Etsi autem Galenus, quadam irradiatione, affici neruos, & musculos à spiritibus, & non ipsos penetrare spiritus, sentire videtur: tamen, vt non putem transitum spirituum excludendum, multa me mouent.
갈레노스는 정기가 어떤 방사 작용으로 신경과 근육에 영향을 주며 정기 자체가 그 안으로 들어가지는 않는다고 생각하는 듯하다. 그러나 나는 정기가 통과하는 일을 배제해서는 안 된다고 생각하며, 그쪽으로 나를 이끄는 근거가 많다.
Primo nerui fabrica, quæ ex triplicibus est contexta partibus, vna intima, medullæ arborum quam simillima, orta ac deriuata ex cerebri, καὶ νωτιαίου μυελοῦ, spinalis medullæ, substantia, quæ, si, neruis dissectis, accuratius examinetur, videtur ex quibusdam oblongis ac gracilibus coagmentata esse fibris, quibus, poros etsi non conspicuos, attamen, recto ductu, per nerui corpus procedentes, intercedere ratio docet: ea, ceu riuus, ex cerebro, vt fonte, haustam vim vehit & continet.
첫째 근거는 세 부분으로 짜인 신경의 구조이다. 가장 안쪽의 한 부분은 나무의 속과 매우 비슷하며, 뇌와 척수의 조직에서 생겨 뻗어 나온다. 신경을 해부하여 더 자세히 살펴보면 길고 가느다란 섬유들로 결합되어 있는 듯하다. 이 섬유들 사이에는 눈에 보이지는 않지만 신경의 몸체를 곧게 따라가는 구멍들이 있음을 이성이 가르친다. 이 부분은 개울처럼 뇌를 샘 삼아 길어 온 힘을 실어 나르고 담는다.
Extrinsecus ambiunt & integunt hanc duo alia, è membranis cerebri καὶ νωτιαίας, & ad dorsum pertinentis, deducta, σκεπάσματα, munimenta, densiora ac solidiora multo, quæ ne lædatur riuus interior, neue dissipentur spiritus, prohibent.
바깥에서는 뇌와 등쪽에 속하는 조직의 막에서 나온 다른 두 덮개가 이를 둘러싸고 감싼다. 훨씬 조밀하고 단단한 이 보호막들은 안쪽 개울이 손상되거나 정기들이 흩어지는 것을 막는다.
Si ergo hi pori, crassis lentisque patent humoribus, in spasmis, & paralyticis obstructionibus: quanto magis tenuissimos, & impetu quodam allisos, & velut transuolantes spiritus admittent, præsertim, cum, secundum rectum fibrarum exporrecti situm, nihil anfractuum habeant, qui remorari, aut inhibere spirituum cursum possint.
그러므로 경련과 마비성 폐색 때 두껍고 끈끈한 체액도 이 구멍들로 들어갈 수 있다면, 지극히 미세하며 어떤 기세로 부딪쳐 날아 지나가듯 하는 정기는 얼마나 더 잘 들어가겠는가? 특히 이 구멍들은 섬유의 곧은 배치를 따라 뻗어 있어, 정기의 흐름을 늦추거나 가로막을 굽이가 전혀 없기 때문이다.
Secundo, quanta sit vis impulsorum spirituum, in feriendo, impellendo, agitando, & conuellendo, monstrat experientia. Flatibus onerata propelluntur nauigia, iisdem arbores radicitus euulsæ prosternuntur, aut si renitantur, velut per medium sectæ confringuntur.
둘째로, 추진된 기운이 부딪치고 밀고 움직이고 잡아 뽑는 힘이 얼마나 큰지는 경험이 보여 준다. 바람은 짐 실은 배를 몰고, 같은 바람은 나무를 뿌리째 뽑아 쓰러뜨리거나, 나무가 버티면 한가운데를 자른 듯 부러뜨린다.
Simili vibratu, à spiritibus, ex cerebro velut explosis, motus voluntatis effici, necesse est: Nam sola, per irradiationem, infusa virtute, tantas membrorum & musculorum moles, trahi, tamque crebris, violentis, & variis motibus circumagi, absurdum est dicere.
