Sic de Euangelio dicitur; Euangelium est potentia Dei ad salutem omni credenti, id est, est illa res, qua Deus est efficax in cordibus credentium, & regenerat ea ad vitam aeternam.
이처럼 복음에 관하여 말한다. “복음은 모든 믿는 사람에게 구원을 주시는 하나님의 능력이다.” 곧 복음은 하나님께서 믿는 이들의 마음속에서 역사하시고 그 마음을 영원한 생명을 향하여 거듭나게 하시는 수단이다.
Dissimilis enim ratio est doctrinae coelestis & Philosophicae. Philosophica doctrina erudit mentes iis de rebus, quas ipsae, sua vi, & insitae atque connatae lucis, ceu praelucentis luminis adminiculo & ductu, percipiunt & intelligunt. Harum cogitatio (vt est mirificus inter se consensus praecipuarum virium in homine) mox afficit δυνάμεις ὀρεκτικάς, facultates appetitionum, praecipuas in voluntate, & corde, & in vtraque parte ciet ἐνεργήματα, effecta, noticiae congruentia, quae quidem ipsa φυσικὴ δύναμις, naturalis facultas, partis vtriusque, ceu impulsa à praecedente noticia, sua vi gignit. Ordine enim, & lege naturae praecedit cognitio, sequuntur motus & impetus voluntatis & cordis, cognitioni respondentes, quos alia ac diuersa commouet diuersos.
하늘의 교리와 철학의 교리는 그 성격이 다르다. 철학의 교리는 정신이 스스로의 힘으로, 그리고 앞을 비추는 빛처럼 타고나면서부터 내재한 빛의 도움과 인도로 지각하고 이해하는 것들에 관하여 정신을 가르친다. 인간 안의 주요 능력들이 서로 놀랍게 조화를 이루므로, 이러한 것들에 대한 생각은 곧 의지와 마음에서 주된 자리를 차지하는 ‘욕구 능력들’, 곧 ‘욕구의 능력들’에 영향을 미친다. 그리고 의지와 마음 양쪽에서 그 앎에 부합하는 ‘작용들’, 곧 ‘결과들’을 일으킨다. 이러한 결과들은 양쪽 각각의 ‘자연적 능력’, 곧 ‘자연적 능력’ 자체가 앞선 앎에 자극받듯이 자기 힘으로 낳는 것이다. 자연의 질서와 법칙에 따라 인식이 앞서고, 그 인식에 상응하는 의지와 마음의 움직임과 충동이 뒤따르기 때문이다. 다른, 서로 상이한 인식은 서로 다른 움직임과 충동을 일으킨다.
Doctrina coelestis de iis rebus concionatur, quae neque intelliguntur, neque apprehenduntur assensu, nisi mentibus, à Spiritu sancto, noua ac coelesti luce perfusis: nec perceptae spirituales, viuificos ac Deo placentes motus excitant, nisi simul corda afflet & inflammet idem Spiritus sanctus, qui quidem haec efficit per Verbum, & Sacramenta.
하늘의 교리는 성령께서 새롭고 하늘에 속한 빛을 부어 주신 정신이 아니면 이해할 수도, 동의하여 받아들일 수도 없는 것들을 선포한다. 그러한 것들이 지각되더라도, 같은 성령께서 동시에 마음에 숨을 불어넣고 불붙이시지 않으면 영적이며 생명을 주고 하나님을 기쁘시게 하는 움직임들을 일으키지 못한다. 바로 이 성령께서는 말씀과 성례를 통하여 이러한 일들을 이루신다.