Longioribus dissident interualis Planetarum effectiones, quod interea, dum Sol circumit obliquum signiferi orbem, alias occultantur, alias vicissim se proferunt in emersum, discedunt in latitudinem aliquam, ab Ecliptica accelerant, aut moram trahunt, in aliquo loco, aut incedunt contrario itinere, extolluntur, & rursus sese demittunt, conferunt & complicant radios suos inter sese: & cum Sole ac Luna, dissimiliter. Solem quippe vires stellarum fixarum, quas adit, & diurni assumit comites itineris, quasue aduerso ferit pulsatque radio excitare: Planetarum contra obtundere præsentia sua, radiorum verò instinctu acuere, minime obscurum est. Et consideretur illustre testimonium prouidentiæ, in fabrica Solaris itineris expressum.
행성의 작용은 더 긴 간격을 두고 서로 다르게 나타난다. 태양이 황도대의 비스듬한 궤도를 도는 동안, 행성들은 때로 숨었다가 때로는 다시 떠올라 모습을 드러내고, 황도에서 어느 정도 위도로 벗어나며, 빠르게 나아가거나 어떤 자리에서 지체하고, 또는 반대 방향으로 움직인다. 높아졌다가 다시 내려오며, 서로 간에, 또 태양 및 달과 서로 다른 방식으로 광선을 모으고 얽는다. 태양은 자신이 다가가 일주 운행의 동반자로 삼는 항성들이나, 맞은편에서 광선으로 때리고 두드리는 항성들의 힘을 일깨운다. 반면 행성들의 힘은 자신의 현존으로 둔화시키되 광선의 자극으로 날카롭게 한다는 점이 결코 불분명하지 않다. 이제 태양의 경로가 구성된 방식에 나타난 섭리의 빛나는 증거를 살펴보자.
Cum obliquo Solem circuitu oporteret quatuor anni cardines distinguere & temperare, quo variaret illos qualitatibus, & temperatis, & necessariis toti inferiori naturæ particulatim, & tantam sua vi varietatem efficere nequiret solus: Deus naturæ conditor, totum iter eius, ex diuersarum naturarum stellis, non confusis sine ordine & discrimine, sed, miranda sapientia, alternatim distributis construxit, & huic vicinos vtrinque tractus similium naturarum stellis compleuit, vt excitatæ à vicino Sole, ceu aperirent atque exererent sese, præstarent operam Soli, & auxilium temperanda vicissitudine conueniente.
태양은 비스듬한 회전으로 한 해의 네 절기를 구별하고 조절하여, 아래쪽 자연 전체의 각 부분에 알맞고 필요한 성질로 절기들을 다양하게 만들어야 했다. 그러나 태양 혼자만의 힘으로는 그토록 큰 다양성을 이루어 낼 수 없었다. 그러므로 자연의 창조주이신 하느님께서는 태양의 경로 전체를 서로 다른 본성의 별들로 구성하셨다. 그것들을 질서나 구분 없이 뒤섞지 않고 놀라운 지혜로 번갈아 배치하셨으며, 그 경로 양쪽의 가까운 구역에도 본성이 서로 비슷한 별들을 채워 놓으셨다. 그리하여 이 별들이 가까이 온 태양에 의해 자극되면 마치 자신을 열어 드러내듯 하면서, 알맞은 교대를 조절하는 데 태양을 돕고 힘을 보태게 하셨다.
Frigidam cœli constitutionem, squalidam, inimicam nascentibus adfert Sol, vbi limitem sui à nobis recessus occupat remotissimum in Capricorno, quæ durat, dum, & hoc signum, & Aquarii priora peruagatur: Inde versus Septentrionem, cursu inuerso procedens, circa mediam Sagittarii regionem & Piscium ἀστερισμὸν, asterismum, quæ signa humidiora sunt, & naturæ flatuosæ, cum directiorum in subiectas terras radiorum allisu, tum stellarum, & in his signis consistentium, & coorientium, Pegasi, Persei, Andromedæ ope, teporem afflat aëri blandiorem & euidentem, fusisque, qui constiterant, humoribus, ac terra laxata, & illis diluta, aut ex nubibus pluuiisue liquore asperso, fœcundorum Fauoniorum crebriores elicit ac producit flatus, quibus terram vegetat ac fœcundat.
