R4-EX-heading

ANTONII MIZALDI MONSLVCIANI SATYRICA DE Μισουράνοις EXPOSTVLATIO: QVAM DVM SACRIS VRANIAE HAVD ITA pridem initiaretur, praecipitauit verius, quam elaborauit. S.

하늘을 미워하는 자들에게 보내는 풍자적 항의

몽뤼송의 앙투안 미조가 얼마 전 우라니아의 신성한 의식에 입문하면서, 공들여 다듬었다기보다 급히 쏟아 낸 글.

안부를 전한다.

R4-EX-001

O COELVM, ô terra, ô maria Neptuni. Si humanum corpus theatri coelestis imaginem pulcherrimam circumfert? si dies & noctes coelorum agitationi subiicitur? si ad imitationem coelorum conditum est? si eadem diuinitatis substantia, & cognationis ope, seu simile, à simili modificatur & viget? si animorum origo, si prima hominis formatio est verè coelestis? si post coelorum vsqueadeo venustam fabricam, vnus homo à Deo Optim. Maxim. erecta sursum facie, & patentibus ad astra oculis solus de omnibus mundi animantibus est aeditus? Qua impudentia ὦ μισουράνοι, Gygantes irato coelo nati, audetis rerum coeli, non dicam peritiam, sed & contemplationem vni homini inuidere? & (quod certè dolendum magis) interdicere? Quid hoc est, nisi mera insania est?

오, 하늘이여! 오, 땅이여! 오, 넵투누스의 바다여! 인간의 몸이 천상의 극장을 가장 아름답게 본뜬 형상을 지니고 다닌다면? 밤낮으로 하늘의 운동에 종속된다면? 하늘을 본떠 만들어졌다면? 같은 신성의 실체와 친연성의 힘으로, 곧 닮은 것이 닮은 것에 의해 조절되고 생기를 얻는다면? 영혼의 기원도 인간의 최초 형성도 참으로 천상에 속한다면? 지극히 선하고 위대하신 하느님께서 그토록 아름다운 하늘의 구조를 만드신 뒤, 세상의 모든 생물 가운데 오직 인간만을 얼굴을 위로 들고 눈을 별들 향해 뜨도록 낳으셨다면? 하늘을 미워하는 자들아, 노한 하늘 아래 태어난 거인들아, 너희는 무슨 뻔뻔함으로 인간에게 하늘에 관한 지식은 말할 것도 없고 그 관조까지 아까워하며 허락하지 않느냐? 더 슬프게도 그것을 금하기까지 하느냐? 이것이 순전한 광기가 아니고 무엇이냐?

R4-EX-002

Epicuri de grege porci, inter spumantes pateras, & suauiter fumantes lances distento pingui aqualiculo obganniunt (si diis placet) coelorum historiam cum suis rebus fabulas olere: ac coeleste illud theatrum omni admiratione superius, inutile esse? ô talparum humi perpetuo defossarum caeca pectora? ô inutilem gregem? ô naturae horrendissima monstra, ferro & igni perdenda? quibus videre, nedum intelligere prorsus negatum est, menti diuinae propinquissima illa corpora, lumen amoenissimum, & vitam caducis mundi rebus quotidie accedere. Quae quorsum, (obsecro) coelo quam eminentissimo, quod omnia quidem tegit atque complectitur, miro ordine, meatibusque indefessis ferretur, nisi mundo sublunari aliquid quotidie irradiaret & inspiraret? quod tum se prodit, cum res ipsae in lucem, quae vita dicitur, exierunt.

에피쿠로스의 무리에 속한 돼지들은 거품 이는 술잔과 향긋한 김이 오르는 쟁반 사이에서 기름진 배를 부풀린 채 투덜거린다. 맙소사, 하늘과 그 안의 사물들에 관한 탐구는 허황한 이야기 냄새가 나며, 아무리 경탄해도 모자랄 그 천상의 극장은 쓸모없다고 하는구나! 오, 땅속에 늘 파묻혀 사는 두더지들의 눈먼 가슴이여! 오, 쓸모없는 무리여! 오, 칼과 불로 없애야 할 자연의 끔찍한 괴물들이여! 그들은 신적 정신에 가장 가까운 저 천체들이 세상의 덧없는 사물들에게 날마다 지극히 아름다운 빛과 생명을 더해 준다는 것을 이해하기는커녕 보지도 못한다. 묻노니, 모든 것을 덮고 감싸는 가장 높은 하늘에서 저 천체들이 놀라운 질서와 지칠 줄 모르는 운행으로 움직이는 것은 무엇 때문이겠느냐? 달 아래 세계에 날마다 무엇인가를 비추고 불어넣기 때문이 아니겠느냐? 사물들이 생명이라 불리는 빛 속으로 나올 때 바로 그것이 드러난다.

