R3-040-p01 · PDF 462

At σημαντικὰ seu præsagientia somnia, siue ex natura orta, siue diuinitus sint inserta, aut à Diabolo: & siue θεωρηματικὰ sint, percepta cognitionis, siue ἀλληγορικὰ, ambagibus implicita: pro rerum conditione, ac varietate, quas respiciunt, quibusue portendunt aliquid, differunt modis quinque. Alia enim ἴδια, propria, ad ipsum ἐνυπνιαστὴν, somniatorem, pertinent: Alia ἀλλότρια, aliena, non nobis, sed aliis, tantum: Alia κοινὰ, communia, nobis & cum pluribus aliis communia: Alia δημόσια, publica, publicis rebus, & publico statui: Alia κοσμικὰ ad mundum pertinentia, Mundo, & huius partibus elementaribus aut cœlestibus, significant.

그러나 의미를 지닌 예고적 꿈들은 자연에서 생겨났든, 하느님이나 악마에 의해 심어졌든, 또 직접 인식되는 테오레마티카이든 우회적 표현에 싸인 알레고리카이든, 그 꿈이 관련되거나 무언가를 예고하는 대상의 성격과 다양성에 따라 다섯 방식으로 구분된다. 어떤 꿈은 이디아(ἴδια), 곧 자신에게 고유한 것으로서 꿈꾸는 사람 자신에게 관련된다. 어떤 것은 알로트리아(ἀλλότρια), 곧 타인에게 속한 것으로서 우리 자신이 아니라 오직 다른 사람에게 관련된다. 어떤 것은 코이나(κοινά), 곧 공통된 것으로서 우리와 다른 여러 사람에게 함께 관련된다. 어떤 것은 데모시아(δημόσια), 곧 공적인 것으로서 공적 일과 국가의 상태를 가리킨다. 어떤 것은 코스미카(κοσμικά), 곧 세계에 속한 것으로서 세계와 그 원소적 또는 천상적 부분들에 대해 의미를 갖는다.

R3-040-p02 · PDF 462

Vespasianus somniauit, se Principem Romanum fore tunc cum Cæsar Nero dentem perdidisset: idque postridie quam somniauit, accidit.

베스파시아누스는 네로 황제가 이를 잃었을 때 자신이 로마의 황제가 되리라는 꿈을 꾸었다. 그리고 꿈을 꾼 다음 날 그 일이 일어났다.

R3-040-p03 · PDF 463

Antonino Caracallæ, cum is postremam adornaret, ex Antiochia, profectionem, Pater Seuerus astare dormienti visus est, & gladio ictum intentare, his verbis: Vt tu fratrem interfecisti, sic te interimam: Hæc ἴδια θεωρηματικὰ, propria perceptæ cognitionis, sunt.

안토니누스 카라칼라가 안티오키아에서 마지막 출발을 준비하던 때, 잠든 그의 곁에 아버지 세베루스가 서서 칼로 내리칠 자세를 취하며 이렇게 말하는 듯 보였다. “네가 네 형제를 죽였듯이 나도 너를 죽이겠다.” 이것들은 자신에게 고유하면서 직접 인식되는 꿈들, 곧 이디아 테오레마티카이다.

R3-040-p04 · PDF 463

Ἴδια ἀλληγορικὰ propria ambagibus implicata, sunt somnia Patriarchæ Ioseph, de manipulis fratrum adorantibus manipulum ipsius, deque Sole, Luna, & vndecim stellis ipsum venerantibus.

자신에게 고유하면서 우회적 표현에 싸인 꿈들, 곧 이디아 알레고리카의 사례는 성조 요셉의 꿈이다. 형제들의 곡식 단들이 자기 곡식 단에 절하고, 해와 달과 열한 개 별이 자신을 경배하는 꿈들이 그러하다.

R3-040-p05 · PDF 463

Iulius Cæsar, antequam in citeriorem Galliam mouisset, & infesta in vrbem inferret arma, in somnio visus est inferre stuprum matri, sicut & Hippias Pisistrati filius, ante occupatam Athenis tyrannidem: quo somnio, ad spes amplissimas, eum coniectores excitarunt, dominium orbis ipsi dari, interpretati.