의지에 따른 운동도 뇌에서 터져 나오듯 발사된 정기들의 비슷한 진동으로 이루어져야 한다. 방사 작용을 통해 주입된 힘만으로 지체와 근육의 그토록 큰 덩어리들이 끌려가며, 그렇게 빈번하고 격렬하고 다양한 운동으로 돌려진다고 말하는 것은 터무니없기 때문이다.
Præterea absumuntur, continuis motibus, ac deficiunt spiritus, absque omni dubio. Quorsum absumuntur, si non in neruos feruntur? Mouet ergo cerebrum neruos, cum dilatatione & contractione sui, illis adductis & laxatis, tum impulsis in eos spiritibus vehementius, qui delati ad musculos simul à neruis tractos, feriunt, & cient eos.
게다가 지속적인 운동으로 정기들이 소모되고 부족해진다는 점에는 의심의 여지가 없다. 신경으로 전달되는 것이 아니라면 어디에 소모되는가? 그러므로 뇌는 자신의 팽창과 수축으로 신경을 당기고 풀어 주는 한편, 그 안으로 정기를 더욱 세차게 밀어 넣어 신경을 움직인다. 정기는 신경에 의해 함께 당겨진 근육에 도달하여 그것을 두드리고 움직이게 한다.
Demum musculi, hoc modo impulsi, postea sua se vi commouent. Nam vel à minutis illis neruorum surculis, quos sortiuntur musculi, inflecti & extendi eos, vel à spiritibus solis violentius adactis, rationi non admodum videtur consentaneum. Cur enim natura musculos, ex peculiari carne, & à reliqua totius corporis carne differente, & peculiari temperie prædita, velut ex carneis fibris, nexis inter se, ligamentorum minutissimis surculis conformasset, si eam, velut ociosam culcitram, aut stragulum mollius, neruorum tantum propagines complecti ac sustinere, & interstitia ossium tantum expleri voluisset, sicut in spacia trabibus interiecta, in ædificiis lutum infarcitur?
마지막으로 이렇게 자극받은 근육들은 그 뒤 자기 힘으로 스스로 움직인다. 근육에 배당된 신경의 작은 가지들만으로 근육이 굽혀지고 펴진다거나, 더 세차게 밀려온 정기들만으로 그렇게 된다는 설명은 이치에 잘 맞지 않는다. 자연이 왜 몸의 다른 모든 살과 다르고 특별한 체질을 지닌 고유한 살로 근육을 만들었겠는가? 왜 살의 섬유들을 아주 작은 인대 가지들로 서로 연결하여 형성했겠는가? 그것이 그저 아무 일도 하지 않는 쿠션이나 부드러운 덮개처럼 신경 가지들을 감싸 지탱하고, 건물의 들보 사이를 진흙으로 채우듯 뼈 사이의 공간만 채우기를 바랐다면 말이다.
Præstitissent idem nerui ipsi, ante articulos, in ramulos sparsi & implantati ossibus, aut cartilaginibus, molliuscula carne præfixis, ne rumperentur aut attererentur ossium duritie: & facilius articulos solos, quam & musculos grandes, & articulos mouissent, præsertim cum non pauci musculi chordis careant.
그런 일은 신경 자체가 관절 앞에서 작은 가지로 나뉘어 뼈나 연골에 붙고, 뼈의 단단함에 끊어지거나 닳지 않도록 부드러운 살로 보호되어 있어도 해낼 수 있었을 것이다. 그리고 큰 근육과 관절을 함께 움직이는 것보다 관절만 움직이는 편이 더 쉬웠을 것이다. 특히 적지 않은 근육에는 힘줄이 없기 때문이다.
Sed vidit natura, in tanta distantia articulorum, à neruorum origine, & ad corpora tam ponderosa attollenda, ac tot motuum formis impellenda, opus esse alia vi fortiore. Ideo certa forma & temperie musculos construxit, qua sese, sed prius vibrati à spiritibus mouent, & constricti flectunt articulos, laxati remittunt, oppositis eosdem extendentibus.
그러나 자연은 관절들이 신경의 시작점에서 그토록 멀리 떨어져 있고, 그처럼 무거운 신체를 들어 올려 그렇게 많은 방식으로 움직이려면 다른 더 강한 힘이 필요하다는 것을 알았다. 그래서 일정한 형태와 체질로 근육을 만들었다. 근육은 먼저 정기에 의해 진동된 뒤 그 체질로 스스로 움직이며, 수축하면 관절을 굽히고 이완하면 풀어 주며, 맞은편 근육이 같은 관절을 편다.
