R5-p099 · PDF [703, 704]

Si quæris, qua vi, tanta distantia afficiant terrena, qui ceu internuncii contineant, vehant, ac deferant emissam virtutem, ne delabatur in transitu? Exerci porrectique in terram, & reuerberatu coacti, duplicatique hoc præstant radii, quorum ex resultu, duplicationeque intenditur atque inualescit virtus: idque non tantum in solis & Lunæ, verum etiam Veneris, Iouis, Martis, Sirii, radiis, conspicuè cernitur. Eos ego pluries noctu, in mei conclauis pauimento, non sine admiratione, primo refulgere, sique nitidiori parti gnomonem insererem, aut digitum, vmbram parere obseruaui, cum per patentes illaberentur fenestras.

별들이 그토록 멀리 떨어져 있으면서 어떤 힘으로 지상의 사물들에 작용하는지, 또 무엇이 전령처럼 발산된 힘을 붙들어 유지하고 운반하여 도중에 흩어지지 않게 전달하는지를 묻는가? 이를 수행하는 것은 땅으로 뻗어 나아간 뒤 반사되어 모이고 겹쳐지는 광선이다. 광선의 힘은 되튐과 겹침으로 더 강해지고 커진다. 이것은 태양과 달의 광선뿐 아니라 금성·목성·화성·시리우스의 광선에서도 뚜렷하게 볼 수 있다. 나는 밤에 열린 창문으로 그 광선들이 들어올 때, 내 방 바닥에서 빛나는 것을 여러 번 놀라워하며 관찰했다. 더 밝은 곳에 막대나 손가락을 넣으면 그림자가 생기는 것도 보았다.

R5-p100 · PDF [704]

Etsi autem delatio reflexioque luminis, de ceteris, non ita percipitur oculis, quod, vel distantia nimia attenuantur, vel, ob exilitatem hebescunt radii: tamen, vt eodem modo ferri per aërem eos, atque, vbi in solidum impegerunt obstaculum, resilire existimem, geminarique moueor, quod singulæ stellæ, suis distinctisque coloribus, sese in oculos ingerunt nostros. Si, descensu longiore comminuti deficerent ac dispergerentur, nec seorsim singuli ad oculos porrigerentur ac pertingerent: non distincta contueremur corpora, sed in confusum quoddam, compactum, & copia auctum aspiceremus lumen, quale in γαλαξίᾳ, viam lacteam seu orbem lacteam, diffusum conspicamur.

다른 별들의 빛이 전달되고 반사되는 모습은 그렇게 눈에 잘 보이지 않는다. 거리가 너무 멀어 광선이 약해지거나, 광선 자체가 가늘어 흐릿하기 때문이다. 그렇지만 각 별이 제각기 구별되는 자기 색으로 우리 눈에 나타난다는 점은, 그 광선들도 같은 방식으로 공기를 지나고 단단한 장애물에 부딪히면 되튀어 겹쳐진다고 생각하게 한다. 만약 광선들이 먼 거리를 내려오면서 잘게 부서져 사라지고 흩어져, 각각 따로 우리 눈까지 뻗어 도달하지 못한다면, 우리는 구별되는 천체들을 보지 못할 것이다. 그 대신 은하수, 곧 젖빛 길 또는 젖빛 고리에 퍼져 있는 것처럼, 뒤섞여 뭉치고 양만 많아진 어떤 빛을 보게 될 것이다.

R5-p101 · PDF [704]

Deferunt ergo radii vim à stellis, qua terrena afficiunt. Cum enim sint soboles illius lucis, quæ corpora stellarum constituit, naturam suæ originis eiecti retinent, ac referunt. Vt verò Solis radii, nec lucent, nec calefaciunt, nisi replicentur, quantoque propius restringuntur in sese, tanto vehementius vrunt: sic ceteros tum demum, & lumen explicare suum: idque obscurius aut euidentius prout teneros, exilesque, aut fortiores fundunt radios, & cum lumine, proferre, ac ceu intexere vim suam: censemus, cum ex allisu repercussi geminantur. Nam purissima luce stellarum corpora constant, quam sparsis in terram demittunt radiis.

