R3-037-p01 · PDF 455

Sunt præter hæc, & alia diuinationum genera, quæ vel, sub hoc Sortium genere, collocari, vel ad incantationes referri poterunt, vt τεφρομαντεία, βοτανομαντεία, κηρομαντεία, ex notis cineri inscriptis, ex herbis, ex cera diuinatio.

이것들 외에도 다른 점복 종류들이 있다. 이것들은 이 제비뽑기의 종류 아래 놓거나 주문술에 포함할 수 있다. 예를 들면 테프로만테이아(τεφρομαντεία), 보타노만테이아(βοτανομαντεία), 케로만테이아(κηρομαντεία), 곧 재에 새긴 기호를 통한 점복, 풀을 통한 점복, 밀랍을 통한 점복이다.

R3-037-p02 · PDF 455

Τεφρομαντεία, diuinatio ex cinere, fit, cum cineri digito bacilloue res, de qua diuinandum est, velut, sulcis ductis, inscribitur, isque, sub patulum cœlum, nullo tectus operculo exponitur: Quæ enim remanent literæ, non dissipatæ ventis, aut obliteratæ, vel confusæ, & oppletæ agitato cinere: eo, quo se consequuntur, ordine docere de re quæsita, existimantur.

재를 통한 점복인 테프로만테이아는 점치려는 사안을 손가락이나 작은 막대로 재 위에 고랑을 내듯 써 놓고, 아무 덮개도 없이 탁 트인 하늘 아래 내놓을 때 이루어진다. 바람에 흩어지거나 지워지지 않고, 재가 흔들려 뒤섞이거나 메워지지도 않은 채 남아 있는 글자들이, 서로 이어지는 순서에 따라 질문한 일에 관해 알려 준다고 여긴다.

R3-037-p03 · PDF 455

Βοτανομαντεία, diuinatio ex herbis, ex Saluiæ foliis, vt συκομαντεία, diuinatio ex ficubus, ex ficuum foliis, consignatis eorum nominibus, qui quærunt, & integra quæstione, præsagit occulta & futura hoc modo. Collocantur folia sub apertum cœlum, cumque, ob leuitatem & mobilitatem, quædam disiecta ventis defluant aut auolent, quædam remaneant, sed suis excussa locis aut perturbata, aut conuersa in oppositum, hæc, quæ relinquuntur, diuinationi adhibentur: quod enim digestis illis in ordinem & coaptatis emergit, oraculi vice assumitur.

보타노만테이아, 곧 풀을 통한 점복은 세이지 잎으로 행한다. 무화과를 통한 점복인 쉬코만테이아(συκομαντεία)를 무화과 잎으로 행하는 것과 같다. 질문하는 사람들의 이름과 질문 전체를 잎에 써서, 다음과 같이 숨은 일과 미래를 예견한다. 잎들을 탁 트인 하늘 아래 놓으면 가볍고 잘 움직이므로 일부는 바람에 흩어져 떨어지거나 날아가고, 일부는 남되 제자리에서 밀려나거나 흐트러지거나 반대쪽으로 뒤집힌다. 이렇게 남은 잎들을 점복에 사용한다. 그것들을 순서대로 배열하고 맞추었을 때 드러나는 내용을 신탁으로 받아들이는 것이다.

R3-037-p04 · PDF 455,456

Κηρομαντεία, diuinatio ex cera, Turcis in vsu esse dicitur, vt Geomantia. Diuinat autem ex quadrante ceræ, ad ignem conflato, liquefactis guttulis, in suppositam aquam destillantibus. Varias enim illæ sparsim, in aquæ superficie, concretæ figuras componunt, pro vt vel cohærescunt ac complicantur ex interuallo, vel longius disiunguntur, vel, in fibras, ac tenuia oblongaque filamenta, sparguntur, vel velut à centro crassiore, circumquaque radios tenues stellarum instar, sed implexos sibi inuicem, innexosque exerunt. Tria designata cacumina, ceu metas guttulis cereis circumdant: earumque, quæ intra has cadunt, figurarum mensuras, distantias, & qualitates contemplantur.

