LUCIANI QUERIMONIA. QUOD VETUSTUM DOCTRINAE GENUS DE COELO ET STELLIS NON EXERCEATUR, NEC ULLO IN PRECIO habeatur: cum praeclara nomenclatura eorum, qui res coeli non sine immortali nomine, olim excoluerunt.
하늘과 별을 다루는 오래된 학문이 연구되지도, 조금도 존중받지도 못함을 탄식하며, 옛날 천상의 일을 탐구하여 불멸의 이름을 남긴 사람들을 빛나는 이름과 함께 열거한다.
De coelo, deque astris est nobis institutus sermo. Non de ipsis quidem astris, neque ipso de coelo, verum de divinatione, ac veritate, quae ab illis in hominum vitam proficiscitur. Neque rursum tibi hic sum traditurus, quo pacto divinationem hanc assequi liceat. Sed illud conqueror, doctos omneis cum in caeteris omnibus exerceant sese, solam Astrologiam nec habere in precio, nec exercere.
여기서 우리가 이야기하려는 것은 하늘과 별이다. 그렇다고 별 자체나 하늘 자체를 다루려는 것은 아니다. 그것들로부터 인간의 삶에 전해지는 예언과 그 진실성을 다루려는 것이다. 또 이 예언술을 어떻게 익힐 수 있는지 여기서 가르치려는 것도 아니다. 내가 탄식하는 것은 학자들이 다른 모든 분야에서는 힘써 연구하면서도 유독 점성술(Astrologia)만은 존중하지도 연구하지도 않는다는 사실이다.
Atqui hoc doctrinae genus vetustum est, neque nuper ad nos pervenit: sed inventum est priscorum regum, quos Dij amabant. At huius aetatis mortales, non solum inscitia, socordiaque, verum etiam odio laboris, diversa ab illis sentiunt. Cumque forte inciderint in eos, qui falsa praedicunt, tum et astra culpant, et ipsam Astrologiam habent exosam, neque salutarem eam, neque veridicam arbitrantes. Sed artem magis falsam, atque inanem: haud recte, sicuti quidem mihi videtur, sentientes. Neque enim ob imperitiam fabri, ars ipsa culpatur: neque ob cantoris inscitiam, ipsa Musica parum est erudita: quin illi potius artium sunt ignari. Caeterum, ars unaquaeque suapta natura scita est.
그러나 이 학문은 오래되었으며 근래에야 우리에게 전해진 것이 아니다. 신들의 사랑을 받았던 옛 왕들이 발견한 것이다. 그런데 오늘날 사람들은 무지와 나태 때문만이 아니라 수고를 싫어하기 때문에 그들과 달리 생각한다. 우연히 거짓 예언을 하는 사람을 만나기라도 하면 별들을 탓하고 점성술 자체를 미워하며, 유익하지도 진실하지도 않다고 여긴다. 오히려 거짓되고 공허한 기술이라고 생각하는데, 내 생각에는 잘못된 판단이다. 장인의 솜씨가 서툴다고 기술 자체를 비난하지는 않으며, 노래하는 사람이 무지하다고 음악 자체가 지식을 결여한 것은 아니기 때문이다. 오히려 그 사람들이 기술을 모르는 것이다. 각각의 기술은 본래 그 자체로 지식을 갖추고 있다.
Primum igitur Aethiopes hanc rationem mortalibus tradiderunt. In causa fuit, partim gentis eius sapientia (nam caeteris quoque in rebus ipsi reliquos homines antecellunt sapientia) partim etiam regionis quam incolunt opportunitas: propterea quod apud eos perpetua sit coeli serenitas, tranquillitasque: neque patiuntur anni mutationes, sed eadem temperie vivunt. Itaque cum primum viderent Lunam non semper eodem vultu apparentem, sed varia subinde specie, et in aliam, atque aliam verti formam, visa est illis ea res admiratione, atque disquisitione digna. Deinde cum inquisissent, repererunt hanc esse earum rerum causam: quod Lunae non esset Lumen proprium, sed a Sole mutuatum. Invenerunt autem et reliquarum stellarum motus, harum quas nos errones appellamus. Nam stellarum hae solae moventur, naturamque earum ac potestatem, et effectus quos unaquaeque praestet, nominibus quaeque inditis, non illis quidem ut multis visum est, confictis, sed quae notae rerum essent.
