VRAN. Praetereundum non est, Aesculapi, quod partibus illis Zodiaci, quas signa appellitant, qualitates diuersae insunt: à quibus rerum generandarum & corrumpendarum status omnis defluit.
우라니아: 아이스쿨라피우스, 사인이라 부르는 황도대의 각 부분에 서로 다른 성질이 들어 있다는 점도 지나칠 수 없네. 생성하고 소멸하는 사물들의 모든 상태가 거기에서 흘러나오지.
AESCV. Nec itidem praetereundum, Vrania, quod partibus humani corporis temperamenta varia, & qualitates diuersae insunt: à quibus rerum in illo generandarum & corrumpendarum status omnis defluit. Nam sicuti humidum & siccum, frigidum & calidum, in eodem subiecto, vt loquuntur philosophi, absque aliquo medio esse non possunt: ita nec in coelo, nec corpore. Quocirca, recte accommodateque signorum tui coeli, vti etiam membrorum corporis, alia frigida & humida esse, alia sicca & calida, frigida item & sicca, adhuc calida & humida ostenderunt prisci, & de obseruatione probauerunt posteri.
아이스쿨라피우스: 우라니아여, 인체의 각 부분에도 다양한 기질과 서로 다른 성질이 들어 있고, 몸 안에서 생성하고 소멸하는 사물들의 모든 상태가 거기에서 흘러나온다는 점 역시 지나칠 수 없네. 철학자들의 말대로 습함과 건조함, 차가움과 뜨거움은 어떤 중간 상태 없이 동일한 기체 안에 함께 있을 수 없듯, 하늘에서도 몸에서도 그러하네. 그래서 옛사람들은 자네의 하늘에 있는 사인들과 몸의 지체들 가운데 어떤 것은 차고 습하며, 어떤 것은 건조하고 뜨겁고, 또 차고 건조하거나 뜨겁고 습하다는 것을 올바르고 적절하게 밝혔네. 후대 사람들도 관찰로 이를 입증했지.
VRAN. Praeclare quidem, Aesculapi, sed in coelo partes quaedam sunt simplices, vt Sol, Luna, Venus, Mars, Iupiter, Saturnus, &c. Quaedam vero compositae, vt Orion, Taurus, Bootes, Leo, vtraque Vrsa, Virgo, Lupus, & huius picturae imagines variae.
우라니아: 참으로 훌륭하네, 아이스쿨라피우스. 하지만 하늘의 부분 가운데 태양·달·금성·화성·목성·토성 등은 단순한 것들이네. 반면 오리온자리·황소자리·목동자리·사자자리·큰곰자리와 작은곰자리·처녀자리·이리자리, 그리고 이와 같은 여러 형상은 복합적인 것들이지.
AESCVL. Sic in humano corpore partes quaedam sunt simplices, siue similares, vt nerui, venae, arteriae, ossa, &c. Aliae vero compositae, siue dissimilares, vt cor, iecur, cerebrum, lien, ventriculus, pulmo, &c.
아이스쿨라피우스: 그처럼 인체에서도 신경·정맥·동맥·뼈 등 어떤 부분들은 단순하거나 동질적인 것들이네. 반면 심장·간·뇌·비장·위·폐 등은 복합적이거나 이질적인 것들이지.
VRA. Tibi tam varie erudito non est inauditum, omnium coelestium & sphaerarum & stellarum chorum sanequam diuinum, rapidae extimi orbis vertigini, vel de prima inuitatiuncula illico obedire. Quae res quid habet in humano corpore simile?
우라니아: 여러 방면에 그토록 박식한 자네라면, 모든 천구와 별들이 이루는 참으로 신성한 무리가 가장 바깥 천구의 빠른 회전에 첫 번째 작은 부름만으로도 즉시 순종한다는 이야기를 들어 보았을 걸세. 인체에서는 무엇이 이와 비슷한가?
AESC. Vnius animalis facultatis maiestatem, Vrania: cuius imperium, omne corporis theatrum, cum tota rerum illius multitudine sanequam admirabili, actutum (nisi fortasse aliunde praepediatur) capessere: seque ad illius motum vel lenissimum, perinde atque ad classici vocem extemplo componere, & de prima inuitatiuncula sequi, non est, nisi ἀφιλόσοφος, qui ignoret.
