DE PLANETARVM, & reliquarum stellarum corporibus, qualianam sint, & quòd suis orbibus non infigantur: nec ab illis moueantur, vehanturue. Adhaec, quod illa orbiculata sint, & circuli in coelo imaginarij omnes habeantur. CAPVT III.
행성과 다른 별들의 몸체가 어떠한 것인지, 그것들이 자기 천구에 박혀 있거나 그 천구에 의해 움직이고 운반되는 것이 아니라는 점에 관하여. 또한 그 몸체들은 둥글며, 하늘의 모든 원은 상상의 것으로 여겨야 한다는 점에 관하여.
PHYSICORVM communis est sententia, quòd planetarum, vti etiam reliquarum coeli stellarum corpora, ex concretiore suorum orbium parte constent. In qua multum luminis coactum est, ex quo illa magis lucet. Qui orbes, sicuti elementa non sunt, ita nec elementare quidquam continent sicuti de illorum stellis dictum est, non calidum, non frigidum, non siccum, non humidum: sed alia quaedam sunt, siue natura, siue, vt hodie loquuntur, essentia: quam quintam nuncupare, multis visum fuit. Cum itaque stellas vel corpora dici, vel illis corpus ascribi, posthac audies, aut leges, perinde atque de elementaribus corporibus illud ipsum intelligere cauebis. Quae quia dimensionem recipere, quae suis circunscribatur terminis, non inficiamur: sed mutari, vt nostra corpora, & corrumpi, vt inferiora, in aliasque naturas, ac qualitates transire, (quod elementarium corporum est proprium) planè reijcimus, ac negamus. Nam coelum, vt etiam stellae eius, diuinitatis est particeps: & proinde corporeae commotionis, elementarisque alternationis prorsum expers.
자연철학자들의 공통된 견해는 행성과 하늘의 다른 별들의 몸체가 각각의 천구에서 더 응축된 부분으로 이루어진다는 것이다. 그 부분에는 많은 빛이 모여 있어 더욱 밝게 빛난다. 이 천구들은 원소가 아니며 원소적인 어떤 것도 포함하지 않는다. 천구의 별들에 관하여 말했듯이, 뜨거운 것도 차가운 것도 건조한 것도 습한 것도 없다. 그것들은 다른 종류의 본성, 또는 오늘날의 말로 본질이며, 많은 사람이 이를 제5본질이라 부르기로 했다.
그러므로 앞으로 별들이 물체라고 불리거나 별들에게 몸체가 있다고 하는 말을 듣거나 읽더라도, 그것을 원소로 이루어진 물체와 똑같은 뜻으로 이해하지 않도록 주의해야 한다. 별들의 몸체에 일정한 경계로 둘러싸인 크기가 있다는 사실을 우리는 부정하지 않는다. 그러나 우리의 몸처럼 변화하거나 아래의 사물처럼 소멸하고 다른 본성과 성질로 바뀐다는 주장은 완전히 배척하고 부정한다. 그런 일은 원소적 물체에 고유하기 때문이다. 하늘과 그 별들은 신성에 참여하며, 따라서 물체의 요동과 원소적 변화를 전혀 겪지 않는다.
Quae coeli stellae, tametsi moueantur assiduè, id certe non habent, agiturue vt inferiora corpora, ac elementa ex quibus, vt dictum est, constamus. Eo enim motu (excludo vniuersalem) illas propriè moueri censemus, qui solis corporibus coelestibus suus est, & rebus immortalibus peculiaris. Deinceps itaque existimabis, stellas, & maximè planetas, per suos orbes motu peculiari, & diuinitus insito progredi: nunc accedendo, nunc recedendo, tardando quandoque, quandoque accelerando: alias descendendo, nonnunquam ascendendo, & aliter: sicuti quotannis intuentium oculis patet: pro cuiusque stellae vi, à DEO omnium motore particulatim data & concessa: non violenter, vt multi scripserunt, sed naturaliter: nec coactè sed liberè: ita, vt ordinem, & numeros quos coelestium Choragus modulatur, sua sequantur sponte, atque ab officio nunquam recedant: nulla externa vi, nec vllo adminiculo, nullaue forinsecus necessitate adducta.