따라서 광선은 별들에서 힘을 운반하고, 별들은 그 힘으로 지상의 사물에 작용한다. 광선은 별의 몸체를 이루는 빛의 자손이기 때문에, 밖으로 발산된 뒤에도 자기 기원의 본성을 간직하고 나타낸다. 태양 광선이 되접히지 않으면 빛나지도 덥히지도 않고, 더 가까이 자신에게 되모일수록 더 강하게 태우듯이, 다른 별들의 광선도 부딪혀 되튀어 겹쳐질 때 비로소 자기 빛을 펼친다고 우리는 생각한다. 가늘고 약한 광선을 내는지 더 강한 광선을 내는지에 따라 그 빛은 더 희미하거나 더 뚜렷하며, 빛과 함께 자기 힘도 드러내어 말하자면 그 안에 짜 넣는다. 별의 몸체는 지극히 순수한 빛으로 이루어져 있고, 별들은 그 빛을 흩어진 광선을 통해 땅으로 내려보낸다.

R5-p102 · PDF [704]

Neque est à lumine alia vis diuersa, quæ, vel qualitates primas excitat, vel, occultò perrepens, corpora ferit ac percellit interiora: sed radiis illa inest, roborataque, & adaucta reflexu, fortius agglutinatur & inhærescit. Idque, Planetarum exemplo, manifestum est, quorum propiore ad nos interuallo radii perferuntur, ac præcipuè Lunæ & Solis.

일차적 성질을 일으키거나, 몰래 스며들어 몸의 내부를 치고 흔드는 힘은 빛과 별개인 다른 힘이 아니다. 그 힘은 광선 안에 있으며, 반사로 강화되고 늘어나 더 강하게 달라붙어 머문다. 이것은 우리에게 더 가까운 거리에서 광선을 보내는 행성들의 사례로, 특히 달과 태양의 사례로 분명하다.

R5-p103 · PDF [704, 705]

Vtque lucis varietas infinita, & stellis singulis propria: sic vires ex luce, vt fonte, cum radiis propagatæ, atque in aërem impressæ, & dilatatæ, variant. Lucis enim species dissimilis, formas differentes arguit, à quibus mox & diuersæ emanant ac profluunt vires atque effectiones. Cum alio micet fulgore Sirius: alio Palilitium sidus, alio βασιλίσκος, Regulus qui & cor Leonis, aut Capella, vel Arcturus, aut Fidicula vel vocata στάχυς, spica: alia etiam, vt insit singulis vis atque efficacia, necesse est. Cur enim tanta, tamque diuersa luminum varietate conformasset eas Deus naturæ conditor, si idem præstare voluisset omnes.

빛의 다양성이 무한하고 별마다 고유하듯, 빛을 원천 삼아 광선을 따라 퍼지고 공기에 새겨져 넓어지는 힘들도 서로 다르다. 빛의 모습이 다르다는 것은 형상이 다르다는 증거이며, 그 형상들에서 곧 서로 다른 힘과 작용이 흘러나온다. 시리우스는 한 가지 광휘로, 팔릴리티움은 또 다른 광휘로 빛나고, ‘작은 왕’이라 불리는 레굴루스, 곧 사자의 심장, 카펠라, 아르크투루스, 피디쿨라, 또는 ‘이삭’이라 불리는 스피카도 각각 다른 빛으로 빛난다. 그러므로 각각에는 서로 다른 힘과 효능이 들어 있어야 한다. 자연의 창조주이신 하느님께서 모두 같은 일을 하게 하실 생각이었다면, 어째서 그렇게 크고 다양한 빛의 차이로 그 별들을 빚으셨겠는가?

R5-p104 · PDF [705]

Quam multiplex discrimen stellarum quoad luminis copiam, atque amplitudinem? plus lucis egerunt, radiosque intendunt & eiaculantur fortiores primæ magnitudinis, ex copioso, fulgido, confertoque coagmentatæ lumine, è quorum numero sunt, quas antè commemorauimus. Quam obscurè scintillant Pleiades, Hyadesque, & Aselli in Cancro de genere stellarum quintæ magnitudinis? His præfulgent, cedunt ceteris, secundæ, tertiæ, & quartæ magnitudinis stellæ. Vix, ceu è caligine quadam sexti generis, quæque νεφελώδεις, nebulosæ, vocantur, & ἀμαυροί, obscuræ, emicant.

빛의 양과 크기에서 별들 사이의 차이는 얼마나 다양한가? 풍부하고 찬란하고 빽빽한 빛으로 이루어진 1등급의 별들은 더 많은 빛을 내보내고 더 강한 광선을 뻗어 쏜다. 앞서 언급한 별들이 여기에 속한다. 5등급 별들에 속하는 플레이아데스와 히아데스, 게자리의 당나귀별들은 얼마나 희미하게 반짝이는가? 2등급·3등급·4등급 별들은 이들보다는 밝지만 앞의 별들보다는 못하다. 6등급의 별들과 ‘성운 같은 것들’, ‘희미한 것들’이라 불리는 별들은 마치 어떤 어둠 속에서 겨우 빛을 내는 듯하다.