R4-EX-003

Quae radiatio cum suo spiraculo, quia à positis coeli & terrae fundamentis continua fuit, & ex assuetudine nisi à doctis, & bene natis neglecta, vel saltem parum animaduersa, ideo ab istis in naturam quam rerum omnium parentem faciunt, vulgò reiici solet ac si natura & coelum pugnarent: & Sol, vt scripsit philosophus, & planta, plantam non gigneret. Nae isti perinde atque Vpupae & Scarabei in fimo & stercore perpetuò versantes, sacrilega cogitatione sibi persuadent, coelos, opera manuum Dei in tam stupenda rerum mundi multitudine ociosos esse, quos Aristoteles diuinorum corporum, quae sidera appellat, plenos esse, ad Alexandrum regem & discipulum, scitè admodum scripsit: ad eosque numeros quotidie moueri, quos Deus coelestis chori venerandus magister, & mundi totius Corypheus, καὶ οὐρανοβάμων, auspicando sua illis modulatur benignitate.

이 빛의 발산과 그에 따르는 숨결은 하늘과 땅의 기초가 놓인 이래 끊임없이 계속되었다. 사람들은 익숙해진 나머지, 학식 있고 고귀한 마음을 지닌 이들을 제외하면 그것을 소홀히 하거나 적어도 거의 주목하지 않는다. 그래서 저들은 대개 그것을 만물의 어머니라고 부르는 자연 탓으로 돌린다. 마치 자연과 하늘이 서로 싸우기라도 하는 듯이, 철학자가 썼듯 태양과 식물이 함께 식물을 낳는 것이 아닌 듯이 말이다. 참으로 저들은 오물과 똥 속에서 늘 뒹구는 후투티와 쇠똥구리처럼, 신성모독적인 생각으로 스스로를 설득한다. 하느님의 손으로 지으신 하늘이 이토록 놀라운 세상 만물 가운데서 아무 일도 하지 않는다고 말이다. 아리스토텔레스는 제자이자 왕인 알렉산드로스에게 보낸 글에서, 하늘에는 그가 별들이라 부른 신적인 천체들이 가득하다고 매우 훌륭하게 썼다. 또한 천체들은 날마다 일정한 박자에 따라 움직인다. 천상 합창대의 존귀한 지도자이자 온 세계의 선창자이며 하늘을 거니시는 하느님께서, 선하심으로 그들을 이끄시며 맞춰 주시는 바로 그 박자이다.

R4-EX-004

Velim mihi dicant isti, vel potius pro illis mihi respondeat alter, factum ne fortuito sit, quod homo inter omnes mundi animantes, solus erecta corporis figura, & ab omni deiectione aliena viuat ac spiret? nequaquam: quin potius vt coelum (sic instituente diuina prouidentia) prima oculorum apertione, rectà, primoque intuitu aspiciat atque illinc conceptos coelestes igniculos, & antiquum suum hospitium agnoscat: in quo, si haesitant proferre nihil cunctabor Nasonis elegantes ea de re versiculos.

저들이 내게 말해 주었으면 한다. 아니, 다른 누군가가 저들 대신 답해 주어도 좋다. 세상의 모든 생물 가운데 오직 인간만이 몸을 곧게 세우고 아래로 처지는 자세에서 벗어나 살아 숨 쉬는 것이 우연히 이루어진 일이냐? 결코 아니다. 오히려 하느님의 섭리가 그렇게 정하셨기에, 눈을 처음 뜨자마자 첫 시선으로 곧장 하늘을 바라보고, 거기서 받은 천상의 작은 불꽃들과 자신의 옛 거처를 알아보게 하려는 것이다. 이 점을 망설인다면 나는 이 일에 관한 오비디우스 나소의 아름다운 시구를 주저 없이 제시하겠다.

R4-EX-005-verse

Pronaque cum spectent (inquit) animantia caetera terram:
Os homini sublime dedit, coelumque videre
Iussit, & erectos ad sidera tollere vultus.

