His absolutis, in epate, & grandioribus venis traducitur nutrimentum sanguineum paulatim ad tertium focum, trahentibus quidem id, vi natiua membris ipsis, adiuuantibus vero distributionem venis, ope fibrarum, quibus contexta ipsorum corpora constant.
이 일들이 간과 더 굵은 정맥들에서 끝나면, 혈액성 영양물은 차츰 세 번째 화로로 옮겨진다. 각 부위 자체가 타고난 힘으로 그것을 끌어당기며, 정맥들은 자기 몸체를 짜는 섬유들의 도움으로 그 분배를 돕는다.
Focus huius coctionis est, in iis venis, quae membris singulis, adducendi & suppeditandi nutrimenti causa, insertae sunt. In hac coctione, quod halituosum est, & tenue, continuo effluxu, per poros cutis elabitur ac diffluit: quod crassum, viscidum, terreum, κνισῶδες, nidorosum, per eosdem egestum, ceu expanditur in cutem, &, ob lentorem, adhaerescit, fitque inde, quod vocatur ῥύπος, illuuies seu sordes corporis: Quod λιγνῶδες, fuliginosum, in iis, quibus textura corporis solidior est compactiorque, in partibus aliquibus fit materia capillorum, horum ceu radice angustioribus & compressioribus poris cutis inhaerescente, & ipsis coalescentibus, ex connexu halituum, expressisque impetu & copia succedentium & adnascentium continue: Quod aqueum est, & tenue, interea dum intra venas adhuc commoratur, cum ea humiditate, quae membris conformata, ea proxime nutritura est, constituit humiditatem, quam Galenus nominat ὑγρότητα κατὰ τὰς μικρὰς ἀρτηρίας καὶ φλέβας, τὰς ἰδίας ἑκάστῳ τῶν μορίων ⟦συντεταγμένας; 1593 대조⟧, humorem in exilibus arteriis, & venis cuiusque particulae propriis, Auicenna humorem innominatum.
이 소화의 화로는 영양물을 끌어오고 공급하기 위해 각 부위에 뻗어 들어간 정맥들 안에 있다. 이 소화에서 증기 같고 미세한 것은 끊임없이 흘러나와 피부의 작은 구멍들을 통해 빠져나가 흩어진다. 걸쭉하고 끈끈하며 흙 같고 기름 타는 냄새가 나는 것은 같은 구멍으로 배출되어 피부에 펼쳐지듯 퍼지고, 끈적임 때문에 달라붙는다. 그리하여 리포스(ῥύπος), 곧 몸의 때나 더러움이라 불리는 것이 된다. 그을음 같은 것은 몸의 짜임이 더 단단하고 조밀한 사람들의 어떤 부위에서 머리카락과 털의 질료가 된다. 그 뿌리 같은 것이 피부의 더 좁고 조여진 구멍에 붙어 있으며, 증기들이 이어져 털 자체가 엉겨 자란다. 뒤따라 계속 생기는 증기들의 기세와 양에 밀려 밖으로 나오기 때문이다. 수성이고 미세한 것은 아직 정맥 안에 머무는 동안, 각 부위에 맞게 형성되어 곧 그 부위를 기를 습기와 함께 하나의 습기를 이룬다. 갈레노스는 이를 ‘각 부위에 고유하게 배정된 작은 동맥과 정맥들 안의 습기’, 곧 각 작은 부위 고유의 가는 동맥과 정맥들 안에 있는 체액이라고 부르며, 아비켄나는 이름 없는 체액이라고 부른다.
Huius humiditatis, vbi excidit venis, pars illa, quae membris & attemperata est, & respondet ac congruit qualitatum forma, & talis est, vt in membri soliditatem, cogi possit, appositum membris, affixum, concretumque, ita nutrit ea, vt in earum abeat & vertatur substantiam: vocaturque, ante accretionem, à Galeno οἰκεία τροφή, ἐξ ἧς τρέφεται τὰ μόρια, περιέχεται δὲ κατὰ πάντα τὰ τοῦ ζῴου μόρια δροσοειδῶς ἐν αὐτοῖς περιεσπαρμένη, familiare alimentum, ex quo partes corporis aluntur, continetur autem in singulis animantis partibus, iisque roris instar aspergitur. Ab Auicenna cambium: Post nutritionem σύμφυτος ὑγρότης à Galeno, & σύμφυτος ἰκμάς; insitus humor: Ab Auicenna Gluten.
이 습기가 정맥 밖으로 나왔을 때, 각 부위에 알맞게 혼합되어 성질의 형태가 서로 맞고, 그 부위의 고체 상태로 굳을 수 있는 부분은 부위에 덧붙고 달라붙어 엉긴다. 이렇게 그 부위의 실체로 바뀌면서 부위를 기른다. 붙어 자라기 전에는 갈레노스가 이를 ‘각 부위가 영양을 얻는 친숙한 영양물이며, 생물의 모든 부위에 이슬처럼 뿌려져 들어 있는 것’이라고 부른다. 곧 몸의 부위들이 영양을 얻는 친숙한 영양물로서, 생물의 각 부위에 들어 있으며 그곳에 이슬처럼 뿌려진다는 것이다. 아비켄나는 이를 캄비움(cambium)이라고 부른다. 영양이 된 뒤에는 갈레노스가 선천적 습기 또는 선천적 수분, 곧 본래 심긴 체액이라고 부르며, 아비켄나는 글루텐(Gluten), 곧 아교라고 부른다.