케로만테이아, 곧 밀랍을 통한 점복은 지점술과 마찬가지로 튀르크인들이 사용한다고 한다. 밀랍 4분의 1단위를 불에 녹여, 녹은 작은 방울들이 아래에 놓인 물로 떨어지게 하여 점친다. 이 방울들은 물 표면 여기저기에서 굳어 여러 모양을 이루어 낸다. 서로 간격을 두고 붙어 얽히기도 하고, 더 멀리 떨어지기도 하며, 섬유나 가늘고 긴 실 모양으로 흩어지기도 한다. 또는 더 두꺼운 중심에서 별처럼 사방으로 가느다란 광선을 뻗되, 그 광선들이 서로 엉키고 이어진 모양을 만들기도 한다. 밀랍 방울들 주위에 정해 놓은 세 꼭짓점을 경계표처럼 두고, 그 안에 떨어진 모양들의 치수와 간격과 성질을 살핀다.

R3-037-p05 · PDF 456

Nos pueri, per iocum olim, ludumque, chartis, quibus præcipuos, eosque velut vatidicos Vergilij versus, ex integro decerptos volumine, inscripseramus, sortiebamur, de quibuscunque rebus nobis in mentem venisset, de principum fatis, de nobis euenturis, vt citius, faciliusque, & altius memoriæ eos infigeremus.

우리도 어릴 적 장난과 놀이로, 베르길리우스의 책 전체에서 골라낸 중요한 시구들, 마치 예언처럼 들리는 시구들을 종이에 써서 제비를 뽑곤 하였다. 군주들의 운명이나 우리에게 일어날 일 등 마음에 떠오르는 온갖 것을 두고 그렇게 했다. 그 시구들을 더 빠르고 쉽게, 더 깊이 기억에 새기려는 것이었다.

R3-037-p06 · PDF 456

Possumus hanc rationem στιχομαντείαν, prædictionem diuinatricem ex versibus, nominare: etsi non tam quid adferrent prænunciarentue arreptæ fortuito chartæ spectabamus, quam profectus nostros. Nam & citius, & altius inhærebant animis versus, hoc quasi ludo frequenter repetiti.

이 방식을 스티코만테이아(στιχομαντεία), 곧 시구에서 얻는 점복적 예언이라고 부를 수 있다. 다만 우리는 우연히 집어 든 종이가 무엇을 알려 주거나 예고하는가보다 학습의 진전에 더 관심이 있었다. 이처럼 놀이 삼아 자주 되풀이한 시구들은 더 빠르고 깊게 마음에 남았기 때문이다.

R3-037-p07 · PDF 456

His similes sunt sortes, quas Vergilianas vocarunt, cum aperto libri codice, qui primi visui occurrissent versus, in oraculi omen assumebantur. Meminit harum Helius Spartianus, in Adriani vita. Hunc enim, cum is, de Imperatoris, erga se, sollicitus animo, sortes Vergilianas consuleret, incidisse memorat in hos versus:

이와 비슷한 것이 베르길리우스식 제비점이라 불린 방식이다. 책을 펼쳐 가장 먼저 눈에 들어오는 시구들을 신탁의 징조로 받아들였다. 아일리우스 스파르티아누스는 『하드리아누스 전기』에서 이를 언급한다. 하드리아누스가 자신을 대하는 황제의 뜻을 마음으로 염려하며 베르길리우스식 제비점을 물었을 때, 다음 시구들을 만났다고 기록한다.

R3-037-v01 · PDF 456

Quis procul ille autem ramis insignis oliuæ, Sacra ferens: nosco crines, incanaque menta Romani regis primus qui legibus vrbem Fundabit, curibus paruis & paupere terra Missus in imperium magnum.

저 멀리 올리브 가지로 두드러진 저 이는 누구인가, 성물을 들고 있구나. 나는 그 머리칼과 희끗한 턱을 알아본다. 로마의 왕, 처음으로 법률 위에 도시를 세울 이, 작은 쿠레스와 가난한 땅에서 위대한 통치권을 맡으러 보내진 이다.