다른 생물들은 몸을 굽혀 땅을 바라보지만,
그는 인간에게 높이 든 얼굴을 주고 하늘을 보라 명하였으며,
고개를 들어 별들을 향해 얼굴을 올리게 하였다.

R4-EX-006

Haec si minus isti recipiunt: dicat pro illis quispiam, quid est quod inefabilis ille δημιουργός, ambobus oculis sedem in capite eminentiore corporis parte, potius addixit, quam in thorace, ventre aut pedibus? respondebit, opinor, quod vnum hominem quae sursum sunt, non quae supra terram, omnium maximè sapere vellet: oculorumque radios, coelestibus radiis affines, in coelum antiquam patriam, & beatorum sedem conuertere. Quod Graeci nomenclatores innuere mihi videntur, ἄνθρωπον, ἀπὸ τοῦ ἄνω, καὶ τρέπεσθαι, nuncupantes, ac deducentes: hoc est à conuersione oculorum ad superiora. A qua sententia non longè recessit Milesius Thales, vel, vt alii tradunt, Clazomenius Anaxagoras: qui aliquando interrogatus, ecquid natus esset, vt coelos, (inquit) intuear, & quò me pedes ferre minus possunt, eo, visu saltem, & cogitatione perreptem. Nec multum abfuit Plato, scribens hominibus oculos in erecto corpore datos fuisse, vt duces ad Dei agnitionem essent: viso coeli lumine, & cognitis motuum coelestium legibus.

저들이 이것을 받아들이지 않는다면 누군가 대신 말해 보라. 말로 형언할 수 없는 저 조물주께서는 왜 두 눈의 자리를 가슴이나 배나 발보다도 몸에서 높은 부분인 머리에 정하셨는가? 아마 이렇게 답할 것이다. 인간만은 다른 모든 생물보다도 땅 위의 일보다 높은 곳의 일을 알게 하시고, 천상의 광선과 친연한 눈의 광선을 옛 고향이자 복된 이들의 거처인 하늘로 돌리게 하려 하셨다고 말이다. 그리스어의 이름을 지은 이들도 인간을 뜻하는 안트로포스라는 말의 어원을 위쪽을 바라보는 데서 끌어내면서 이 뜻을 암시한 듯하다. 곧 눈을 위로 돌리는 데서 그 이름을 이끌어 낸 것이다. 밀레토스의 탈레스, 또는 다른 전승에 따르면 클라조메나이의 아낙사고라스도 이 생각에서 멀지 않았다. 어느 날 자신이 왜 태어났느냐는 질문을 받고 그는 “하늘을 바라보고, 발로는 갈 수 없는 곳에 적어도 시선과 생각으로 가 보기 위해서다”라고 답하였다. 플라톤도 크게 다르지 않았다. 인간의 곧게 선 몸에 눈이 주어진 것은, 하늘의 빛을 보고 천상 운동의 법칙을 알아 하느님을 인식하도록 이끄는 안내자가 되게 하려는 것이라고 썼다.

R4-EX-007

Quorum praesidio, papae, quanta voluptas non modo terras & maria, sed & sidera ipsa cogitatione, & coelos pererrare? & celeri impetu per tenuissima quaeque aeris spacia ferri? labentesque, & emergentes, necnon medii itineris sui cursum tenentes cum planetis coelestes imagines, ac alia pleraque intueri? Quo tandem gaudio stolidum, & fruges consumere natum pecus hoc Epicureum, affici credat eos, qui cum his curis, imò verò cum meris & solidis hisce gaudiis pernoctant? interea dum vino, aleae, somno, furto, calumniis & homicidiis sese perditissimè dedit ac veneri (ne quid foedius dicam) impia sacra facit.

이것들의 도움으로, 아, 얼마나 큰 즐거움을 얻는가! 땅과 바다뿐 아니라 별들 자체와 하늘을 생각으로 두루 다니는 즐거움, 지극히 엷은 공기의 모든 공간을 빠르게 가로지르는 즐거움, 행성들과 함께 지고 떠오르고 자기 여정의 중간을 달리는 천상의 형상들과 그 밖의 많은 것을 바라보는 즐거움이여! 그렇다면 곡식이나 축내려고 태어난 이 어리석은 에피쿠로스의 가축은, 이런 탐구와 함께, 아니 이런 순수하고 확고한 기쁨과 함께 밤을 지새우는 이들이 얼마나 큰 기쁨을 누린다고 생각하겠는가? 그동안 자신은 술과 도박과 잠과 도둑질과 비방과 살인에 완전히 빠져 있으며, 더 추한 말은 하지 않겠지만 베누스에게 불경한 제사를 지내고 있지 않은가.

