Phlegmatis corrupti, & παρὰ φύσιν, praeternaturalis, multa sunt genera, ex quibus praecipuorum causa est prima, ac per se, imbecillus & languidus calor, qui impar materiae, neque ab initio recte coquit chylum in ventriculo, nec commissa primo errata post corrigit, in epate & venis, siue sit talis per se, & vitio laesi aut labefactati temperamenti membrorum, siue respectu & comparatione materiae.
손상되고 비자연적인 점액에는 많은 종류가 있다. 그중 주요한 것들의 일차적이고 그 자체의 원인은 약하고 쇠한 열이다. 이 열은 질료를 감당하지 못하여 처음부터 위에서 유미를 제대로 소화하지 못하고, 처음 저지른 잘못을 나중에 간과 정맥에서도 바로잡지 못한다. 그 자체로, 그리고 신체 부위들의 혼합 상태가 손상되거나 약해진 결함 때문에 그런 열이 되었든, 질료와의 관계나 비교에서 그러하든 마찬가지이다.
Differunt autem haec genera, vel consistentia, vel sapore, vel vtroque.
이 종류들은 점도나 맛에서, 또는 양쪽 모두에서 서로 다르다.
Quantum ad σύστασιν, consistentiam, vnum est genus Phlegmatis ὑδατῶδες λεπτόν, aquosum, tenue, ex imbecilliore calore, & multo vsu cibariorum humidiorum.
점도에 관해 말하면, 한 종류는 수성이고 묽은 점액이다. 이것은 더 약한 열과 더 습한 음식의 많은 섭취에서 생긴다.
Alterum est παχὺ crassum, vt videatur simile puri, καὶ ὁμοιομερές, similare, quod Galenus proprie vocat ὠμὸν χυμόν, crudum humorem: crassius hoc est omni alio Phlegmate, & minus flatulentum: Minus enim habet aereae humiditatis, plus siccae crassitiei terreae: saepe cum vrinis excernitur, prorsus puris specie, à quo tamen calore, consistentia, & odore discrepat, aut consistentia formae fabaceae simile. Coaceruatur plurimum in infantibus & adultis, ἐξ ἀδηφαγίας, id est, ex ingluuie & voracitate, ἐξ οὗ, vt Galenus ait, ῥᾳδίως λίθος φύεται, τούτου μὲν ὕλης ἔχοντος λόγον, ποιητικὸς δ᾽ αἴτιος ὁ θερμασμός: id est, ex quo facile lapis generatur, cum illud materiae rationem habeat, excalefactio autem causae efficientis. Colligitur & in cerebro, longis crapulis & ingluuie afflicto ventriculo, & cerebro crudioribus halitibus nimium obruto, aut si, natura langueat cum ventriculo cerebrum. Excernitur autem per os & nares, cerebro sese exonerante, ἐν περιόδοις τισὶν ἀτάκτοις καὶ τεταγμένοις: periodis & temporum circuitibus quibusdam inordinatis & ordinatis.
다른 종류는 걸쭉하여 고름처럼 보이며, 부분들이 균질하다. 갈레노스가 엄밀하게 미숙한 체액이라고 부르는 것이 이것이다. 이는 다른 모든 점액보다 더 걸쭉하고 가스가 덜하다. 공기 같은 습기는 더 적고, 건조하고 흙 같은 걸쭉함은 더 많기 때문이다. 흔히 소변과 함께 배출되는데, 겉모습은 완전히 고름 같아도 열과 점도와 냄새에서 고름과 다르다. 또는 점도가 콩 같은 형태의 것과 비슷하다. 이것은 유아와 어른들에게 폭식과 탐식으로 매우 많이 쌓인다. 갈레노스가 말하듯 ‘이것에서는 돌이 쉽게 생기며, 이것이 질료의 구실을 하고 가열은 작용 원인이 된다.’ 곧 이것에서 쉽게 돌이 생기는 까닭은 이것이 질료에 해당하고 열을 가하는 것이 작용 원인에 해당하기 때문이다. 오랜 과음·과식과 탐식으로 위가 괴롭힘을 받고 뇌가 더 미숙한 증기에 지나치게 덮였을 때, 또는 뇌가 본래 위와 함께 쇠약할 때에는 뇌에도 이것이 모인다. 뇌가 짐을 덜면서 입과 코로 배출하는데, 일정하지 않은 주기로도 일정한 주기로도, 곧 어떤 불규칙하거나 규칙적인 시간의 순환을 따라 배출한다.
Tertium genus est Phlegma μυξῶδες, mucosum, quod lentorem ac visciditatem, ex mora longiore, in loco concluso & calidiore contraxit: itidemque, tam in totius corporis venis, quam, extra vasa, in cerebro, ventriculo, & intestinis congeritur, in iis, qui vsitatam exercitiorum consuetudinem aliquandiu intermiserunt, & in otio vixerunt.
세 번째 종류는 콧물 같은 점액이다. 이것은 닫혀 있고 더 뜨거운 장소에 오래 머물면서 끈적임과 점착성을 얻은 것이다. 평소 하던 운동을 한동안 그만두고 움직이지 않고 지낸 사람들에게서, 온몸의 정맥 안에도, 혈관 밖의 뇌·위·장에도 마찬가지로 쌓인다.
Eiicitur autem, vel per nares & palatum, vel cum vrina, vel per intestina, mucori narium tenaciori simile.
이것은 더 끈적한 콧물과 비슷한 모습으로 코와 입천장을 통해, 소변과 함께, 또는 장을 통해 배출된다.
Colligitur & ad articulos quandoque quoddam mucidi Phlegmatis genus, quod incumbens iuncturis ossium, & connectentibus his ligamentis, laxat & extendit ea. Vocat hunc Hippocrates μύξαν: de quo, si partes tenuiores, calore fortiori resoluentur, reliquae crassiores durantur in tophos, quos πώρους vocant. Hippocrates crudum mucorem, ex cerebro, in nares defluentem, proprie nominat βλένναν.
때로는 끈끈한 점액의 한 종류가 관절 부근에 모이기도 한다. 이것이 뼈의 이음새와 뼈들을 연결하는 인대에 얹혀 그것들을 느슨하게 하고 늘인다. 히포크라테스는 이를 믹사(μύξα)라고 부른다. 그중 더 미세한 부분들이 더 강한 열로 풀려 나가면, 남은 더 걸쭉한 부분들은 단단한 결절로 굳는데, 사람들은 이를 포로이(πῶροι)라고 부른다. 히포크라테스는 뇌에서 코로 흘러내리는 미숙한 콧물을 엄밀하게 블렌나(βλέννα)라고 부른다.