원문 대조 원고

R4A-663-07

Principes caloris, frigoris, siccitatis, & humiditatis sensu distinguuntur, & quanquam sunt simplices, gradibus tamen distant quam maxime, & acuuntur, aut hebetantur conditione subiecti. Non est enim, in omni mixto, idem gradus caloris. Et idem calor, ex tenui subiecto, celeres quidem acres, & feruidas, sed cito euanescentes: ex denso solidoque, tardiores, sed validas ac pertinaces infert vstiones. Ex principum qualitatum temperatione, in tenui aut crasso, raro aut denso, molli aut duro subiecto, emergit euidentium, seu virium, seu qualitatum vtrumque genus, tam proprium, quam commune: Ad illud eas referimus medicamentorum vires, quas cephalicas, cardiacas, stomachicas, spleneticas, hystericas nominamus: hoc, reliquas complectimur vires attenuandi, incidendi, detergendi, aperiendi, digerendi, & alias istiusmodi: vtrorumque originem temperamenti ratio moderatioque docet. Sed proprias iam imbuit aliqua cognatione formarum spiritus æthereus, hac à communibus seiunguntur: cum occultis communicant, quæ, vt cognatione, sic exortu formis proximæ sunt: propagatæ quidem ex temperatione opaci, terrei, & sicci, cum perspicuo aëreo, aqueo, & humido, sed perfusæ tamen vi excellentiore ac diuiniore, cuius in mixtione non spectantur vestigia. Ideo cum formis, quibus associantur, & è quibus immediate pendent, extra sensus humanos positæ, nullo horum percipi, in suo subiecto, aut deprehendi possunt, sed ab effectis cognoscuntur, vna obseruatione & experientia, quæ attentione erudita, multa exercitatione, & vsu longo constat.

으뜸가는 성질들은 뜨거움·차가움·건조함·습함의 감각으로 구별된다. 단순한 성질들이지만 그 정도는 아주 크게 다르며, 바탕의 상태에 따라 날카로워지거나 무뎌진다. 모든 혼합물에서 열의 정도가 같지는 않기 때문이다. 같은 열도 미세한 바탕에서는 빠르고 날카롭고 맹렬하지만 곧 사라지는 화상을 일으키며, 조밀하고 단단한 바탕에서는 더 느리지만 강하고 오래가는 화상을 일으킨다. 미세하거나 두껍고, 성기거나 조밀하며, 부드럽거나 단단한 바탕에서 으뜸 성질들이 배합됨으로써 드러난 힘 또는 성질의 두 부류, 곧 고유한 것과 공통적인 것이 모두 생겨난다. 고유한 부류에는 우리가 머리·심장·위·비장·자궁에 작용한다고 부르는 약물의 힘들을 넣는다. 공통적인 부류에는 희박하게 하고, 잘라 나누고, 씻어 내고, 열어 주고, 삭이는 힘들과 그 밖의 유사한 힘들을 포함한다. 배합의 비율과 조절 방식은 이 두 부류의 기원을 설명해 준다. 그러나 천상적 기운은 이미 고유한 힘들에 형상들과의 어떤 동류 관계를 불어넣었으며, 이 관계로 인해 고유한 힘들은 공통적인 힘들과 구별된다. 고유한 힘들은 숨은 힘들과도 공통점을 지닌다. 숨은 힘들은 동류 관계에서뿐 아니라 생겨나는 기원에서도 형상들에 가장 가깝다. 그것들은 불투명하고 흙에 속하며 건조한 것과, 투명하고 공기 및 물에 속하며 습한 것의 배합에서 생겨난다. 그러나 더 뛰어나고 신적인 힘이 그것들에 스며 있으며, 그 힘의 흔적은 혼합 자체에서는 보이지 않는다. 그러므로 숨은 힘들은 자신이 결합하고 직접 의존하는 형상들과 함께 인간의 감각 밖에 놓여 있다. 어떤 감각으로도 그 힘들이 깃든 바탕 안에서 그것들을 지각하거나 찾아낼 수 없다. 다만 작용의 결과를 통해, 오직 관찰과 경험으로 알 수 있다. 그 관찰과 경험은 훈련된 주의력, 많은 연습, 오랜 실제 경험으로 이루어진다.