R4-EX-008

Nescit, ita me deus amet, nescit mens caducis mundi sordibus obruta, omnia quae vastissimus coeli circumflexus capit admirationi, spectaculo, significationi & vsui imprimis dicata esse. Idque inuisibilem & sapientem rerum omnium conditorem maximè voluisse: qui in tanta operum quae edidit varietate, vnum hominem ex omnibus animantibus sermonis & rationis capacem, paululum supra terram (hinc inde superstrato coelo) rectà collocauit: vt sursum deorsumque spectando haberet quod admiraretur, quo vteretur, à quo signa exciperet: praeterea, in quo se oblectaret, oblectando miraculorum tantorum authorem agnosceret, agnitum amaret, amando frueretur, & fruendo vitam aeternam possideret. Animus certè rerum coelestium studiis addictus (propterea quod diuinum nescio quid habet, imò verò dei omnipotentis gloriam planè enarrat) ea concupiscere non potest quae sunt vitia: non illicitis distringi curis: tantum id quod pulchrum est affectans, quod purum est amplectens, quod diuinum sapiens, & immortalitatis ardore, quod mortale est, ac periturum, cane peius, & angue prorsum fugiens.

하느님께 맹세하거니와, 세상의 덧없는 더러움에 짓눌린 정신은 알지 못한다. 광대한 하늘의 둘레가 품고 있는 모든 것이 무엇보다 경탄과 관찰과 표징과 쓰임을 위하여 마련되었다는 것을 알지 못한다. 보이지 않으며 지혜로우신 만물의 창조주께서 바로 그것을 크게 바라셨다는 것도 알지 못한다. 그분은 지으신 그토록 다양한 작품 가운데, 모든 생물 중 오직 인간에게만 말과 이성을 받아들일 능력을 주시고 땅에서 조금 높이 곧게 세우셨다. 위로는 사방에 하늘을 펼쳐 놓으셨다. 위아래를 바라보면서 경탄할 것, 사용할 것, 표징을 받을 것을 갖게 하시려는 것이었다. 더 나아가 거기서 즐거움을 얻고, 즐거워하면서 그토록 큰 기적들의 창조주를 알아보고, 알아본 분을 사랑하고, 사랑함으로 누리며, 누림으로 영원한 생명을 얻게 하시려는 것이었다. 참으로 천상의 일을 탐구하는 데 몰두한 정신은 악덕을 욕망하거나 부당한 근심에 찢길 수 없다. 그 탐구에는 말로 다 할 수 없는 신적인 무엇이 있고, 아니 전능하신 하느님의 영광을 명백하게 이야기하기 때문이다. 그런 정신은 아름다운 것만을 추구하고 순수한 것을 껴안으며 신적인 것을 알고자 한다. 불멸을 향한 열망 속에서 죽을 것이며 사라질 것을 개와 뱀보다도 더 멀리 피한다.

R4-EX-009-verse

Foelices animae (inquit Naso) quibus haec cognoscere primum,
Inque domos superas scandere cura fuit.
Credibile est illos pariter vitiisque iocisque,
Altius humanis exeruisse caput.
Non Venus, & vinum sublimia pectora fregit:
Officiumque fori, militiaeue labor:
Non leuis ambitio, perfusaque gloria fuco:
Magnarumque fames sollicitauit opum.
Admouere oculis distantia sidera nostris:
AEtheraque ingenio supposuere suo.

복된 영혼들이여, 나소는 말한다. 이런 것들을 아는 일과
하늘의 집들로 올라가는 일을 으뜸으로 삼은 이들이여.
그들은 인간의 악덕과 유희 모두보다
더 높이 머리를 들었다고 믿을 만하다.
베누스도 술도 그 높은 가슴을 꺾지 못하였고,
법정의 의무도 전쟁의 노고도 그러하였다.
가벼운 야심도 화장으로 덮인 명예도,
막대한 부에 대한 굶주림도 그들을 흔들지 못하였다.
그들은 먼 별들을 우리의 눈 가까이 가져왔고,
에테르를 자신들의 재능 아래 놓았다.