하늘의 별들은 끊임없이 움직이지만, 그 운동은 아래 세상의 물체들이나, 앞서 말한 대로 우리를 이루는 원소들의 운동과 같지 않다. 우리는 별들이 천체들만의 것이며 불멸하는 것들에 고유한 운동으로 움직인다고 생각한다. 여기서는 보편적인 운동을 제외하고 말한다.
따라서 앞으로 그대는 별들, 특히 행성들이 고유하며 신에게서 부여받은 운동으로 각자의 천구를 통과한다고 생각해야 한다. 때로는 가까워지고 때로는 멀어지며, 때로는 느려지고 때로는 빨라지고, 어떤 때에는 내려가고 어떤 때에는 올라가며 다른 방식으로도 나아간다. 해마다 관찰자의 눈에 드러나는 그대로다. 이는 만물을 움직이시는 신께서 각각의 별에 따로 주시고 허락하신 힘에 따른 것이다. 많은 이가 썼듯이 강제로 움직이는 것이 아니라 자연스럽게, 억지로가 아니라 자유롭게 움직인다. 천상의 합창을 이끄시는 분이 조율하시는 질서와 박자를 스스로 따르고, 외부의 힘이나 도움이나 강요 없이도 제 임무에서 결코 벗어나지 않는다.
Quod certè, etsi miraculum non paruum habet, temperabitur nihilominus, si sedulò animaduerteris, nullum animalium sese mouentium, alieno & externo instrumento, vt moueatur, egere: sed tantummodo proprio, sibique à natura insito: ex quo motus animali cuique suus emergit: & pro corporis cuiusque forma, ac modulo naturalis habetur. Sic testudines, quadrupedando mouentur: serpentes, rependo: pisces, natando ac lubricando: aues, volando: cancri, regradatim eundo: homines, ac iumenta, alternatim pedes protendendo, & ita de reliquis. Hinc videmus aues nunc sursum, nunc contra deorsum, quandoque ad dextram, nonnunquam ad sinistram, volatum exercere: & pisces natatum: non rarò etiam sidere. Nam sic à natura, vi propria instituuntur. Ambulant ea de causa auium quaedam, vt cornices: saliunt aliquae, vt passeres, & merulae: currunt aliae, vt perdices, & rusticulae: ante se pedes iaciunt nonnullae, vt ciconiae, & grues: aliquot in sublime sese attollunt, & recto volatu (etiam ex aqua) coelum petunt, vt anates, &c. Quorum motuum vias, vnà cum ratione vsqueadeò diuersas, si in corruptibilium animalium corporibus agnoscis, in diuinis, & coelestibus, propius (opinor) agnosces:
이는 분명 적지 않게 놀라운 일이지만, 스스로 움직이는 동물 가운데 움직이기 위해 남의 외부 도구를 필요로 하는 동물은 없고, 자연이 자기 안에 심어 준 고유한 도구만 필요로 한다는 점을 주의 깊이 생각하면 그 놀라움도 줄어들 것이다. 거기서 각 동물의 고유한 운동이 나오며, 그 몸의 모양과 크기에 따라 자연스러운 운동이 된다. 거북은 네 발로 걸어 움직이고, 뱀은 기어가며, 물고기는 헤엄치고 미끄러지며, 새는 날고, 게는 뒤로 걸으며, 사람과 짐승은 발을 번갈아 앞으로 내민다. 다른 동물도 마찬가지다.
