperata, est, κατ’ ἀναλογίαν ἀριθμητικὴν, proportione arithmetica, vt nulla vincat & dominetur qualitas, aut respectu mixti proportione Geometrica.
그러나 이 형상은 우리의 지력이 보는 데서 숨겨져 있고, 여러 성질의 다양성에 덮이고 싸여 있다. 곧바로 일정한 형상과 함께 성질들의 알맞은 배합이 혼합체에 붙듯이 결합한다. 최초 성질들의 크라시스, 곧 배합은 즉시 그 형상을 뒤따르거나, 오히려 거의 앞서거나, 형상 자체와 함께 완결되고 완성된다. 이 배합은 어느 성질도 우세하여 지배하지 않도록 산술적 비례에 따라 절대적으로 정확하게 고르게 조절된 것이거나, 아니면 그 혼합체를 기준으로 기하학적 비례에 맞는 것이다.