R3-037-p08 · PDF 456

Fuit autem ab his Sortibus, diuersissimum illud alterum Sortium genus, quod sacerdotes confictum oraculis æquipararunt. Inscribebant enim arborum foliis tabellisue euentuum diuersorum indices, & præmonitrices sententias, & folia illa tabellasue, ad deorum disponebant puluinaria. Cum flagitarentur ergo responsa, post præfatas à sacerdotibus preces, decidebant, aut arte à sacerdotibus ipsis impulsa, aut Diaboli collusione, mota folia, quæ sententias continebant, alludentes ad quæsita. Meminit harum Sortium Liuius libro 22.

그러나 이 제비점들과 아주 다른 또 하나의 종류가 있었으니, 사제들이 꾸며 내어 신탁과 동등하게 여긴 제비점이다. 그들은 나뭇잎이나 작은 판에 여러 사건을 가리키는 표시와 미리 경고하는 문구를 써서 신들의 침상 곁에 놓았다. 응답을 요구하면 사제들이 먼저 기도를 바친 뒤, 질문한 일에 관련된 문구를 담은 잎들이 떨어졌다. 사제들 자신이 술책으로 건드리거나 악마의 공모로 움직인 것이었다. 리비우스는 제22권에서 이 제비점들을 언급한다.

R3-037-p09 · PDF 456,457

De sortitionibus autem diuinatoriis, quæ eo fine instituuntur, vt explorentur futura, quadam diffidentia, de Dei voluntate, deque cura, & protectione nostri: aliisue de causis quibuscunque, prohibitis lege Dei, inquit vox diuina: non inueniatur in te Menahes, id est, sortilegus: Est enim βδέλυγμα, abominatio, Domino Deo suo.

그런데 하느님의 뜻과 우리에 대한 돌보심과 보호하심을 얼마간 불신하거나, 그 밖의 어떤 이유로든 미래를 탐색하려고 행하는 점복적 제비뽑기는 하느님의 법으로 금지되어 있다. 이에 관해 하느님의 말씀은 “너희 가운데 메나헤스(Menahes), 곧 제비점쟁이가 있어서는 안 된다”라고 한다. 그는 자기 주 하느님께 가증한 것(βδέλυγμα)이기 때문이다.

R3-037-p10 · PDF 457

Quare, nec ipsi tractemus eas, nec alios consulamus talium diuinationum artifices, quæ quidem partim aperte fictæ, partim temere effutitæ nunquam ne mediocri quidem cuiquam, non modo prudenti probatæ sunt. Sed Deo obtemperemus: pendeat mens nostra ex Deo, firma spe; & se illi commendet, ac regi se diuinitus, & defendi petat. Aderit enim vocatus Deus, sicut dicitur: Commenda Deo viam tuam, & ora eum, & ipse faciet.

그러므로 우리 자신이 이를 행하지도 말고, 다른 이들 중 이러한 점복의 기술자들에게 묻지도 말자. 이 점복들은 일부는 뻔히 꾸며 낸 것이고 일부는 함부로 지껄인 것으로, 현명한 사람은 물론 평범한 분별력을 가진 이에게조차 한 번도 인정받지 못했다. 오히려 하느님께 순종하자. 우리의 마음이 굳건한 희망으로 하느님께 의지하고 자신을 그분께 맡기며, 그분의 인도와 보호를 청하게 하자. 부르면 하느님께서 함께하실 것이다. “너의 길을 하느님께 맡기고 그분께 기도하여라. 그분께서 이루실 것이다”라고 하였기 때문이다.

R3-037-a01 · 원주 · PDF 455

Τεφρομαντεία.

재를 통한 점복.

R3-037-a02 · 원주 · PDF 455

Βοτανομαντεία.

풀을 통한 점복.

R3-037-a03 · 원주 · PDF 455

Κηρομαντεία.

밀랍을 통한 점복.

R3-037-a04 · 원주 · PDF 456

Sortes Vergilianæ.

베르길리우스식 제비점.

R3-037-a05 · 원주 · PDF 456

Sortes diuinatoriæ prohibitæ.

점복적 제비뽑기는 금지된다.