그래서 우리는 새들이 때로는 위로, 때로는 반대로 아래로, 때로는 오른쪽으로, 때로는 왼쪽으로 날고, 물고기들도 그렇게 헤엄치는 모습을 본다. 이들은 적잖이 멈추어 있기도 한다. 자연이 그들에게 고유한 힘으로 그렇게 하도록 마련했기 때문이다. 이 때문에 새들 가운데 까마귀 같은 것은 걷고, 참새와 검은지빠귀 같은 것은 뛰며, 자고새와 멧도요 같은 것은 달리고, 황새와 두루미 같은 것은 다리를 앞으로 내민다. 오리 같은 것들은 심지어 물에서 날아올라 높이 솟고, 곧게 날아 하늘로 향한다.
소멸하는 동물들의 몸에서 운동의 경로와 원리가 그토록 다양함을 인정한다면, 신적이고 천상적인 몸체들에서는 더욱 마땅히 인정해야 할 것이다.
atque illinc facile colliges, stellarum corpora, & maximè planetarum, suis orbibus, (vt sunt claui in rota), nullo modo defixa esse: quemadmodum multis etiam summis philosophis, tradere visum est. Adhaec ab illis ipsis orbibus motu particulari nequaquam rapi. Si enim hoc esset, eandem semper latitudinem (vt de longitudine nihil dicam) retinerent: quod falsissimum esse multa docent: quae sanè ad alia festinans libenter omitto. Non itaque, perinde atque cum rota claui, & cum naui, ea quae eius tabulatis affixa sunt, mouentur planetae: sed potius, vt nautae: qui cum naui longius procedendo, iter suum conficiunt, & per eam à dextro latere in sinistrum, & rursum à sinistro in dextrum, rectè, vel obliquè discursantes, officium suum peragunt: quandoque stando, nonnunquam retrocedendo, & aliter.
여기서 그대는 별들, 특히 행성들의 몸체가 바퀴의 못처럼 제 천구에 박혀 있지 않다는 결론을 쉽게 얻을 것이다. 매우 뛰어난 철학자들까지 포함해 많은 이들이 그렇게 가르치기로 했지만, 실제로는 그렇지 않다. 또한 천구들 자체가 그 몸체들을 고유한 운동으로 끌고 가는 것도 결코 아니다. 만일 그렇다면, 황경에 관해서는 말하지 않더라도, 별들은 언제나 같은 황위를 유지할 것이다. 그러나 많은 사실이 이것이 전혀 거짓임을 보여 준다. 나는 다른 이야기로 서둘러 가므로 그 사실들은 기꺼이 생략한다.
그러므로 행성은 바퀴와 함께 움직이는 못이나 배와 함께 움직이는 갑판에 고정된 물건처럼 움직이지 않는다. 오히려 선원처럼 움직인다. 선원들은 배와 함께 멀리 나아가며 항해를 계속하는 동시에, 배 안에서 오른쪽에서 왼쪽으로, 다시 왼쪽에서 오른쪽으로, 곧게 또는 비스듬하게 뛰어다니며 제 일을 한다. 때로는 서 있고, 때로는 뒤로 물러나며, 또 다른 방식으로도 움직인다.
Sed velim hic mihi dicant, qui arbitrantur planetas in suis circulis defigi, in hisque (ceu homines in curru) vehi à quibusnam circuli illi moueantur? Num à propria vi, & insita natura? maximè, inquient. Hoc si est, cur non stellarum quoque corpora, sua etiam vi, & natura mouebuntur? Praeterea, si planetarum corpora, quae (vt diximus) ex concretiore sui orbis parte constant, omnibus in conspectum palàm prodeunt, cur itidem circuli ipsi, quos ex suorum orbium concretione constare par est, in eundem conspectum non emergunt? Hoc cum minus fiat, credibile est & circulos, & orbes, re ipsa in coelis nullos esse: quos docendi demonstrandique gratia, vnà cum varijs linearum sectionibus, & earundem multipliciter figurata descriptione, solertes viri, vel ob id commenti mihi videntur: quod vix alia ratione coelestis disciplina, ac coelestium progressionum cognitio tradi poterat.