아이스쿨라피우스: 우라니아여, 하나의 동물적 능력이 지닌 위엄일세. 몸이라는 극장 전체와 그 안의 참으로 경이로운 사물의 무리는, 혹시 다른 데서 방해받지 않는 한, 그 명령을 곧바로 받아들이네. 그리고 그 가장 가벼운 움직임에도 마치 군대의 나팔 소리에 맞추듯 즉시 자신을 정돈하여 첫 번째 작은 부름부터 따르지. 철학을 모르는 사람, 곧 아필로소포스(ἀφιλόσοφος)가 아니라면 이를 모를 리 없네.
VRA. Poenitet, imo vero pudet, quod tam temere in disputatione hodie tecum descenderim. Quod certe ardentissimo discendi studio, non vincendi animo, factum putabis. Itaque, vt reliqua ex te intelligam, propono fixarum stellarum, quae innumerae sunt, adhuc errantium ordines, magnitudinem, radios, situm, & qualitates quae adamussim per omnia, sibi inuicem nequaquam respondent. Ex quo fit, vt in haec inferiora, eadem & vbique similia semper non operentur, nec immittant.
우라니아: 오늘 그토록 경솔하게 자네와 논쟁에 뛰어든 것이 후회스럽고, 아니 부끄럽기까지 하네. 이기려는 마음에서가 아니라 배우고자 하는 더없이 뜨거운 열의에서 그랬다고 생각해 주게. 그러니 나머지도 자네에게 배우기 위해, 헤아릴 수 없이 많은 항성과 행성들의 배열과 크기와 광선과 위치와 성질을 문제로 내놓겠네. 그것들은 모든 점에서 하나도 어김없이 서로 일치하는 것이 결코 아니네. 그래서 아래 세계에 언제나 똑같은 작용을 하고 어디서나 같은 것을 보내는 것은 아니라네.
AESC. Sic humani corporis partes tam similares, quam organicae, quae vt numerosissimae sunt, ita fixarum stellarum, & item planetarum chorum insignem non inepte figurabunt, ordine, magnitudine, situ, qualitatibus, numero, figura & connexione, inter se variant, ac differunt: functionesque diuersas, vt sunt diuersae, sed suae tamen cuique parti congeneres, sustinent: nec eadem per omnia agitant, tametsi vni eidemque corpori, perinde atque vni coelo fixae tuae stellae, inesse prospiciantur.
아이스쿨라피우스: 인체의 동질적 부분과 기관들도 마찬가지네. 그 수가 아주 많으므로 항성과 행성의 훌륭한 무리를 나타내기에 적절하지. 그것들은 배열과 크기와 위치, 성질과 수, 모양과 연결에서 서로 달라서, 각자가 서로 다른 만큼 서로 다른 기능을 수행하되 그 기능은 각각의 부분의 본성에 맞네. 자네의 항성들이 하나의 하늘에 있듯 똑같은 하나의 몸 안에 있는 것으로 보이지만, 모든 점에서 같은 일을 하는 것은 아니네.
PDF93 right 3: Partes Zodiaci variarum sunt qualitatum.
황도대의 부분들은 서로 다른 성질을 지닌다.
PDF94 left 1: Partes humani corporis diuersarum sunt qualitatum.
인체의 부분들은 서로 다른 성질을 지닌다.
PDF94 left 2: Partium coelorum seu stellarum quaedam sunt simplices, aliae compositae.
하늘의 부분들, 곧 별들 가운데 어떤 것은 단순하고 다른 것은 복합적이다.
PDF94 left 3: Partium humani corporis quaedam sunt simplices, aliae compositae.
인체의 부분들 가운데 어떤 것은 단순하고 다른 것은 복합적이다.
PDF95 right 1: Partes coelorum omnes stellatae vnius parent imperio & motui.
하늘의 별로 된 모든 부분은 하나의 명령과 운동에 복종한다.
PDF95 right 2: Partes corporum omnes parent vnius imperio ac motui.
몸의 모든 부분은 하나의 명령과 운동에 복종한다.
PDF95 right 3: Partes coelorum seu stellae per omnia sibi non respondent, nec similia similiter agunt.
하늘의 부분들, 곧 별들은 모든 점에서 서로 일치하지 않으며 같은 것을 같은 방식으로 행하지도 않는다.
PDF95 right 4: Partes humanorum corporum per omnia sibi non respondent, nec similia similiter agunt.
인체의 부분들은 모든 점에서 서로 일치하지 않으며 같은 것을 같은 방식으로 행하지도 않는다.