율리우스 카이사르는 이쪽 갈리아로 진군하여 로마 시에 적대적인 무기를 들이대기 전에, 꿈에서 어머니를 범하는 듯하였다. 페이시스트라토스의 아들 히피아스도 아테네의 참주권을 차지하기 전에 그러하였다. 해몽가들은 이 꿈을 그에게 세계의 지배권이 주어진다는 뜻으로 풀이하여, 그가 더없이 큰 희망을 품도록 고무하였다.

R3-040-p06 · PDF 463

Idem pridie, quam periit, in somnis sibi visus est, iuxta solium Iouis consistere, atque è cœlo præcipitari deorsum.

같은 카이사르는 죽기 전날, 꿈에서 유피테르의 왕좌 옆에 서 있다가 하늘에서 아래로 곤두박질치는 자신을 보았다.

R3-040-p07 · PDF 463

Lucullus pridie, quam occupata vrbe Sinopi, interemit octo millia præsidiariorum Mithridatis, in somnio, à quodam his verbis compellari visus est, πρόελθε Λεύκολλε μικρόν: ἥκει γὰρ Αὐτόλυκος ἐντυχεῖν σοι βουλόμενος, progredere paululum, Luculle, venit enim Autolicus adloqui te cupiens. Vrbe potitus, cum persequeretur fugientes, incidit in statuam Autolici, quæ consternatis in fuga exciderat.

루쿨루스는 시노페를 점령하여 미트리다테스의 수비병 8000명을 죽이기 전날, 꿈에서 누군가에게 이런 말을 듣는 듯하였다. “루쿨루스여, 조금 앞으로 나아가라. 아우톨뤼코스가 너와 만나려 온다.” 라틴어로는 “루쿨루스여, 조금 앞으로 가라. 아우톨리쿠스가 너에게 말하려고 오고 있다”라는 뜻이다. 도시를 차지한 뒤 도망자들을 추격하다가, 그들이 놀라 달아나는 중 떨어뜨린 아우톨뤼코스의 상을 발견하였다.

R3-040-p08 · PDF 463

Adriano Imperatori, pridie eius diei, quo Imperator renunciatus est Antiochiæ, visus est ignis, è cœlo, in sinistram iuguli partem, decidere, indeque serpere in dextram: se vero nec perterrefieri, nec lædi. Antoninus Philosophus, ante imperium, humeros eburneos, manusque habere visus in somno, & iis, ad omnes humanos vsus, expedite vti: Talia itidem ἴδια, propria, sunt, & ἀλληγορικὰ ambagibus implicita.

하드리아누스 황제는 안티오키아에서 황제로 선포되기 전날, 하늘에서 불이 목의 왼쪽으로 떨어진 뒤 오른쪽으로 기어가는 듯한 꿈을 꾸었다. 그러나 자신은 놀라지도 다치지도 않았다. 철학자 안토니누스는 황제가 되기 전에, 꿈속에서 어깨와 손이 상아로 되어 있으면서도 인간의 모든 용도에 그것들을 자유롭게 쓰는 자신을 보았다. 이와 같은 꿈들 역시 자신에게 고유하고 우회적 표현에 싸인 꿈들, 곧 이디아이자 알레고리카이다.

R3-040-p09 · PDF 463,464

Rursus ἀλλότρια, aliena, sunt & θεωρηματικὰ, perceptæ cognitionis, vt somnium Antonii Musæ, de Augusti castris: & Ioseph, de virgine Maria, & amouendo puero Iesu. Sylla ante prælium, quo Marianas copias vltimas, quas Marius iunior ducebat, irruptione inopinata, oppressas deleuit, in somnis visus est videre Marium seniorem, dudum vita functum, qui moneret filium, vt diem insequentem diligentius caueret: huius somnii instinctu, Mariana castra adortus expugnauit, deletis amplius viginti millibus hominum, paucis amissis.

한편 타인에게 속하면서 직접 인식되는 꿈들도 있다. 아우구스투스의 진영에 관한 안토니우스 무사의 꿈, 처녀 마리아와 아기 예수를 피신시키는 일에 관한 요셉의 꿈이 그러하다. 술라는 소(小)마리우스가 이끄는 마리우스파의 마지막 군대를 뜻밖의 급습으로 제압하여 멸하기 전, 이미 오래전에 죽은 노(老)마리우스를 꿈에서 보는 듯하였다. 그는 아들에게 다음 날을 더욱 조심하라고 경고하고 있었다. 이 꿈에 자극받은 술라는 마리우스파의 진영을 공격하여 함락했고, 자기 편의 손실은 적은 가운데 2만 명이 넘는 적을 죽였다.