태양이 우리에게서 가장 멀리 물러나는 경계인 염소자리에 이르면, 차갑고 황량하여 자라나는 것들에 해로운 하늘의 상태를 가져온다. 이러한 상태는 태양이 그 별자리와 물병자리의 앞부분을 지나는 동안 계속된다. 그 뒤 진로를 돌려 북쪽으로 나아가 사수자리의 중간 부근과 물고기자리의 성군에 이르면, 이 별자리들은 더 습하고 바람을 일으키는 본성이 있으므로, 아래의 땅을 더 곧게 비추는 광선의 충격과, 이 별자리들에 있는 별들 및 함께 떠오르는 페가수스·페르세우스·안드로메다의 도움으로, 공기에 더 부드럽고 뚜렷한 온기를 불어넣는다. 굳어 있던 수분이 풀리고 땅이 느슨해져 그 물에 적셔지거나 구름과 비에서 뿌려진 물을 받으면, 열매를 맺게 하는 서풍이 더 자주 불어 나오도록 일으킨다. 이러한 바람으로 태양은 땅에 활력을 주고 비옥하게 한다.
Vbi hæc emensus transiit in Arietem, superata Zodiaci & Æquatoris sectione, propius subiectæ terræ incumbens, radiis eam suis premit vrgetque fortius, acuentibus vim eorum signi stellis calidioribus natura. Quare: dum redundantes noxiosque terræ liquores, validiore depastu exhaurit, atque absorbet, reliquos, cum aridioribus glebis miscet exactius, tum subsolanos ventos aridiores prouocat, qui superfluum humorem absumant ac dissipent, vt proscindi terra, conseri, & occari possit. Nam & inundati aquis agri exerceri non potuissent, & innatans aquarum copia, cum mandata terræ semina, tum fœtus arborum, enectura fuisset.
태양이 이 구역을 다 지나 황도대와 적도의 교차점을 넘어 양자리에 들어가면, 아래의 땅 위에 더 가까이 자리하여 광선으로 더욱 강하게 누르고 자극한다. 본성이 더 뜨거운 그 별자리의 별들이 광선의 힘을 날카롭게 하기 때문이다. 따라서 태양은 땅에서 넘쳐 해로운 수분을 더 강한 소모 작용으로 빨아들여 없애는 동안, 나머지 수분을 더 마른 흙덩이와 더욱 고르게 섞는다. 또한 더 건조한 동풍을 일으켜 남는 습기를 소모하고 흩어 놓음으로써, 땅을 갈고 씨를 뿌리고 써레질할 수 있게 한다. 물에 잠긴 밭은 경작할 수 없었을 것이며, 널리 고인 많은 물은 땅에 맡긴 씨앗과 나무의 열매를 모두 죽였을 것이기 때문이다.
Rursus, ne terra, caloribus continuis & flatibus arefacta, semina destituat, & plantas: Pleiadum Hyadumque in Tauro, & à Septentrione Hœdorum, à Meridie vicini Orionis, atque ex aduerso decumbentis Arcturi extimulat vires, quæ sidera turbulenta natura, tum Austrinos, ac humidos flatus excitant, tum aliquot dierum continuis pluuiis & condita semina, & enatam segetem, plantasque vniuersum omnes rigant. Quia verò, non ex solo humore, sed humido calidoque mixtorum origo; (absque calore enim fouente, digerente, ac sustentante, humor putresceret) è vestigio, à Tauro digredientem Solem excipiunt Geminorum stellæ, quæ cum eo calorem, non vrentem, sed temperatum, fœcundum, & conuenientem nascentibus atque augescentibus rebus procreant.
다시, 끊임없는 열과 바람에 마른 땅이 씨앗과 식물을 저버리지 않도록, 태양은 황소자리의 플레이아데스와 히아데스, 북쪽의 새끼염소별들, 남쪽에 가까이 있는 오리온, 그리고 맞은편에서 지는 아르크투루스의 힘을 자극한다. 본성이 거친 이 별들은 습한 남풍을 일으키고, 며칠 동안 이어지는 비로 땅속의 씨앗과 돋아난 곡식 및 모든 식물에 물을 준다. 그러나 혼합 물체들은 습기만이 아니라 습기와 열에서 생겨난다. 보살피고 소화하며 지탱하는 열이 없으면 수분은 썩어 버리기 때문이다. 그러므로 태양이 황소자리에서 나오자마자 쌍둥이자리의 별들이 맞아들여, 태양과 함께 태우는 열이 아니라 온화하고 결실을 돕고 생겨나 자라는 것들에 적합한 열을 만들어 낸다.
