HARMONIA COELESTIVM CORPORVM & humanorum, Dialogis vndecim astronomicè & medicè per Anton. Mizaldum Monlucianum elaborata, & demonstrata. AD ANTONIVM OLIVARIVM LVMBARIENSIVM ANTISTITEM EXIMIVM. LVTETIAE, Apud Iacobum Keruer, via Iacobaea, sub duobus Gallis. M.D.LV. CVM PRIVILEGIO REGIS.
몽뤼송 출신 앙투안 미조(Antonius Mizaldus)가 천문학과 의학의 관점에서 열한 편의 대화로 탐구하고 논증하다.
롬베즈의 탁월한 주교 안토니우스 올리바리우스(Antonius Olivarius)께 바침.
파리, 생자크 거리의 ‘두 수탉’ 간판 아래 자크 케르베르의 서점에서. 1555년. 국왕의 출판 특허를 받음.
SENTENTIA PRIVILEGII. CAVTVM est regia sanctione, ne quispiam alius praeter Iacobum Keruer, hanc Harmoniam coelestium corporum & humanorum, Dialogis vndecim astronomicè & medicè per Antonium Mizaldum Monlucianum elaboratam & demonstratam, intra quinquennium, absque manifesto autoris consensu imprimat: aut alibi impressam, sub Regis ditione vendat ac distrahat. Qui secus fecerit, libris & poena in sanctione aestimata multabitur. Concessum fuit priuilegium Lutetiae Parisiorum, anno Christi 1550, quarto Nonas Ianuarij. Subsignabat Buyer.
왕령에 따라, 자크 케르베르를 제외한 어느 누구도 저자의 명시적인 동의 없이 앞으로 5년 동안 이 『천체와 인체의 조화』를 인쇄해서는 안 된다. 이 책은 몽뤼송 출신 앙투안 미조가 천문학과 의학의 관점에서 열한 편의 대화로 탐구하고 논증한 것이다. 다른 곳에서 인쇄한 책을 국왕의 지배 아래 있는 영토에서 판매하거나 유통해서도 안 된다. 이를 어기는 자에게는 해당 도서의 몰수와 왕령에 정한 벌금이 부과된다. 이 특허는 그리스도 기원 1550년 1월 노나이 나흘 전, 파리에서 수여되었다.
서명: 뷔예(Buyer).
ORNATISSIMO VIRO, ANTONIO Oliuario, Lumbariensium Antistiti eximio, Antonius Mizaldus Monlucianus S.P.D.
EQVIDEM in ea semper fui sententia, ornatissime idemque humanissime Antistes, vt foelices eos existimauerim, quibus per fortunae clementiam concessum est bene de se merentibus parem gratiam remetiri: foelicissimos rursum eos, quibus vt libet, ita licet accepta beneficia cum foenore aliquo rependere. Quae duo quum hactenus mihi deesse cognoscerem, & iugi meditatione mecum repeterem, quantum pietas tua in me, nihil tale promeritum, contulisset: circunspiceremque quonam modo significationem aliquam, grati saltem & memoris animi tibi exhiberem, neque in tanta fortunarum mearum tenuitate quidquam occurreret, quod vlla ex parte, non dicam tuis meritis, sed ne quidem animo meo, vel tantillum responderet: tandem visum fuit quosdam imitari homines, non rusticos, inquam (qui modo flosculo quopiam insigni, modo eleganti auicula, nunc caseolo, alias pisciculis, quandoque pomis & nucibus, aut alio simili symbolo, voluntatis suae propensionem iis testificari solent, quibus sunt obaerati) sed plebeios & pauperculos: qui cum suis creditoribus ob rei familiaris angustiam soluendo esse non possint, sponsores illis vltro adducunt.
지극히 고결하신 분, 롬베즈의 탁월한 주교 안토니우스 올리바리우스께 몽뤼송 출신 앙투안 미조가 삼가 문안드립니다.