R3-040-p10 · PDF 464

Petitius Pompeianæ nauis gubernator, in portu, ad Larissam, secundum quietem, visus est videre Pompeium, ad se, squalidum mœrentemque, veste obsoleta & sordida, venire. Talem postea strage Pharsalica profligatum, & ad se citato gradu properantem, conspexit.

폼페이우스의 배를 모는 선장 페티티우스는 라리사 근처 항구에서 잠을 자다가, 폼페이우스가 초췌하고 슬픔에 잠긴 채 낡고 더러운 옷을 입고 자신에게 오는 모습을 꿈에서 보았다. 뒤에 파르살로스의 참패로 쫓겨난 폼페이우스가 자신에게 급히 걸어올 때 바로 그 모습을 실제로 보았다.

R3-040-p11 · PDF 464

Cicero in somnis vidit Octauium puerum, aurea catena, è cœlo, in Capitolium demitti, flagellaque afferre, quæ à Ioue accepisset: cumque ignoraret eum, quem viderat, postridie in eum forte fortuna in Capitolio incidit, &, ex somnio, agnouit.

키케로는 소년 옥타비우스가 금사슬을 타고 하늘에서 카피톨리움으로 내려오며 유피테르에게서 받은 채찍을 가져오는 꿈을 꾸었다. 그는 꿈에서 본 소년을 알지 못했지만, 다음 날 카피톨리움에서 우연히 마주쳤을 때 꿈을 통해 알아보았다.

R3-040-p12 · PDF 464

De eodem Catulus somniauit, quod, cum, inter nobiles pueros, accederet ad statuam Iouis Capitolini, Iupiter effigiem vrbis Romæ, in illius sinum iniiceret. Ignoratum autem antea, postridie, ex somnii specie, in Capitolio obuium statim agnouit.

카툴루스도 같은 소년에 관한 꿈을 꾸었다. 그가 귀족 소년들 사이에서 카피톨리움의 유피테르 상 앞으로 다가가자 유피테르가 로마 시의 모형을 그의 품에 던져 주는 꿈이었다. 이전에는 그를 몰랐지만, 다음 날 카피톨리움에서 마주치자 꿈속의 모습을 통해 곧 알아보았다.

R3-040-p13 · PDF 464

Seuero, cum exercitu in Pannoniis agente, sacerdos quidam, in somniis vidit nigrum quendam irruere in Seueri exercitum, & militum manibus confici. Fuit is autem Pescennius Niger.

세베루스가 군대와 함께 판노니아 지역에 있을 때, 어떤 사제가 검은 사람이 세베루스의 군대로 돌진했다가 병사들의 손에 죽는 꿈을 꾸었다. 그 사람은 바로 페스켄니우스 니게르였다.

R3-040-p14 · PDF 464

Ἀλληγορικὰ, allegorica siue ambagibus implicata hæc sunt. C. Octauii mater vterum ferens, somniauit, intestina effundi sua, & explicari in omnes partes terræ. Vnus familiarium Cyri regis Persarum, maximum natu, Histaspis filium Darium, duabus alis, vna Asiam, altera Europam obumbrare, secundum quietem vidit: quo somnio, regnum Dario promissum est.

다음은 비유적이며 우회적 표현에 싸인 알레고리카이다. 가이우스 옥타비우스의 어머니는 임신 중 자신의 내장이 쏟아져 나와 땅의 모든 곳으로 펼쳐지는 꿈을 꾸었다. 페르시아 왕 키루스의 측근 한 사람은 휘스타스페스의 맏아들 다리우스가 두 날개로, 하나는 아시아를 다른 하나는 유럽을 덮는 모습을 꿈에서 보았다. 이 꿈으로 다리우스에게 왕권이 약속되었다.

R3-040-p15 · PDF 464

Δημόσια, publica, sunt & ἀλληγορικὰ, allegorica, somnia Pharaonis regis Ægyptii, de septem tauris quos totidem macilenti deuorant, deque septem turgidis & prægrandibus spicis, quas absumunt totidem aridæ atque exuccæ.

이집트 왕 파라오가 꾼 꿈들은 공적이면서 비유적인 꿈들, 곧 데모시아이자 알레고리카이다. 일곱 황소를 같은 수의 여윈 황소가 삼키고, 살찌고 아주 큰 일곱 이삭을 같은 수의 마르고 즙 없는 이삭이 먹어 치우는 꿈들이 그러하다.

