대조 원고

전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.

R2_028_paragraph1

원문

Cœpit vtrumque circa idem tempus propemodum, non magno inter vtrumque interuallo: Alterum Mahometicum, ab hominibus in dubitationem adductis, ac pertæsis rixarum perpetuarum, & digladiationum, de filii Dei persona, qui caput est ac fundamentum religionis & fidei nostræ, sub Heraclio: Alterum ab hominibus superstitione, abusu antiquorum rituum, & errore de officio ac beneficiis Christi, falsaque de ritibus externis, tam ex Apostolica Ecclesiæ primæ, quam ex Christi institutione acceptis, persuasione fascinatis atque obsessis, & adductis in admirationem sacri ordinis, Romanique Pontificis inprimis, cuius authoritatem & locus, & rapta atque vsurpata loci ratione potentia, multum auxerat. Illo prætermisso, de hoc dicam. Inchoatum id est ab hierarchia, quam multo ante affectatam, sub Œcumenici Episcopi nomine, scelerato Imperatori Phocæ tandem extorserunt. Ab hac deuentum est ad Monarchiam orbis Christiani. Hierarchiam cœpit condere Gregorius Magnus, qui formam aliquam, & memoriam externorum rituum veterem, iam abusu superstitioso plurimum deprauatam, & consuetudine, quia inoleuerat, confirmatam, cum retinere vellet, & cuperet ethnicis adhuc tenebris detentos allicere ad Christianæ religionis studium, magna ex parte, quod fuit in prima & puriore Ecclesia, mutauit καιρῷ δουλεύων, tempori seruiens. Nouam enim publicorum rituum formam condidit, ex Iudaicis atque Ethnicis conflatam, vel potius male consutam, hypocriticæ ostentationis plus, quam pietatis spiritualis præ se ferentem, mutauit psallendi formam Ecclesiæ veteri vsitatam, templa Ethnica consecrauit Sanctorum memoriæ, instituit ad templa panegyres & supplicationes ritu prorsus Ethnico, confirmauit persuasionem de oblatione in Missa, & innumera alia. Ætas sequens paulatim magis magisque discessit à norma & veritate verbi, & consuetudine rituum veterum, auxitque errores, superstitiones, idololatricos cultus, abusus verbi & Sacramenti. Auxit & superbiam Pontificum, ac dominandi cupiditatem, quæ non prius quieuit, quam hi penitus excusserunt è sede Imperii, & vrbe Roma, Imperatores Germanicos Henricos: reliquos omni autoritate & potestate spoliatos oppresserunt: subiugarunt & plura regna alia, vincta superstitionis fascino, & per agmina satellitii monastici, ac superstitionis, & idololatriæ vim, sub iugo & in officio retinuerunt, quod sequentibus annis factum, durauit vsque ad emendationem per Lutherum cœptam. Sic hierarchia, seu degenerauit, seu extulit sese in Monarchiam.

번역

둘은 거의 같은 시기에, 큰 시간 차이 없이 시작되었다. 하나인 무함마드교의 나라는 헤라클리우스 치하에서 시작되었다. 우리의 종교와 믿음의 머리이자 토대이신 하나님의 아들의 위격을 둘러싼 끊임없는 다툼과 격렬한 논쟁 때문에 의심에 빠지고 지쳐 버린 사람들로부터 비롯되었다. 다른 하나는 미신과 옛 예식의 남용, 그리스도의 직무와 은택에 관한 오류, 그리고 초대 교회의 사도적 제정과 그리스도의 제정에서 받아들인 외적 예식들에 관한 거짓 확신에 홀리고 사로잡힌 사람들로부터 시작되었다. 그들은 성직 질서, 특히 로마 교황을 경탄하게 되었다. 로마라는 자리와 그 자리를 근거로 빼앗아 차지한 권력이 그의 권위를 크게 높여 주었다. 앞의 것은 제쳐 두고 뒤의 것을 말하겠다. 이것은 종교적 직제에서 시작되었다. 그들이 오래전부터 탐내던 그 직제를 마침내 사악한 황제 포카스에게서 ‘세계적 주교’라는 이름 아래 억지로 얻어 냈다. 여기서 그리스도교 세계의 군주국에 이르렀다. 그 종교적 직제를 세우기 시작한 사람은 그레고리우스 대교황이었다. 그는 미신적인 남용으로 이미 크게 변질되었으나 오랫동안 굳어진 관습으로 확립된 외적 예식의 어떤 옛 형태와 기억을 보존하려 했다. 또한 아직 이교의 어둠에 붙잡혀 있는 사람들을 그리스도교 신앙에 대한 열의로 이끌고자 했다. 그리하여 ‘때를 섬기며’, 곧 시대에 영합하면서 초대의 더 순수한 교회에 있던 것들을 상당 부분 바꾸었다. 그는 유대의 예식과 이교의 예식을 섞어 만든, 아니 차라리 어설프게 꿰맨 새로운 공적 예식의 형태를 세웠다. 그것은 영적 경건보다 위선적인 과시를 더 많이 드러냈다. 그는 옛 교회에서 쓰던 찬송 방식을 바꾸었고, 이교 신전들을 성인들을 기념하는 곳으로 봉헌했으며, 그 신전들에서 전적으로 이교적인 예식에 따른 축제와 기원 행사를 마련했다. 미사에서 제물을 바친다는 믿음도 굳혔으며, 그 밖에도 무수한 일을 하였다. 다음 시대는 말씀의 규범과 진리, 옛 예식들의 관습에서 점차 더욱 멀어져 오류와 미신과 우상숭배적인 예배, 말씀과 성례의 남용을 늘렸다. 교황들의 교만과 지배욕도 키웠다. 그 욕망은 그들이 하인리히라는 독일 황제들을 제국의 자리와 로마 시에서 완전히 몰아내고, 다른 황제들에게서도 모든 권위와 권력을 빼앗아 억누를 때까지 멈추지 않았다. 다른 여러 왕국도 미신의 마력으로 묶어 복속시켰고, 수도회 호위 집단의 대열들과 미신과 우상숭배의 힘을 통해 멍에 아래에서 복종하게 유지하였다. 이후 여러 해에 걸쳐 이루어진 이 일은 루터가 시작한 개혁에 이르기까지 지속되었다. 이처럼 종교적 직제는 군주국으로 타락하였다고 하든, 스스로를 군주국으로 높였다고 하든 그렇게 되었다.