R5-p105 · PDF [705]

Ex diuersitate luminis effectionum: ex copia vel paucitate, roboris debilitatisque diuersitas. Vrit & torrefacit Sirius: Tempestates, pluuias, cum circumsitis Suculis, Palilitium commouet sidus: Intonat & ferit grandine Arcturus: Fundunt aquas Pleiades & Aselli. Sed longè se fortius exerunt primi secundique generis stellæ, sua vi, etiam non flagellatæ Solis Lunæue, aut ceterorum Planetarum radiis.

빛의 차이에서 작용의 차이가 나오고, 빛의 많고 적음에서 힘의 강약 차이가 나온다. 시리우스는 태우고 바싹 말린다. 팔릴리티움은 둘레의 히아데스와 함께 폭풍과 비를 일으킨다. 아르크투루스는 천둥을 울리고 우박으로 때린다. 플레이아데스와 당나귀별들은 물을 쏟는다. 그러나 1등급과 2등급의 별들은 태양이나 달이나 다른 행성의 광선에 채찍질받지 않아도, 자기 힘으로 훨씬 강하게 작용한다.

R5-p106 · PDF [705]

Minutiores stellæ tunc se promunt, cum subiecti ipsis Planetæ effusam desuper, ac delapsam vim excipiunt, colligunt, suisque implicatam radiis perferunt vlterius: ita iunctis & commixtis vtrisque, virtus vtrorumque, aut exasperatur & aggrauescit, si congruunt: aut impeditur ac retunditur, si discrepant & pugnant.

더 작은 별들은 그 아래에 놓인 행성들이 위에서 쏟아져 내려온 힘을 받아 모으고, 자기 광선에 엮어 더 멀리 전달할 때 자신을 드러낸다. 이처럼 양쪽이 합쳐지고 섞이면, 서로 부합할 경우 둘의 힘은 더욱 날카롭고 강해지지만, 불일치하여 다툴 경우에는 가로막히고 무뎌진다.

R5-p107 · PDF [705]

Planetæ orbi elementari propius imminent, cumque suis & velocioribus vectentur motibus, tum ad alias atque alias octaui orbis stellas subinde, mutatis sedibus, deducuntur: tum, pro ratione interstitii, aut congressus, suos fixarumque quas subierunt, radios, varie inter se conferunt. Sol fulgenti splendore, quicquid habet obuium intra graduum quinque interuallum obtegit & abscondit, eoque contectu stellas fixas excitat, Planetas hebetat: Eleuatus, quicquid supra Horizontem eminet, occultat, moderaturque, in vniuersum, vt cursus, ita effectiones ceterorum corporum.

행성들은 원소적 세계에 더 가까이 자리한다. 저마다 더 빠른 운동으로 움직이므로, 자리를 바꾸어 여덟째 천구의 이런저런 별들 아래로 차례로 옮겨 간다. 또한 간격이나 만남에 따라 자기 광선과 자신이 아래에 이른 항성들의 광선을 여러 방식으로 서로 모은다. 태양은 눈부신 광채로 5도 이내에서 마주치는 모든 것을 덮어 감춘다. 그렇게 덮음으로써 항성은 자극하고 행성은 약화시킨다. 높이 떠오르면 지평선 위에 나타난 모든 것을 감추고, 다른 천체들의 운행뿐 아니라 작용도 전반적으로 조절한다.

R5-p108 · PDF [705, 706]

Luna, imo loco subtensa ceteris, quæcunque, vel supra ipsam ex alto directo procidunt lapsu, vel ex latere obliquato se inferunt accessu, ea contracta colligataque simul in terram contorquet, annixu validiore: sique qui concurrunt, radii similes sunt, eundem effectum validissimè intendunt atque absoluunt: si contraria vi inter se luctantur, lacerum quiddam, diuulsumque, ac male cohærens producunt: Tantoque euadunt effectus perfectiores, compactiores, & stabiliores, quanto plures, congruentibus & collatis viribus, in eundem potentius incumbunt. Coniunctum enim robur plurimorum vrget efficacius, idque tunc comparatur, cum planetis, ex cognatarum stellarum lumine, conueniens radiorum accedit præsidium, & instructi fixarum auxilio vicissim sese non noxiis aduersisue conficiunt radiis, sed excipiunt ac firmant amicis.