Pars altera περίττωμα excrementum, est vtile, de vltimo alimento sanguineo, vltima coctione peracta, relictum in poris membrorum, quod ob tenuitatem, densari in soliditatem partium, ideoque nutrimentum fieri nequit.
다른 부분은 유용한 찌꺼기이다. 마지막 소화가 끝난 뒤 최종 혈액성 영양물에서 남아 각 부위의 작은 구멍들에 머무는 것이다. 이것은 너무 미세하여 그 부위들의 고체 상태로 조밀해질 수 없으므로 영양물이 될 수 없다.
Estque duorum generum. Vnum singulari prouidentia & dispensatione Architecti, & coaceruatur maiore copia, & conseruatur ad certos vsus ab iis destinatos, in certis partibus, non perpetuo, sed certa descriptaque periodo, quae viribus & constitutioni partium congruit, vt semen in testibus & παραστάταις, meatibus semen ad canalem vrinae, de testiculis deriuantibus, generationis causa: Lac in glandulis mamillarum ad nutritionem foetus: Saliua in glandulis faucium, ad linguae & musculorum vicinorum rigationem: viscidus humor, in reliquo glandularum genere: humiditas, de qua coit & concrescit adeps & pinguedo, ad membranarum inuolucra.
이것에는 두 종류가 있다. 하나는 설계자의 특별한 섭리와 배분에 의해 더 많은 양으로 모이며, 정해진 부위에 일정한 용도를 위해 보존된다. 항상 그러한 것은 아니고, 그 부위들의 힘과 구성에 맞는 일정하게 정해진 주기에 따른다. 예컨대 생식을 위해 고환과 파라스타타이(παραστάται), 곧 고환에서 요도로 정액을 보내는 통로들에 정액이 모인다. 아이를 먹이기 위해 젖샘에는 젖이, 혀와 인근 근육들을 적시기 위해 목구멍의 샘들에는 침이 모인다. 그 밖의 샘들에는 끈끈한 체액이 모이며, 막들을 감싸기 위한 비계와 지방이 엉겨 자라는 바탕이 되는 습기도 있다.
Alterum in singulis partibus colligitur proportione, ad vsus seruientes ipsis partibus, vt spumosus humor, qui continetur in pulmone: glutinosus humor in compagibus articulorum: medulla in cauernis ossium quas σύρραγας vocant.
다른 종류는 각 부위 자체에 도움이 되는 용도로 쓰이도록 그 부위마다 알맞은 양이 모인다. 폐 안에 든 거품 같은 체액, 관절의 맞물리는 곳에 든 아교 같은 체액, 그리고 시라가스(σύρραγας)라 불리는 뼈의 빈굴 안에 든 골수가 그 예이다.
Denique, in singulis partibus corporis, talis aliquis congeritur, ex vltima coctione, superfluus humor, qui quidem non nutrit membra, fit tamen calori praesertim extraneo & febrili pabulum, quod & humectando membra, prohibet consumptionem insitae humiditatis.
끝으로 몸의 각 부위에는 마지막 소화에서 남은 이런 여분의 체액이 어느 정도 쌓인다. 이것은 부위들을 기르지는 않지만, 특히 외래적 열과 열병의 열에 먹이가 된다. 또한 부위들을 적셔 주어 본래 심긴 습기가 소모되는 것을 막는다.
Hic humor Galeno est, ὑγρότης ἐν ταῖς μεταξὺ χώραις τῶν σωμάτων, ἣ ⟦μὲν?⟧ ἢ τῷ κωλῦσαι ξηρανθῆναι σφοδρότερον τὰ ὁμοιομερῆ, ἢ ἐν τῷ ταῖς μεταξὺ χώραις τῶν σωμάτων ἐπιτέγχειν καὶ αὐξάνειν τὴν ὑγρότητα, τῆς τῶν ὑγραινόντων μετείληφε προσηγορίας: id est, humor in mediis corporum spatiis contentus, qui vel prohibendo, ne partes similares vehementius exsiccentur, vel, quod intermediis illarum spatiis contentus, eas irriget, & humiditatem augeat, humectantium nomenclatione accepit. Auicenna Rorem vocat.
갈레노스에게 이 체액은 ‘몸체들 사이의 공간에 있는 습기이며, 동질적 부위들이 지나치게 마르는 것을 막거나 몸체들 사이의 공간을 적시고 습기를 늘리므로, 적셔 주는 것들의 명칭을 얻은 것’이다. 곧 몸체들의 중간 공간에 들어 있는 체액으로서, 동질적 부위들이 너무 심하게 마르는 것을 막거나, 그 사이 공간에 들어 있으면서 부위들을 적시고 습기를 늘리므로 적셔 주는 것이라는 명칭을 얻었다는 뜻이다. 아비켄나는 이를 이슬이라고 부른다.
Citius autem, & facilius sanguinea nutriuntur membra, quam Spermatica, quod citius multo, & facilius, atque expeditius, ac minus, aut crebris, aut vehementibus immutationibus, Sanguis in carnosarum partium, quam vere solidarum seu spermaticarum, soliditatem duratur.
한편 혈액성 부위들은 정액성 부위들보다 더 빨리, 더 쉽게 영양을 얻는다. 혈액이 참으로 단단한 부위, 곧 정액성 부위의 고체 상태로 굳기보다는 살로 된 부위의 고체 상태로 훨씬 빠르고 쉽고 수월하게 굳으며, 덜 잦거나 덜 격렬한 변화만 필요하기 때문이다.
Hae igitur sunt humorum differentiae secundum coctionum gradus & discrimina.
이상이 소화의 단계와 구별에 따른 체액들의 차이이다.