원문 대조 원고

R4A-655-02

At formalium qualitatum, quibus inter se, aut consentiunt, aut dissentiunt, ac pugnant intrinsecæ rerum formæ, gradus in vniuersum sunt quinque, qui quibusdam omnes, aliquibus non omnes inesse reperiuntur.

그런데 사물들의 내재적 형상들이 서로 일치하거나 불일치하며 대립하게 되는 형상적 성질들에는 모두 다섯 단계가 있다. 어떤 사물들에는 이 단계들이 모두 들어 있고, 어떤 것들에는 모두 들어 있지는 않은 것으로 밝혀진다.

R4A-655-03

Primum gradum primis tribuo qualitatibus, calido, frigido, humido, & sicco, quas omne perfectè mixtum habet, sed suæ attemperatas speciei. Ex harum inter se commixtione & commoderatione, in materia, vel crassa, vel tenui, vel media inter vtramque proximè oriuntur sensuum obiecta, colorum, sonorum, odorum, & præcipuæ saporum differentiæ, vt dulce, amarum, acre, acidum, austerum, acerbum, salsum, pingue. Nihil enim hîc, de materiæ dicam qualitatibus, quarum supra memini.

나는 첫 번째 단계를 일차 성질들, 곧 뜨거움과 차가움, 습함과 건조함에 배정한다. 완전하게 혼합된 모든 것은 이 성질들을 지니지만, 그것들은 각자의 종에 맞게 조절되어 있다. 이 성질들이 서로 혼합되고 비율이 조정됨으로써, 거친 질료나 미세한 질료 또는 그 둘 사이의 중간 질료 안에서 감각의 대상들이 직접 생겨난다. 곧 색과 소리와 냄새의 차이, 그리고 특히 맛의 차이들인데, 단맛·쓴맛·매운맛·신맛·떫은맛·덜 익은 듯한 떫은맛·짠맛·기름진 맛이 그러하다. 앞에서 언급한 질료의 성질들에 대해서는 여기서 아무 말도 하지 않겠다.

R4A-010-a01 · author margin

Quinque gradus formalium qualitatum.

형상적 성질들의 다섯 단계.