Postquam creuerunt in festucam herbæ, iamque aristas exerunt, & granorum formant initia: cumque arborum flores in fructum abierunt paulatim grandescentem: humore rursus opus est, qui si deficeret, iustam nunquam adipiscerentur magnitudinem. Eum Cancri pluuiosæ stellæ, quasi euocatæ Solis accessu, promunt ac suppeditant.
풀이 자라 줄기를 이루고 이미 이삭을 내밀어 낟알의 시작을 형성한 뒤, 또 나무의 꽃이 조금씩 커지는 열매로 바뀐 뒤에는 다시 수분이 필요하다. 수분이 부족하면 그것들은 결코 알맞은 크기에 이르지 못할 것이다. 게자리의 비를 내리는 별들은 태양의 접근으로 불려 나온 듯 그 수분을 내어 주고 공급한다.
Ne his omnibus absolutis, maturatio deesset (quæ si non accederet, perirent naturæ opera, quantumuis exquisitè elaborata) ideo Cancro Leonis æstuans atque vrens succedit sidus, cui, ceu satellites præsto sunt Canis vtriusque flammeæ stellæ, quæ, vibratu radiorum propinqui Solis ictæ incensæque excandescunt, & augent, atque intendunt Solis ex propinquo verticibus imminentis ardores. His, quicquid est reliquum superflui humidi in terra ipsa & terra natis, exugitur ac discutitur, reliquum maturatur. Hi ipsi ardores luxuriem minuunt vitium, & vuas excoquunt, &, si nimii sunt, exustis, ceu quodam vredinis carbone viribus, mali infligunt illud, quod carbunculum vocant: Vnde Canicula, vt deteriorum vuis sidus carbunculare vocatum est.
이 모든 일이 이루어진 뒤에도 성숙이 빠져서는 안 된다. 성숙이 뒤따르지 않으면 아무리 정교하게 빚어진 자연의 산물도 사라져 버릴 것이기 때문이다. 그러므로 게자리 뒤에는 뜨겁게 달아오르며 태우는 사자자리가 이어진다. 큰개자리와 작은개자리의 불꽃 같은 별들이 마치 수행원처럼 그 곁에 서 있다. 이 별들은 가까이 온 태양이 떨쳐 보내는 광선에 맞고 불붙어 더욱 타오르며, 머리 위 가까이에서 내리쬐는 태양의 열을 늘리고 강화한다. 이 열로 땅 자체와 땅에서 자라는 것들에 남아 있는 불필요한 수분은 모두 빨려 나가 흩어지고, 나머지는 성숙한다. 바로 이 열이 포도나무의 지나친 무성함을 줄이고 포도를 익힌다. 열이 지나치면 마치 마름병의 숯불 같은 것으로 생장력이 타 버려, 사람들이 ‘카르분쿨루스’라고 부르는 해를 입힌다. 그래서 카니쿨라는 포도에 더 해로운 별로서 ‘그을음병을 일으키는 별’이라고 불렸다.
Ne verò animantium corpora nimium vrant, prolicit Sol Etesias vocatos ventos, qui, cum ipso nascentes atque aspirantes, leniunt interdiu æstus, moderato flatu, & frigidusculo, Soleque rursus abeunte, desinunt.
그러나 이 열이 동물의 몸을 지나치게 태우지 않도록, 태양은 에테시아이라고 부르는 바람을 불러낸다. 이 바람은 태양과 함께 일어나 불어오면서 적당하고 다소 서늘한 흐름으로 한낮의 더위를 누그러뜨리며, 태양이 다시 떠나면 그친다.
Post demessas, perceptas, & reconditas fruges, tempus appetit sationis leguminum, milii, panici, item raparum, & aliorum huiusmodi, ac vindemiæ, in regionibus calidioribus. Verum, quia præcedentibus æstibus terra torrefacta, si araretur, non cohæreret, sed comminueretur ac spargeretur in puluerem, iniectaque semina, aut non admitteret, aut admissa, contectaque non vegetaret: exucca enim esset, ac retorrida: idcirco, extremo à Leone digressu mox commouet Sol, tum Virginis signum natura humidum, aquosum & ventosum, tum Arcturi vicinum sidus, tempestuosis effectibus insigne ac celebre, & de congregatis, horum vi, nubibus fundit aquas pluuias, quibus puluerulenta terra permadescens glutinatur, arentes, ac corrugatæ vuæ reficiuntur, atque augentur.