달은 가장 낮은 곳에서 다른 천체들 아래에 놓여, 위에서 곧게 내려오는 것이든 옆에서 비스듬히 다가오는 것이든 모두 받아 모아 한데 묶고 더 강한 힘으로 땅을 향해 던진다. 모여드는 광선들이 비슷하면 같은 작용을 매우 강하게 강화하여 완성한다. 반대되는 힘으로 서로 다투면 찢기고 갈라져 제대로 붙어 있지 않은 무언가를 만들어 낸다. 같은 목적을 향해 더 많은 천체가 서로 맞는 힘을 모아 강하게 힘쓸수록, 결과는 더 완전하고 치밀하며 안정적이 된다. 여럿이 합친 힘은 더 효과적으로 밀어붙이기 때문이다. 이러한 결합은 친연한 항성들의 빛에서 알맞은 광선의 지원이 행성들에게 더해지고, 항성들의 도움으로 무장한 행성들이 서로 해롭거나 적대적인 광선으로 해치지 않고 우호적인 광선으로 맞아 강화할 때 마련된다.

R5-p109 · PDF [706]

Præcipuum igitur præstant radii stellarum, vel suo robore delati, vel excepti deductique à Planetis.

따라서 핵심적인 역할을 하는 것은 별들의 광선이다. 광선은 자기 힘으로 전달되기도 하고, 행성들에게 받아들여져 이끌려 내려오기도 한다.

R5-p110 · PDF [706]

Vires radiorum, effectionesque motus variat, quod alii, Planetæ, tum aliis atque aliis sociantur Signiferi sideribus: tum coniunguntur quandoque inter se, & distrahuntur vicissim, præcurrentibus velocioribus, insequentibus, qui lentiore gradu incedunt, inque se mutuo dissiti, pro intercapedinis ratione, alias alios intorquent & coniiciunt radios: tum in suis orbibus, aut concitato festinant cursu, aut eodem compresso insistunt, vel retorto remeant: alias ad fastigia suorum Epicyclorum vel Eccentricorum conscendunt, illisque emensis, reuisunt ima περίγεια, puncta circumferentis eccentrici vel epicycli terris proxima, seu infimam absidem: alias præeunt orientem Solem, vel occidentem comitantur, vel in eius merguntur radios: alias commissuras suarum occupant absidum, vel inde in Austrum expatiantur, aut Septentrionem.

운동은 광선의 힘과 작용을 변화시킨다. 행성들이 황도대의 서로 다른 별자리들과 결합하기 때문이다. 또 때로 서로 합하고 다시 떨어지는데, 더 빠른 행성이 앞서가고 더 느리게 걷는 행성이 뒤따르며, 서로 떨어진 채 그 간격에 따라 이런저런 광선을 서로에게 던진다. 또한 자기 궤도에서 빠르게 달리거나, 그 움직임을 멈추고 서 있거나, 방향을 돌려 되돌아간다. 때로 주전원이나 이심원의 가장 높은 곳으로 올라갔다가, 그곳을 지난 뒤 지구에 가장 가까운 원주의 지점, 곧 근지점 또는 가장 낮은 궤도점으로 다시 돌아간다. 때로 떠오르는 태양에 앞서거나 지는 태양과 동행하고, 또는 태양의 광선 속에 잠긴다. 때로 자기 궤도의 연결점을 차지하거나, 거기서 남쪽이나 북쪽으로 벗어난다.

R5-p111 · PDF [706]

Nihil ex sese effectionibus confert motus, nec putemus, assidua orbium conuersione, nouum aliquid aëri imprimi, diuersum à radiorum effectu: nisi forte quis contiguum Lunari globo aërem, ex circumactu vicinorum corporum rapidissimo, incalescere existimet.

운동 자체는 작용에 아무것도 보태지 않는다. 천구들이 끊임없이 회전한다고 해서 광선의 작용과는 다른 새로운 무엇이 공기에 새겨진다고 생각해서는 안 된다. 다만 누군가 달의 구체와 맞닿은 공기가 이웃한 천체들의 지극히 빠른 회전으로 데워진다고 생각한다면 예외일 것이다.

R5-p112 · PDF [706, 707]

Accidentarium prorsus est, quod motus præstat: huic debetur, quod quandoque propius, aut punctis verticalibus admoti Planetæ, aut ad terram subducti, ex propinquo fortiores aut rectiores infigunt radios, languidius ingruunt procul positi: aut ad ea Signiferi deuehuntur loca, in quibus adiuti præsidio, sociarum stellarum vires roborant, vel contraria vi retundunt: quodque, & miscent inter se radios varie, permutatis locis: & Sol oriens occidensque alias atque alias stellas aufert secum, & remittit alternis vicibus: denique, quod cursu incitato vires incitant, fixo sistunt, retorto infrænant. Vis effectrix Solis inest radiis: vt hi acuantur, aut impediantur assultu, & adiunctione aliunde emissorum radiorum, à motu oritur.