행성들이 제 원에 박혀서 마치 사람이 수레를 타듯 그 원에 실려 간다고 생각하는 이들에게 여기서 묻고 싶다. 그 원들은 무엇에 의해 움직이는가? 제 고유한 힘과 타고난 본성에 의해서인가? 그들은 그렇다고 대답할 것이다. 그렇다면 어찌하여 별들의 몸체 또한 제 힘과 본성으로 움직일 수 없겠는가?
더구나 앞서 말했듯이 행성의 몸체가 자기 천구의 더 응축된 부분으로 이루어졌으면서 모든 사람의 눈앞에 분명히 나타난다면, 마찬가지로 천구의 응축된 부분으로 이루어져야 할 그 원들 자체는 어찌하여 눈에 나타나지 않는가? 나타나지 않으므로, 실제로 하늘에는 그러한 원도 천구도 없다고 믿을 만하다. 내 생각에는 슬기로운 사람들이 여러 선을 나누고 다양한 모양으로 그려 넣는 것과 함께, 가르치고 설명하기 위해 이것들을 고안했다. 다른 방법으로는 천상의 학문과 천체 운행에 관한 지식을 전하기 어려웠기 때문일 것이다.
In quo sanè diuinam industriam, & mirabilem inuentionem summa laude prosequendam semper existimaui. Nam, quid per deos immortales in disciplinis vtilius? quid ad docendum accommodatius, quàm vt intellectui praesidia, ac vires sensus ipsi subministrent? & quod intellectus contemplando assequitur, idipsum quoque oculis videndum, ac manibus contrectandum exponatur: quemadmodum in horologijs, & mathematicis organis, instrumentis, & machinulis quamplurimis, diuina arte, potius quàm humana excogitatis, intueri licet, attrectare, ac contemplari.
나는 이 점에서 그들의 신적인 노력과 놀라운 발명을 언제나 더없이 칭찬해야 한다고 생각해 왔다. 불멸의 신들께 맹세하건대, 학문에서 이보다 유익한 것이 무엇이며, 가르치는 데 이보다 알맞은 것이 무엇인가? 감각 자체가 지성에 도움과 힘을 제공하고, 지성이 사색으로 파악하는 바로 그것을 눈으로 보고 손으로 만질 수 있도록 제시하는 일 말이다. 시계와 수학적 장치와 도구, 수많은 작은 기계에서 우리는 그것을 보고 만지며 살펴볼 수 있다. 그것들은 인간의 기술이라기보다 신적인 기술로 고안되었다.
Foelices homines quibus haec cognoscere primum: Inque domos superas scandere cura fuit. Credibile est illos pariter vitijsque, iocisque, Altius humanis exeruisse caput. Non Venus, & vinum sublimia pectora fregit: Officiumque fori, militiaeue labor. Non leuis ambitio, perfusaque gloria fuco: Magnarumque fames sollicitauit opum. Admouêre oculis distantia sydera nostris: Aetheraque ingenio supposuere suo.
행복한 사람들이여, 처음으로 이를 알고자,
높은 하늘의 집들에 오르고자 마음을 쏟았던 이들이여.
그들은 인간의 악덕과 장난 양쪽보다
더 높이 머리를 들어 올렸으리라 믿을 만하다.
사랑과 술도 그 숭고한 가슴을 꺾지 못했고,
법정의 의무나 군무의 노고도 그러했다.
가벼운 야심과 겉치레를 바른 명예,
거대한 재물을 향한 굶주림도 그들을 흔들지 못했다.
그들은 먼 별들을 우리 눈앞에 가져왔고,
아이테르를 자신의 지혜 아래 놓았다.
Rectè itaque, & appositè commenti sunt, epicyclos, eccentricos, augium lineas deferentes, & circulos alios innumeros, de planetarum theorijs excipiendos. Qui omnes, (quia coeli moles continua tota est) imaginarij prorsum habendi sunt: sed tamen artificiosè ad motus demonstrandos, & eliciendos, vt dictum est, excogitati. Quomodo in Hydrographia ventorum lineae pro nauigatione: in Geographia, climatum, & parallelorum distinctiones, pro locorum situ, & horarum varietate: in Cosmographia, Zonarum positiones, pro explorandis regionum temperaturis, & ita deinceps.