R3-040-p16 · PDF 464,465

Δημόσιον, publicum, partim, partim κοσμικὸν, ad mundum pertinens, est, sed ἀλληγορικὸν, ambagibus implicitum, somnium Nabuchodonosor regis Assyriorum, quod Daniel, Regi id oblito, diuino monitu, reuocat in memoriam. Visus enim est videre statuam grandem & sublimem, capite aureo, pectore & brachiis argenteis, ventre & femoribus æneis, tibiis ferreis, imis pedibus partim ferreis, partim fictilibus, & tandem auulsum à monte prægrandem lapidem, suopte nutu & impetu, præcipitari in statuam, eoque ictu, primò ferreas & fictiles pedum partes, mox reliquas partes vniuersas, comminui, velut in paleas: Ipsum autem montis fragmen augescere ac dilatari, donec impleret vniuersam terram.

아시리아 왕 나부코도노소르의 꿈은 일부는 공적이고 일부는 세계에 관한 것이지만, 우회적 표현에 싸인 비유적 꿈이다. 다니엘은 하느님의 일깨우심에 따라 그 꿈을 잊은 왕에게 기억을 되살려 주었다. 왕은 크고 높은 상을 보았는데, 머리는 금, 가슴과 팔은 은, 배와 넓적다리는 청동, 정강이는 철, 맨 아래 발은 일부는 철이고 일부는 진흙이었다. 마침내 산에서 떨어져 나온 아주 큰 돌이 자기 움직임과 기세로 그 상에 곤두박질쳤다. 그 충격으로 먼저 발의 철과 진흙 부분이, 곧이어 다른 모든 부분도 지푸라기처럼 부서졌다. 산에서 떨어져 나온 그 조각 자체는 온 땅을 채울 때까지 커지고 넓어졌다.

R3-040-p17 · PDF 465

Hoc somnium Daniel, de distinctis quatuor Monarchiis interpretatur, quibus finitis, Deus suscitaturus sit regnum æternum, collectis iustis, & traductis ad consuetudinem sui æternam, & ad æternam læticiam, impiis abiectis in æterna supplicia.

다니엘은 이 꿈을 서로 구별되는 네 제국에 관한 것으로 풀이한다. 그 제국들이 끝나면 하느님께서 영원한 나라를 세우시고, 의인들을 모아 영원히 당신과 함께 살며 영원한 기쁨을 누리도록 이끄시는 한편, 불경한 이들은 영원한 형벌 속으로 내던지시리라는 것이다.

R3-040-p18 · PDF 465

Δημόσιον, publicum, est, alterum Nabuchodonosor regis somnium, de arbore. Sed exempla commemorare, longum esset.

나무에 관한 나부코도노소르 왕의 다른 꿈은 공적인 꿈이다. 그러나 사례들을 일일이 열거하자면 길어질 것이다.

R3-040-a01 · 원주 · PDF 462

Somniorum σημαντικῶν quinque differentiæ.

의미를 지닌 꿈의 다섯 구분.

R3-040-a02 · 원주 · PDF 462

Vespasiani somnium.

베스파시아누스의 꿈.

R3-040-a03 · 원주 · PDF 463

Antonini Caracallæ somnium.

안토니누스 카라칼라의 꿈.

R3-040-a04 · 원주 · PDF 463

Iulii Cæsaris somnium.

율리우스 카이사르의 꿈.

R3-040-a05 · 원주 · PDF 463

Luculli somnium.

루쿨루스의 꿈.

R3-040-a06 · 원주 · PDF 463

Adriani Imperatoris somnium.

하드리아누스 황제의 꿈.

R3-040-a07 · 원주 · PDF 464

Petitii somnium.

페티티우스의 꿈.

R3-040-a08 · 원주 · PDF 464

Ciceronis somnium.

키케로의 꿈.

R3-040-a09 · 원주 · PDF 464

Catuli somnium.

카툴루스의 꿈.

R3-040-a10 · 원주 · PDF 464

Somnia ἀλληγορικά.

비유적인 꿈들.

R3-040-a11 · 원주 · PDF 464

Somnia δημόσια.

공적인 꿈들.

R3-040-a12 · 원주 · PDF 464

Nabuchodonosoris somnium.

나부코도노소르의 꿈.