Incaluit etiam, & velut efferbuit, ex rapidissimo motu & circumactu orbium coelestium, quos ante stellarum corpora, cum ipso firmamento, absolutos fuisse, & ad motum continuum perpetuumque incitatos, ex mentione distinctorum spaciorum diei ac noctis, primi diei creationis coniicio. Ex eo ergo motu efferbuit suprema pars aeris elementaris, quae, tenuitate ac perspicuitate reliquum aerem, terrae & aquis, propiorem, longe vincit.
또 천구들의 지극히 빠른 운동과 회전 때문에 뜨거워져 마치 끓어올랐다. 창조 첫날의 낮과 밤이 구별된 시간 구간으로 언급되는 데서, 나는 천구들이 별의 몸체들보다 앞서 궁창 자체와 함께 완성되고 끊임없이 지속되는 운동을 시작했다고 추론한다. 그러므로 그 운동 때문에 원소적 공기의 가장 높은 부분이 끓어올랐다. 이 부분은 희박함과 투명함에서 땅과 물에 더 가까운 나머지 공기를 훨씬 능가한다.
Extitit ergo inde & eorum corporum, quae, quadripartita distinctione elementa vocantur à Philosophis, ignis, aeris, aquae, & terrae: & primarum qualitatum, vt nominantur, calidi, frigidi, humidi, & sicci distinctio: Vt terra esset crassa, & opaca, arida, sicca, & frigida: Aqua purior, & tenuior terra, perspicua, frigida, & humida: Aer rursus tenuior & limpidior aqua, &, propter tenuitatem substantiae, tum humidior, tum calidior, vtpote qui calorem à reflexis coeli radiis, coactisque emanantem, promtius admittit & recipit: Tenuissimus omnium ignis, ac magis perspicuus aere, & calidissimus ὑπερβολῇ τινὶ τοῦ θερμοῦ, καὶ οἷον ζέσει, excessu quodam caloris, & veluti feruore quodam, ex vicinitate orbium coelestium. Et, nisi accessisset calor opifex, nec, cum humore, terra res naturales reliquas corporasset, nec corpus easdem animasset.
그리하여 철학자들이 네 갈래로 구분하여 원소라고 부르는 물체들, 곧 불·공기·물·땅이 구별되었고, 이른바 최초 성질들인 뜨거움·차가움·습함·건조함도 구별되었다. 땅은 두텁고 불투명하며 메마르고 건조하며 차갑게 되었다. 물은 땅보다 순수하고 희박하며 투명하고 차갑고 습하게 되었다. 공기는 다시 물보다 희박하고 맑으며, 실체의 희박함 때문에 더 습하고 더 따뜻하게 되었다. 공기는 하늘의 반사되어 모인 광선들에서 나오는 열을 더욱 쉽게 들이고 받아들이기 때문이다. 불은 모든 것 중 가장 희박하고 공기보다 더 투명하며, 천구들에 가까운 까닭에 열의 어떤 과도함과 일종의 끓음으로, 곧 열이 넘치고 마치 끓어오르는 듯한 상태로 가장 뜨겁게 되었다. 만드는 힘을 지닌 열이 더해지지 않았다면, 땅이 수분과 함께 다른 자연적 사물들에 몸체를 주지도 못했을 것이며, 몸체가 그 사물들에 생명을 불어넣지도 못했을 것이다.
Hoc modo praeparatis atque absolutis, miranda varietate, primis & simplicibus elementis omnium corporum, tandem reliqua inde comparauit & finxit corpora: coelum stellis exornauit, conflatis ex lucida coeli materia, infinito numero, & varietate: Terram plantis vestiuit, & compleuit animantibus, aquas piscibus, aerem volatilibus: Et cum elementaribus coelestia coniunxit, tali sympathia atque consensione, vt, coeli lumine, elementaria afficerentur, viuificarentur, vegetarentur, incitarentur ad ordinatos, ac velut ad numeros compositos motus, & plane absoluerentur.
이처럼 모든 물체의 최초이며 단순한 원소들이 놀랍게 다양하도록 준비되고 완성되자, 마침내 그분은 그 원소들로 나머지 물체들을 마련하고 빚으셨다. 밝은 하늘의 질료로 이루어져 수와 다양성이 끝없는 별들로 하늘을 꾸미셨다. 땅에는 식물을 입히고 동물들을 채우셨으며, 물에는 물고기를, 공기에는 날아다니는 것들을 채우셨다. 또 천상의 것들과 원소적인 것들을 심파테이아와 일치로 결합하셨다. 그리하여 원소적인 것들은 하늘의 빛을 통해 영향을 받고 생명을 얻으며 자라나고, 질서 있고 마치 박자에 맞춘 듯한 운동으로 촉발되며, 온전히 완성되도록 하셨다.
Est autem coelum corpus orbiculare & sphaericum, à Deo omnipotente, immensa sapientia, verbo, ex ἐνεργείᾳ, reapse, perspicuo (id est, materia summe perspicua ac tenui, & luce perfusa) quod praeformarat ex nihilo, concretum, densatumque, & politum exacte, ac leuigatum, tornatiliq; rotunditate formatum, ac ceu dissectum in compagem solidiorem plurium ac distinctorum orbium velut excauatorum, instar lucidissimarum ac firmissimarum membranarum, & exacta politura nitentium, expertem qualitatum elementarium, & immunem à motibus illis, & mutationibus, quibus obnoxia est natura inferior: hoc fine, vt distincti orbes, variatis admirabili lege & ordine motibus, affixa ipsis stellarum corpora, sine cessatione circumagant: quod corpus, vt de omnipotentia fabrefactum est, & absolutum tali perfectione sic, vbi periodus circumacta fuerit, de qua Conditori constitutum est, ad ipsius iussum colliquescet rursus, instar fumi, vt inquit Esaias, & renouabitur.
하늘은 둥글고 구형인 물체이다. 전능한 하느님이 무한한 지혜로 말씀을 통해, 무에서 미리 형성하신 현실적으로, 곧 실제로 투명한 것에서 그것을 만드셨다. 이 투명한 것이란 지극히 투명하고 희박하며 빛으로 가득 찬 질료이다. 그 질료를 응고하고 조밀하게 하며 정확히 연마하고 매끄럽게 다듬고, 선반으로 깎은 듯한 둥근 모양으로 형성하셨다. 또 속이 빈 듯한 여러 구별된 천구들의 더욱 단단한 구조로 나누신 셈이다. 이 천구들은 지극히 밝고 견고하며 정밀한 광택으로 빛나는 막들과 같다. 그 구조에는 원소적 성질이 없고, 아래쪽 자연이 종속되는 운동과 변화도 없다. 그 목적은 구별된 천구들이 놀라운 법칙과 질서에 따라 달라지는 운동으로, 거기에 붙은 별들의 몸체를 쉬지 않고 회전시키게 하는 데 있다. 이 물체가 전능으로 제작되어 그러한 완전함으로 완성되었듯이, 창조주가 정하신 주기가 다 돌고 나면 그분의 명령으로 다시 녹아 없어져 이사야가 말하듯 연기처럼 되고, 새로워질 것이다.