따라서 그들이 주전원(epicyclus), 이심원(eccentricus), 원지점들의 선, 운반원, 그리고 행성 이론에서 받아들여야 할 수많은 다른 원을 고안한 것은 옳고 적절했다. 하늘의 덩어리 전체는 연속되어 있으므로, 이 원들은 모두 전적으로 상상의 것으로 여겨야 한다. 그러나 앞서 말했듯이 운동을 설명하고 도출하기 위해 솜씨 있게 고안한 것이다. 수로학에서 항해를 위해 그리는 바람의 선, 지리학에서 장소의 위치와 시간의 차이를 나타내는 기후대와 평행선의 구분, 우주지리학에서 지역의 기후를 탐구하기 위한 지대의 배치 등과 마찬가지다.
Habebis itaque, vt rem illam aliquando tibi confirmem, imaginarios omnis generis in coelo circulos vniuersos, cum ob multa, tum quod quae illic oculis non cernuntur corpora, ea nusquam esse coniectandum est. Nam, vel lucida essent, vel opaca. Si primum, per se viderentur: si postremum, saltem luce praesente clarescerent: vt in Luna apparet: cuius corpus, ex se alioquin obscurum, & sua natura opacum, de Solis maiestate illustrari, viderique, nemo, etiam ἀφιλόσοφος, negauerit. Quod vnum, si in coelestibus circulis, à sole minus fieri posse contendis, fortasse ab ea stella quam tu epicyclo insidere, figique praedicas, vel ab vtroque simul, fieri posse annues? Atqui, nec hoc, nec illo modo, vlli vnquam circuli in coelis, nec Lynceo quidem, (vel, si quid eo oculatius fabulatum est) hactenus apparuerunt. Itaque tibi vel nulli erunt, vel, si sunt, ociosi, (contra naturae scopum) omnes esse censebuntur: & proinde planetas neque vehere, neque agitare, quibus colligere perfacile erit, illos à suis orbibus, nullo pacto agi ferrique:
그러므로 이 문제를 이제 확실히 해 두자면, 그대는 하늘에 있는 온갖 종류의 모든 원을 상상의 것으로 보아야 한다. 그 이유는 여럿이지만, 거기서 눈에 보이지 않는 몸체는 아예 존재하지 않는다고 추론해야 한다는 점도 그중 하나다. 그런 몸체라면 스스로 빛나거나 빛을 내지 않거나 둘 중 하나일 것이다. 전자라면 그 자체로 보일 것이고, 후자라면 적어도 빛이 닿을 때 밝아질 것이다. 달에서 이를 볼 수 있다. 달의 몸체는 본래 스스로 어둡고 본성상 빛을 내지 않지만, 태양의 위엄으로 빛나 보인다는 사실을 철학을 모르는 사람조차 부정하지 않을 것이다.
그대가 천상의 원들에서는 태양이 이를 일으킬 수 없다고 주장한다면, 그대 스스로 주전원 위에 놓여 고정되어 있다고 말하는 별이 그 원을 비추거나, 태양과 별 둘이 함께 비출 수 있다는 것은 인정하지 않겠는가? 그러나 이 방식으로도 저 방식으로도 지금까지 하늘에서 어떤 원이 보인 적은 없다. 륀케우스에게도, 혹은 신화 속에서 그보다 눈이 밝다고 하는 존재에게도 그러하다. 그러니 그대는 그런 원들이 아예 없다고 보거나, 있다 해도 자연의 목적에 어긋나게 모두 아무 일도 하지 않는다고 생각해야 한다. 따라서 그것들은 행성을 실어 나르지도 움직이지도 않는다. 이 점들에서 행성들이 자기 천구에 의해 움직이거나 운반되는 것이 아니라는 결론을 아주 쉽게 얻을 수 있다.