운동이 제공하는 것은 전적으로 우연적, 곧 부수적인 것이다. 운동 때문에 행성들은 때로 천정점에 더 가까워지거나 지구 쪽으로 내려와 가까운 곳에서 더 강하거나 더 곧은 광선을 쏘고, 멀리 놓이면 더 약하게 내리친다. 또는 황도대의 어떤 장소로 옮겨져, 지원을 받아 동료 별들의 힘을 강화하거나 반대되는 힘으로 약화한다. 자리를 바꾸며 광선을 여러 방식으로 섞는 것도 운동 때문이다. 태양은 뜨고 지면서 이런저런 별들을 번갈아 자신과 함께 데려갔다가 놓아준다. 끝으로 운행이 빨라지면 힘을 촉진하고, 멈추면 정지시키며, 거꾸로 돌면 억제한다. 태양의 작용하는 힘은 광선 안에 있다. 다른 곳에서 발산된 광선의 충격과 결합 때문에 그 광선이 날카로워지거나 방해받는 일은 운동에서 생겨난다.

R5-p113 · PDF [707]

Quæ igitur sit, & luminis ad effectiones, & motuum ratio, velut in caput vnum conferam.

그러므로 빛과 운동이 작용에 대해 어떤 관계를 갖는지 하나의 요점으로 모아 말하겠다.

R5-p114 · PDF [707]

Agunt stellæ, in hunc elementarem orbem, per se, & proprie ac præcipuè lumine, quod directo radiorum, instar linearum rectarum, proiectu, ceu eiaculantur ex sese, & traiiciunt in terram, vbi resultu replicatum colligitur, ac ceu conglobatur: Et, perpendiculari quidem illapsu restringitur in se, quod dum fit, repulsus à terra radius directo coniungitur. Oblique incidens, directo non coniungitur, sed vim illi suam ex interuallo communicat tanto efficacius quanto minori intercapedine disiunguntur & dissident radius vterque, vibratus, & repulsus. Quæ, ex vtriusque ceu coalitu exilit & emanat virtus, cum terræ ceu adhærescens, deducentibus eam halitibus subterraneis, qui continente huius progressu, ac propagatione alterantur, penetrat ad interiora terræ: tum funditur & dilatatur in circumfusum aërem. Per accidens vero motu agunt.

별들은 그 자체로, 고유하고도 주된 방식으로 빛을 통해 이 원소적 세계에 작용한다. 별들은 직선처럼 곧게 뻗는 광선으로 자기 빛을 쏘아 내어 땅에 전달한다. 땅에서는 빛이 되튐으로 접혀 모이고, 말하자면 둥글게 뭉친다. 수직으로 내려오면 자신에게 되모이는데, 이때 땅에서 반사된 광선이 곧게 내려오는 광선과 합쳐진다. 비스듬히 입사한 광선은 곧게 내려오는 광선과 합쳐지지는 않지만, 간격을 사이에 두고 자기 힘을 전달한다. 쏘아진 광선과 되튄 광선 사이의 거리와 벌어짐이 작을수록 더 효과적으로 전달한다. 두 광선이 합쳐지는 듯한 데서 솟아 나오는 힘은 땅에 달라붙는 듯하면서 지하의 증기들에 이끌려 땅속으로 스며든다. 그 증기들도 이 힘이 끊임없이 나아가 퍼짐에 따라 변화한다. 한편 그 힘은 땅을 둘러싼 공기로도 흘러나와 넓어진다. 그러나 별들은 운동을 통해서는 부수적으로 작용한다.

원주 · R5-N050

Stellæ agunt in terrena emissione & reflexione radiorum.

별들은 광선의 발산과 반사를 통해 지상의 사물에 작용한다.

원주 · R5-N051

Stellarum alia aliud habent lumen, & alias vires.

별들은 각각 다른 빛과 다른 힘을 지닌다.

원주 · R5-N052

Stellarum discrimina ex lumine.

빛에 따른 별들의 차이.

원주 · R5-N053

Planetarum effectus pro ratione interstitii aut congressus cum aliis stellis.

다른 별들과의 간격이나 만남에 따른 행성의 작용.

원주 · R5-N054

Radios stellarum & vires variat Planetarum motus, quo aliis sociantur sideribus.

행성이 다른 별들과 연결되게 하는 운동은 별들의 광선과 힘을 변화시킨다.

원주 · R5-N055

Stellæ agunt in elementarem orbem, lumine, per se: motu, per accidens.

별들은 원소적 세계에 빛으로는 그 자체로, 운동으로는 부수적으로 작용한다.