원주 대조

R4-a284

Definitio Physiognomoniae.

관상술의 정의.

R4-a285

Plato tres facit distinctas animas, Aristoteles vnam.

플라톤은 서로 다른 세 영혼을 세우고, 아리스토텔레스는 하나를 세운다.

R4-a286

Signa physiognomonica.

관상술의 징후들.

원문 대조 원고

R4-637-03

Φυσιογνωμονία vero (vt ab Aristotele definitur) ἔστι περὶ τὰ φυσικὰ παθήματα τῶν ἐν τῇ διανοίᾳ, καὶ τῶν ἐπικτήτων, ὅσα παραγινόμενα μεθίστησι τῶν σημείων τῶν φυσιογνωμονουμένων: id est, Physiognomonia considerat naturales animae affectiones, & quae interueniunt, ac Physiognomica signa mutant, accidentia.

아리스토텔레스의 정의에 따르면, “관상술은 정신에 있는 자연적인 성향들과, 후천적으로 더해져 관상으로 판단되는 징후들을 바꾸는 것들에 관한 것이다.” 곧 관상술은 영혼의 자연적인 성향들, 그리고 그 사이에 개입하여 관상적 징후들을 바꾸는 우연적 상태들을 고찰한다.

R4-637-04

In hac definitione primum obseruandum, Aristotelem, τῆς διανοίας voce notare animam, quam ipse recte vnam facit in homine, comprehendentem & regentem vires ceteras, secus, quam Plato, qui tres specie distinctas animas constituit, locis etiam seclusas, λογιστικὸν seu ἡγεμονικὸν, rationalem seu principem in cerebro; θυμοειδὲς, irascibile, in corde; ἐπιθυμητικὸν, concupiscibilem, in epate reponens. Eas Aristoteles vni animae, tanquam δυνάμεις, vires seu facultates, subiicit atque includit, scilicet vt vniuersarum ἐνεργείας, functiones, expediat vna, diuersorum organorum corporis vsu & ministerio.

이 정의에서 먼저 주목할 것은 아리스토텔레스가 디아노이아라는 말로 영혼을 가리킨다는 점이다. 그는 다른 능력들을 포괄하고 다스리는 인간의 영혼을 올바르게 하나로 본다. 이는 플라톤과 다르다. 플라톤은 종류가 서로 다른 세 영혼을 세우고 위치도 나누어, 로기스티콘 또는 헤게모니콘, 곧 이성적이거나 지배하는 것을 뇌에, 티모에이데스, 곧 분노하는 것을 심장에, 에피티메티콘, 곧 욕망하는 것을 간에 둔다. 아리스토텔레스는 이것들을 뒤나메이스, 곧 힘이나 능력으로서 하나의 영혼 아래에 두고 그 안에 포함한다. 하나의 영혼이 몸의 서로 다른 기관들을 사용하고 그 도움을 받아 모든 능력의 에네르게이아이, 곧 기능들을 수행하도록 하는 것이다.

R4-637-05

Hoc ergo vult Aristoteles, Physiognomoniam, ex signis Physiognomonicis (quae qualia sint, exponemus) aestimare ac constituere, de affectionibus naturalibus harum trium praecipuarum virium, quibus humanum administratur ac dispensatur corpus, deque ascititiis & acquisitis, aut consuetudine contractis, quae naturales, aut frangunt, vel emolliunt, vel limant, poliuntque, aut exasperant, & acuunt, aut prorsus immutant atque abolent.

그러므로 아리스토텔레스의 뜻은, 관상술이 관상적 징후들에서 인간의 몸을 운영하고 조절하는 이 세 주요 능력의 자연적인 성향들을 평가하고 규정한다는 것이다. 그 징후들이 무엇인지는 뒤에서 설명하겠다. 또한 덧붙여지거나 습득되거나 습관으로 생긴 성향들도 평가한다. 이런 성향들은 자연적인 성향을 꺾거나 부드럽게 하고, 다듬거나 윤택하게 하며, 또는 거칠고 날카롭게 하고, 아예 바꾸어 없애기도 한다.

R4-638-02

Signa, quorum indicio ductuque perducimur, ad cognitionem, affectionum ex oculis absconditarum, commemorat Aristoteles, inquiens: Ἐκ τε γὰρ τῶν κινήσεων φυσιογνωμονοῦσιν, καὶ ἐκ τῶν σχημάτων καὶ ἐκ τῶν χρωμάτων, καὶ ἐκ τῶν ἠθῶν, τῶν ἐπὶ τοῦ προσώπου ἐμφαινομένων, καὶ ἐκ τῆς λειότητος, καὶ ἐκ τῆς φωνῆς, καὶ ἐκ τῆς σαρκὸς, καὶ ἐκ τῶν μερῶν, καὶ τοῦ τύπου ὅλου τοῦ σώματος: καθόλου μὲν οὖν τοιαῦτά ἐστιν, ἃ λέγουσιν οἱ φυσιογνώμονες περὶ ὅλων τῶν ζῴων σημεῖα: id est, Nam, & ex motibus de natura cuiusque, & ingenio coniectant, & ex figuris, tum ex coloribus, & ex moribus, qui in facie apparent, & ex leuitate, & ex voce, & ex carne, & ex partibus, & effigie totius corporis. Ac sunt in vniuersum huiusmodi, quae dicunt physiognomones, de vniuersis generibus signa.

아리스토텔레스는 눈에 보이지 않는 성향을 알도록 우리를 가리키고 이끄는 징후들을 열거하며 말한다. “그들은 움직임에서, 형태에서, 색에서, 얼굴에 드러나는 성품에서, 매끄러움에서, 목소리에서, 살에서, 몸의 부위들과 몸 전체의 모양에서 관상을 판단한다. 대체로 관상가들이 모든 동물에 관해 말하는 징후들은 이런 것들이다.” 곧 그들은 움직임에서 각자의 본성과 타고난 기질을 추측하고, 형태와 색, 얼굴에 나타나는 성품, 매끄러움, 목소리, 살, 각 부위와 몸 전체의 모습에서도 추측한다. 대체로 관상가들이 모든 부류에 관해 말하는 징후들은 이와 같은 것들이다.

R4-638-03

Horum, in natura originem & fontes vt demonstremus, necesse est, si Physiognomoniam, Physicarum diuinationum catalogo inserere volumus, in quo quidem ipsa sibi iure locum vendicat.

관상술을 자연적 점복들의 목록에 넣으려면, 이런 징후들이 자연 속에서 어디에서 기원하며 무엇을 근원으로 삼는지 보여 주어야 한다. 관상술은 실로 그 목록에서 자기 자리를 정당하게 요구한다.