quin potius, à seipsis, & vi diuinitus cuique insita moueri: cum multò sint perfectiores, quàm nostra corpora. Vnde alienis, ascititijsque instrumentis non indigent: aptam, concinnamque suis motionibus figuram, tàm ex toto, quàm in parte adepti. Quae, quorsum (obsecro te) orbiculata, vt videmus, fuisset, nisi à se orbiculatim planetae mouerentur? nihil sane ineptè, nihil frustra, nihil absurdè, natura vnquam instituit: quin verius omnibus optimè (quoad eius fieri potuit) consultum ac prospectum voluit: vnicuique rei mundi, quod ex eius vsu esset, libenter impertiens. Vnde si orbibus suis planetas infigi voluisset, credibile est, quod illos exactè omni ex parte, vti sunt, orbiculatos nunquam aedidisset: sed vel acuisset, vel in proprijs orbibus (vt sunt in caelatis templorum testudinibus lampades, & in cubiculorum laquearibus, orichalcea candelabra) appendisset, vel complanasset, perpolitisque coelorum commissuris glutinasset: quod secus esse, vel de aspectu orbium constat.
행성들은 오히려 스스로, 각자에게 신적으로 부여된 힘으로 움직인다. 우리의 몸보다 훨씬 더 완전하기 때문이다. 그래서 외부에서 가져다 붙이는 낯선 도구가 필요하지 않다. 전체로나 부분으로나 자기 운동에 알맞고 잘 어울리는 모양을 얻었기 때문이다.
묻건대, 행성들이 스스로 둥글게 움직이지 않는다면, 어찌하여 우리가 보는 것처럼 둥근 모양이 되었겠는가? 자연은 무엇도 부적절하게, 헛되게, 불합리하게 마련한 적이 없다. 오히려 가능한 한 모든 것에 가장 잘 맞도록 배려하고 마련하려 했으며, 세상의 각 사물에 유익한 것을 기꺼이 나누어 주었다. 따라서 자연이 행성들을 제 천구에 고정하려 했다면, 지금처럼 모든 면에서 완벽하게 둥글게 만들지는 않았을 것이다. 뾰족하게 만들거나, 조각된 신전의 둥근 천장에 등잔을 달고 방의 격자 천장에 놋쇠 촛대를 달듯 천구에 매달거나, 평평하게 만들어 매끈한 하늘의 접합면에 붙였을 것이다. 그러나 실제로 그렇지 않다는 점은 그 둥근 몸체의 모습만 보아도 분명하다.
Ex quo, & alijs paulo ante scriptis, facilè, opinor, mihi concedes: quòd neque coelo, neque suis orbibus fixa sunt planetarum corpora, quae quotannis, imò vero quotidie per Zodiaci longitudinem, & latitudinem pro insita cuique vi, liberè ire, atque vagari, nisi es talpa, aut fungus saltem in Luna, perspicuè vides.
이 점과 조금 전에 쓴 다른 설명들로부터, 행성의 몸체가 하늘이나 제 천구에 고정되어 있지 않다는 사실을 그대도 쉽게 인정하리라 생각한다. 그대가 두더지나 멍청이가 아니라면, 해마다, 아니 날마다 행성들이 각자에게 깃든 힘에 따라 황도대의 황경과 황위를 자유롭게 오가며 운행하는 것을 적어도 달에서는 분명히 볼 수 있기 때문이다.
Sed de his impraesentiarum satis, vel fortasse plura quàm opus fuit. Nunc demum restat, vt propositum curriculum seriò ingrediamur, hoc est, planetarum (qui praecipua sunt mundi ornamenta) cum humanis corporibus concentum, medicè aequè ac astronomicè explicemus: à Sole stellarum omnium principe auspicantes. A quo reliqui planetae omnes, nisi breuibus sic satis deambulationibus (ceu satellites à suo Rege & magistratu) abesse nequeunt. Qui si fortasse longius processerunt, retro confestim recurrunt. Nec temere mea quidem sententia.