Suffragatur rationi Anatome. Non enim omnibus musculis, circa principium, nerui inserti feruntur recta ad caudam: sed quibusdam, circa medium, propemodum infiguntur; quibusdam, per membranas eorum exteriores, traiecti laterotenus attenduntur, qui carnem non subeunt.
해부학도 이 논거를 뒷받침한다. 모든 근육에서 신경이 시작 부분에 들어가 곧바로 끝부분까지 이어지는 것은 아니기 때문이다. 어떤 근육에는 거의 중간쯤에서 신경이 박혀 들어가며, 어떤 근육에서는 신경이 외막을 통과하여 옆으로 뻗을 뿐 살 속으로 들어가지 않는다.
In spasmo, nerui non trahuntur à principio suo, sed, vel ariditate corrugati, vel ab imbibitis dilatati humoribus coeunt & decurtantur, atque ita annexos sibi musculos eo, quo ipsi complicati repunt, conuellunt ratione diminutæ longitudinis, & velut suspensos tenent.
경련 때 신경은 자기 시작점에서 당겨지는 것이 아니다. 건조함 때문에 주름지거나 흡수한 체액 때문에 부풀어서 오므라들고 짧아진다. 이렇게 길이가 줄어들어 자신에게 연결된 근육들을, 스스로 말려 줄어드는 쪽으로 잡아당기고 매달아 둔 듯 붙잡는다.
Musculi ea tractione tensi suspensique, contrahunt, versus caput, caudam, & relaxaturi sese, suæ naturæ ductu impediuntur, quia decurtati nerui, & ratione obstructionis vel ariditatis, nec sequaces, nec idonei, ad motum non obediunt, immo suspensos, ac velut vinctos musculos inhibent.
그 당김으로 팽팽하게 매달린 근육들은 끝부분을 시작 부분 쪽으로 당긴다. 이후 자기 자연에 따라 이완하려 해도 방해받는다. 짧아진 신경이 폐색이나 건조함 때문에 유연하지도 적합하지도 않아 움직임에 따르지 않고, 오히려 근육을 매달아 묶은 듯 붙잡기 때문이다.
Hinc certamen oritur, musculis sese in naturalem habitum restituere annitentibus, neruis prohibentibus: & sequitur dolor, cum neruis retractis violentius à musculis, tum oppositis intensis, contractique artus aliquamdiu, in ea conuulsione persistunt, donec, vel humectati nerui, si adsit ariditas, vel siccati conuenienter, si humiditas abundet, redeant ad habitum naturalem.
여기서 근육은 본래 상태로 돌아가려 힘쓰고 신경은 이를 막으므로 다툼이 생긴다. 근육이 신경을 더 세게 되당기고 맞은편 근육도 긴장하므로 통증이 뒤따른다. 수축한 팔다리는 한동안 그 경련 상태에 머문다. 건조한 경우에는 신경이 습기를 얻고, 수분이 넘치는 경우에는 알맞게 마름으로써 본래 상태로 돌아갈 때까지 그러하다.
Ergo, etsi incitantur musculi extraneo & aduentitio principio, à neruis nimirum, & spiritibus: tamen, non tantum solo hoc accidentario mouentur motu, sed exciti primo, reliquam, sua vi, peragunt.
그러므로 근육은 신경과 정기라는 외부에서 오는 원리에 자극받기는 하지만, 그 우연히 가해진 움직임만으로 움직이는 것은 아니다. 처음 자극을 받은 뒤에는 나머지 운동을 자기 힘으로 수행한다.
Nerui quomodo à cerebro afficiantur.
신경이 뇌로부터 어떻게 영향을 받는가.
Nerui spiritus recipiunt.
신경은 정기를 받아들인다.
Spirituum vis.
정기의 힘.
Musculi quomodo moueantur.
근육이 어떻게 움직이는가.
Neruorum in musculos insertio.
근육에 들어가는 신경.
Nerui & musculi quomodo in Spasmo afficiantur.
경련 때 신경과 근육이 어떻게 영향을 받는가.