곡식을 베어 거두고 저장한 뒤에는, 더 따뜻한 지방에서 콩류와 기장과 조, 순무와 그 밖의 비슷한 작물을 파종하고 포도를 수확할 때가 다가온다. 그러나 앞선 더위에 구워진 땅은 갈아도 뭉치지 않고 가루로 부서져 흩어질 것이며, 뿌린 씨앗을 받아들이지 않거나 받아 덮어 주더라도 자라게 하지 못할 것이다. 수분이 빠지고 바싹 말랐기 때문이다. 그러므로 태양은 사자자리의 끝에서 벗어나자마자, 본성이 습하고 물기가 많으며 바람을 일으키는 처녀자리와, 폭풍을 일으키는 작용으로 두드러지고 유명한 인접한 별 아르크투루스를 움직인다. 그리고 이 별들의 힘으로 모인 구름에서 빗물을 쏟는다. 가루 같던 흙은 이 물에 흠뻑 젖어 뭉치고, 마르고 쭈그러진 포도는 다시 살아나 커진다.
Consitis leguminibus, calore temperato opus est, vt germinent & maturescant: in frigidioribus regionibus eodem vina indigent, & fructus: celeriorem enim ὀπώραν, autumnum, calidiora loca habent fructuumque alii aliis citius, & propemodum, sub ipsam messem, ad maturitatem perueniunt. Talem præstat Sol, euocatis flatibus fœcundis & tepefactis, Libræ stellis in auxilium accitis, mox vbi alteram vtriusque circuli sectionem conscenderit, & ad medium eius accesserit.
심어 놓은 콩류가 싹트고 익으려면 적당한 열이 필요하다. 더 추운 지방에서는 포도와 과일도 같은 열을 필요로 한다. 따뜻한 지방에서는 결실기, 곧 가을이 더 빨리 오며, 과일은 종류에 따라 다른 것보다 일찍, 거의 곡물 수확 무렵에 이미 익기 때문이다. 태양이 두 원의 다른 교차점에 올라 그 중간에 이르자마자, 천칭자리의 별들을 불러 도움을 받고 결실을 돕는 따스한 바람을 일으켜 이러한 열을 제공한다.
Excipit leguminum messem, ac tardiorem vindemiam hyberna satio, cui terram, & fatigatam, atque exhaustam æstiuis laboribus, & desiccatam multo æstu, emolliunt, subigunt, ac præparant cum Sole Scorpii stellæ, & è contrarii atque orientis Solis aduersis radiis depressæ sub occasum, irritatæque, Hyades, Pleiades, Orionis, Hœdorumque ἀστερισμοί, asterismi seu constellationes.
콩류의 수확과 늦은 포도 수확 뒤에는 겨울 파종이 이어진다. 여름의 수고로 지치고 소모되었으며 심한 더위에 메마른 땅을, 전갈자리의 별들이 태양과 함께 부드럽게 하고 경작하기 좋게 다듬어 준비한다. 또한 반대편에서 떠오르는 태양의 맞은편 광선에 눌려 지는 쪽으로 내려가면서 자극되는 히아데스·플레이아데스·오리온·새끼염소별들의 성군, 곧 별자리들도 이 일에 참여한다.
Ne verò subruta occultataque semina repentinum frigus occupet & premat, auxilio calidi Sagittarii, Sol id arcet ac suspendit, donec, actis firmatisque radicibus, contra cœli & frigoris iniuriam, se muniant. Adeo euidens est, ac certum, ab his stellis Sole extimulatis hanc, quam annuatim experimur, vicissitudinem effici, vt colonis etiam, & nautis, obseruationes temporum Pleiadis, Hyadum, Orionis, Hœdorum, & Arcturi, in ore sint, & vsu.
땅속에 묻혀 감추어진 씨앗에 갑작스러운 추위가 덮쳐 짓누르지 않도록, 태양은 따뜻한 사수자리의 도움으로 추위를 막고 늦춘다. 씨앗이 뿌리를 내려 단단히 자리 잡아 하늘과 추위의 해에 맞서 자신을 지킬 때까지 그렇게 한다. 우리가 해마다 경험하는 이러한 교대가 태양에 자극된 이 별들 때문에 이루어진다는 것은 그토록 명백하고 확실하여, 농부와 선원들까지 플레이아데스·히아데스·오리온·새끼염소별들·아르크투루스의 시기에 관한 관측을 입에 올리고 실제로 활용한다.
Testimonia prouidentiæ in motu Solari.
태양의 운동에 나타난 섭리의 증거들.
Solis cursum per zodiacum vicissitudines temporum rebus nascentibus gratas efficere.
태양의 황도대 운행이 자라나는 것들에 반가운 계절의 교대를 만든다.