그러나 지금은 이 문제를 충분히, 어쩌면 필요한 것보다 더 많이 논했다. 이제 남은 것은 정해 둔 길로 본격적으로 들어서는 일이다. 곧 우주의 주요한 장식인 행성들과 인체 사이의 조화를 의학적으로도 천문학적으로도 설명하겠다. 모든 별의 으뜸인 태양에서 시작하자. 나머지 모든 행성은 시종이 제 왕과 통치자 곁을 떠나지 못하듯, 아주 짧은 산책 정도를 제외하면 태양을 떠나 있을 수 없다. 혹시 더 멀리 나아갔다 해도 곧바로 되돌아온다. 내 생각에는 이것도 까닭 없는 일이 아니다.
Nam medios coeli tractus, mediam aetheris oram, Fons lucis Sol auricomus, Sol igneus, ambit. Sol qui terrarum flammis opera omnia lustrat. Sol qui coelicolum est princeps, ductorque choreae: Ad cuius numeros totus componitur orbis: Atque capit leges, praescriptaque foedera seruat.
하늘의 한가운데를, 아이테르의 중앙 영역을,
빛의 샘인 황금 머리 태양, 불 같은 태양이 돌기 때문이다.
대지의 모든 일을 불꽃으로 비추는 태양.
천상 존재들의 으뜸이며 그 춤을 이끄는 태양.
그 박자에 맞추어 온 우주가 질서를 이루고,
법을 받아들이며 정해진 맹약을 지킨다.
Sed encomio Solis dimisso, quod equidem vt etiam reliquarum stellarum, poeticum nostrum opusculum de mundi sphaera, & rebus coelestibus propediem latius decantabit, promissa explere satagamus.
그러나 태양에 대한 찬양은 여기서 그만두자. 우주의 구체와 천상의 일들에 관한 나의 작은 시편이 머지않아 다른 별들의 찬양과 함께 이를 더 널리 노래할 것이다. 이제 약속한 일을 마치도록 힘쓰자.
Orbes planetarum elementa non esse, nec quidpiam elementare continere.
행성들의 천구는 원소가 아니며, 원소적인 것을 전혀 포함하지 않는다.
Stellae quomodo dicuntur habere corpora?
별들이 몸체를 가진다고 말하는 것은 어떤 의미인가?
Quo propriè motu stellae moueantur.
별들은 엄밀히 어떤 운동으로 움직이는가.
Stellarum & maximè planetarum motus.
별들, 특히 행성들의 운동.
Motus animalium.
동물들의 운동.
Elegans analogia motus animalium, ad motum coelestium corporum.
동물 운동과 천체 운동 사이의 훌륭한 유비.
Stellarum corpora suis orbibus infixa non esse.
별의 몸체는 제 천구에 고정되어 있지 않다.
Apta nautarum ad planetas comparatio.
선원을 행성에 빗댄 적절한 비교.
Obiectio ingeniosa de circulis planetarum.
행성들의 원에 관한 재치 있는 반론.
Laudantur inuentores theoricae planetarum, & mathematicorum instrumentorum.
행성 이론과 수학적 도구를 발명한 이들을 칭찬함.
Ouid. Lib. 1. Fast.
오비디우스, 『축제력』 제1권.
Circuli in coelo omnes imaginarij & ficti.
하늘의 원들은 모두 상상의 것이며 고안된 것이다.
Cur in coelo circuli nulli.
하늘에 원이 없는 까닭.
Quonam pacto feruntur, ac mouentur planetae.
행성들은 어떤 방식으로 운행하고 움직이는가.
Cur planetae & stellae orbiculatae sint figurae.
행성과 별들이 둥근 모양인 까닭.
Stellarum corpora coelo non infixa esse.
별들의 몸체는 하늘에 고정되어 있지 않다.
Transcensus ad sequentia.
다음 이야기로 넘어감.