이 방법을 인간에게 처음 전한 것은 에티오피아인들이었다. 그 원인은 한편으로 그 민족의 지혜에 있었다. 다른 일에서도 그들은 지혜로 다른 사람들보다 뛰어나기 때문이다. 다른 한편으로는 그들이 사는 지역의 유리한 조건에 있었다. 그곳의 하늘은 늘 맑고 고요하며, 그들은 계절의 변화를 겪지 않고 한결같은 기후 속에서 산다. 그러므로 처음 달이 언제나 같은 얼굴로 나타나지 않고 때마다 모습을 달리하며 이 모양에서 저 모양으로 바뀌는 것을 보았을 때, 그들은 이를 경탄하며 탐구할 만한 일로 여겼다. 이어서 탐구한 끝에 그 원인이 달에는 자신의 빛이 없고 태양에서 빛을 빌린다는 데 있음을 발견했다. 또한 우리가 떠도는 별, 곧 행성이라고 부르는 다른 별들의 운동도 발견했다. 별들 가운데 움직이는 것은 이것들뿐이다. 그들은 각 행성에 이름을 붙여 그 본성과 능력, 각각이 일으키는 작용도 알아냈다. 그 이름은 많은 사람이 생각하듯 꾸며낸 것이 아니라 사물의 성질을 나타내는 표지였다.
Haec igitur in coelo perspexerunt Aethiopes, mox Aegyptiis finitimis artem imperfectam tradiderunt. Porro Aegyptij divinandi rationem, quam ab illis dimidiatam acceperant, in maius provexerunt: quippe qui mensuram etiam, ad quam unaquaeque stella moveretur, indicarint. Ad haec, annorum, mensium, horarumque numerum instituerunt. Ac menses quidem illi Luna metiuntur, atque eius recursu finiunt. Annum vero Sole, et eius circuitu mensurant. Quibus etiam maiora ostenderunt. Nam ex universo coelo, reliquisque stellis, et errantibus, et fixis, neque simul cum caeteris sese moventibus, duodecim partes effecerunt in his quae moventur: et unamquamque suis animalibus repraesentarunt: partim marinis, partim humanis, partim feris, partim volatilibus, partim pecudibus.
에티오피아인들은 이처럼 하늘에서 이러한 사실들을 알아낸 뒤, 아직 완성되지 않은 기술을 이웃 이집트인들에게 전했다. 이집트인들은 그들에게서 절반만 전해 받은 예언의 방법을 한층 발전시켰다. 각각의 별이 움직이는 척도까지 밝혔기 때문이다. 그뿐 아니라 해와 달과 시간의 수를 정했다. 달력의 한 달은 달로 재며 달이 되돌아오는 주기로 마무리하고, 한 해는 태양과 그 순환으로 잰다. 그들은 이보다 더 큰 사실도 밝혀냈다. 하늘 전체와 나머지 별들, 곧 떠도는 별들과 고정된 별들, 다른 별들과 함께 움직이지 않는 별들로부터 움직이는 것들 가운데 열두 부분을 만들고, 각 부분을 저마다의 생물로 나타냈다. 어떤 것은 바다 생물로, 어떤 것은 사람으로, 또 어떤 것은 들짐승이나 날짐승이나 가축으로 나타냈다.
Unde et sacra Aegyptiorum varie fiebant. Neque enim omnes Aegyptij ex omnibus duodecim partibus coeli divinabant: sed alij aliis utebantur partibus. Itaque Arietem colunt, qui ad Arietem spectabant, Piscibus non vescuntur, qui pisces adnotarant. Nec hircum mactant, qui Capricornum viderant, atque alij item, alia venerabantur, quae quisque invenerat. Quin Taurum etiam ob honorem coelestis Tauri colunt. Nam Apis apud illos, res imprimis sacra, regionem sortitus est, et qui eam incolunt partem, oraculum quoque dicarunt, signum videlicet divinationis, quam a coelesti Tauro petunt. Ac non multo post Libyes quoque artem hanc sunt aggressi. Siquidem et oraculum quod est apud illos Ammonis, ad coelum, et eius scientiam refertur: iuxta Ammonem, quem illi Arietis specie fingunt.
이 때문에 이집트인들의 제의도 다양해졌다. 모든 이집트인이 하늘의 열두 부분 전부를 이용하여 예언한 것이 아니라 사람마다 서로 다른 부분을 이용했기 때문이다. 따라서 양자리를 살핀 사람들은 숫양을 숭배하고, 물고기자리를 관찰한 사람들은 물고기를 먹지 않으며, 염소자리를 살핀 사람들은 숫염소를 잡지 않는다. 다른 사람들도 각자 발견한 다른 대상을 저마다 숭배했다. 그들은 하늘의 황소자리를 기리기 위해 황소까지도 숭배한다. 그들에게 지극히 신성한 존재인 아피스에게는 한 지역이 배정되어 있고, 그곳 주민들은 신탁소도 봉헌했다. 이는 그들이 하늘의 황소자리에서 구하는 예언의 표지이다. 오래지 않아 리비아인들도 이 기술에 착수했다. 그들에게 있는 암몬의 신탁 또한 하늘과 하늘에 대한 지식에 관련되기 때문이다. 그들이 숫양의 모습으로 나타내는 암몬도 이와 마찬가지다.