전사 관례: 긴 s는 s로 표시하고, 행말 분철은 합친다. 인쇄 철자·약자·구두점은 가능한 한 보존한다. 반복되는 쪽머리·장서명·면수·캐치워드는 별도 원전 목록에 기록하며 산문으로 중복 번역하지 않는다.
원문
DE ALIO DIVINATIONVM GENERE, QVOD ΘΕΟΜΑΝΤΙΑΝ VOCARVNT.
번역
원문
Ex diametro contraria est Prophetiæ, falso vocata à Græcis θεομαντεία, id est, Dei vaticinium.
번역
그리스인들이 잘못하여 ‘테오만테이아(θεομαντεία)’, 곧 신의 예언이라고 부른 것은 예언과 정면으로 반대된다.
원문
Illa enim, autoritate mandatoque veri Dei, & ductu monituque Spiritus sancti, in eo cœtu, in quo erat Ecclesia Dei de rebus grauissimis atque imperuestigabilibus omnibus creaturis, & pertinentibus ad Ecclesiam, aut regna mundi edebatur ab iis, quos Deus ipse huic muneri immediate delegerat ac dedicarat, dotibusque diuinis, & illustribus testimoniis ornarat & commendarat, vt certo constaret, missos hos esse diuinitus, instructosque, labi atque errare non posse.
번역
참된 예언은 참 하나님의 권위와 명령, 성령의 인도와 가르침에 따라, 하나님의 교회가 있는 공동체 안에서 선포되었다. 그것은 가장 중대한 일들, 모든 피조물이 탐구해 낼 수 없는 일들, 그리고 교회나 세계의 왕국들과 관련된 일들을 다루었다. 이를 선포한 이들은 하나님 자신이 그 임무에 직접 뽑아 봉헌하고, 신적 은사들과 명백한 증언들로 꾸미고 인정해 주신 사람들이었다. 그리하여 그들이 하나님에게서 보내지고 가르침을 받았으며, 잘못되거나 오류에 빠질 수 없다는 것이 확실해졌다.
원문
Hæc in contumeliam veri Dei, & perniciem generis humani, vel palam, vel tecte atque insidiose, impulsuque diaboli promuntur, ab illis ipsius internunciis, interpretibus & administris, quos vel totos obsessos manifeste regit ac ducit, vel raptos extra se phantasiis erroneis & commenticiis prorsus implicat, vel quibus ascititia aliqua sese specie exhibens, prætextu religionis, aut alioquin suum insibilat atque inhalat virus. Semperque, quatacunque sit velata religionis specie, occulit subtus latens atro felle tinctum venenum, quo vel gloria Dei petitur, vel hominum salus, vel vtrumque.
번역
반면 이 점복들은 참 하나님을 모욕하고 인류를 파멸시키기 위하여, 공개적으로든 은밀하고 간교하게든 마귀의 충동에 따라 그의 전달자·해석자·시종들에 의해 발설된다. 마귀는 그들을 완전히 사로잡아 노골적으로 지배하고 이끌기도 하며, 정신을 빼앗아 자기를 벗어나게 한 뒤 그릇되고 꾸며 낸 환상에 완전히 얽매이게 하기도 한다. 또는 어떤 빌려 온 모습으로 그들 앞에 나타나, 종교를 구실로 삼거나 다른 방식으로 자기 독을 속삭여 불어넣기도 한다. 그것이 어떤 종교적 외양으로 가려져 있든, 언제나 그 밑에는 검은 쓸개즙에 물든 독을 숨겨 놓는다. 그 독으로 하나님의 영광이나 인간의 구원, 또는 양쪽 모두를 공격한다.
원문
Plato hanc proprie μαντικὴν, diuinationem, appellat, cumque in Phædro de vocabulo disserit, μανικὴν furiosam, antea vocatam, posteriores: ἀπειροκάλως τὸ ταῦ ἐπεμβαλόντες μαντικὴν, imperite & inscite interiecta T littera appellasse ait.
번역
플라톤은 이것을 본래 ‘만티케(μαντικήν)’, 곧 점복이라고 부른다. 그리고 『파이드로스』에서 그 낱말을 논하면서, 예전에는 ‘마니케(μανικήν)’, 곧 광란의 기술이라고 불렀는데, 뒤의 사람들이 ‘세련되지 못하게 타우 글자를 끼워 넣어 만티케라고 불렀다(ἀπειροκάλως τὸ ταῦ ἐπεμβαλόντες μαντικήν)’고 말한다. 곧 서투르고 무지하게 T라는 글자를 사이에 넣었다는 것이다.
원문
Nunquam enim sine furore, sineque perturbatæ & aberrantis rationis euersione, prodebant oracula οἱ θεομάντεις, vates.
번역
실제로 ‘테오만테이스(οἱ θεομάντεις)’, 곧 예언자들은 광란 없이, 그리고 혼란하여 길을 잃은 이성이 전복되는 일 없이 신탁을 내놓은 적이 없었다.
원문
Idcirco Plato duo distincta facit τῆς μανίας, insaniæ, genera. Vnum quod vitio euenit valetudinis, cerebro male affecto ab humore melancholico, quod maniacis, melancholicis, & phreneticis accidit. Alterum, quod afflatis obsessione à dæmonibus proprium est, cuius prædicunt futura nec præuisa neque intellecta, sed à dæmonibus suggesta.
번역
그러므로 플라톤은 ‘마니아(μανία)’, 곧 광기의 서로 다른 두 종류를 구별한다. 하나는 건강 상태의 결함으로, 흑담즙성 체액 때문에 뇌가 나빠져 생기는 것으로서, 광란자·흑담즙질 환자·급성 섬망 환자들에게 일어난다. 다른 하나는 마귀에게 들려 그 기운을 받은 이들에게 고유한 것이다. 이들은 자기가 미리 보거나 이해한 것이 아니라 마귀들이 불어넣은 장래의 일을 예언한다.