지극히 고결하고 너그러우신 주교님, 저는 늘 이렇게 생각해 왔습니다. 운명의 호의 덕분에 자기에게 은혜를 베푼 사람에게 그에 걸맞은 감사를 돌려줄 수 있는 사람은 행복하며, 받은 은혜에 얼마간의 이자까지 보태어 마음먹은 대로 갚을 수 있는 사람은 더없이 행복하다고 말입니다. 지금까지 제게는 이 두 가지가 모두 없음을 알고 있었습니다. 또한 그럴 만한 공로도 없는 제게 주교님의 자애가 얼마나 많은 것을 베풀어 주었는지 끊임없이 되새기면서, 적어도 그 은혜를 잊지 않고 감사한다는 마음만이라도 어떤 방법으로 나타낼 수 있을지 궁리했습니다. 그러나 제 형편이 너무나 옹색하여, 주교님이 베푸신 은혜에 걸맞기는커녕 제 마음에라도 조금이나마 걸맞을 만한 것은 아무것도 떠오르지 않았습니다. 마침내 저는 어떤 사람들을 본받기로 했습니다. 제가 말하는 것은 시골 사람들이 아닙니다. 그들은 빚을 진 사람들에게 때로는 빼어난 꽃 한 송이, 때로는 고운 새 한 마리, 치즈 한 덩이, 작은 물고기들, 때로는 과일과 견과, 또는 그와 비슷한 작은 선물로 자신들의 진심 어린 호의를 나타내곤 합니다. 제가 본받으려는 것은 가난한 평민들입니다. 그들은 집안 형편이 어려워 채권자에게 빚을 갚을 수 없으면, 자진해서 보증인을 데려옵니다.
In istorum itaque fragili nauicula cum vento sinistro me quoque hodie nauigare intelligerem, tantisper dum fortuna, imo verò Minerua blandius afflaret, meritorum erga me tuorum sponsores duos, AESCVLAPIVM & VRANIAM, tibi candidè proferre non sum veritus. Hos, nisi valde fallor, gratissimos habiturus es: vel ob id vnum, quod illustrissimae OLIVARIORVM genti familiares semper fuerunt, ac dilecti. Si quando illos ante tuum conspectum, animi gratia, prodire patieris, de rebus coeli & medicinae, fortassis non ineptè, colloqui obseruabis: atque ex mutuo eorum colloquio, harmoniam quae humano corpori cum coelis est communis, pro insigni tua eruditione facile iudicabis: agnoscesque Dei Opt. Max. sapientiam, virtutem ac prouidentiam in vtroque corpore, coelesti, inquam, & humano, aequalem (vt noster habet Galenus) per omnia relucere. Vale doctissime atque humanissime Antistes, & Mizaldum tuum, siquidem dignum ducis, amare perge: tibique persuade illum & studio, & officio, apud te cessurum nemini. Lutetiae Parisiorum, pridie natalis B. Ioannis Baptistae. 1555.
저 역시 지금 그들과 같은 연약한 조각배를 타고 거슬러 부는 바람 속을 항해하고 있음을 깨달았습니다. 그래서 운명이, 아니 미네르바가 더 부드러운 바람을 불어 줄 때까지, 주교님께서 제게 베푸신 은혜에 대한 두 보증인, 아이스쿨라피우스(Aesculapius)와 우라니아(Urania)를 스스럼없이 진심으로 내세우게 되었습니다. 제가 크게 잘못 생각한 것이 아니라면, 주교님께서는 이들을 매우 반가이 맞으실 것입니다. 이들이 언제나 지극히 명망 높은 올리바리우스 가문과 친숙했고 그 사랑을 받아 왔다는 이유 하나만으로도 그러하실 것입니다.
마음의 즐거움을 위해 이들이 주교님 앞에 나서는 것을 허락하신다면, 이들이 하늘과 의학에 관한 일들을 아마도 제법 합당하게 논하는 모습을 보시게 될 것입니다. 또 이들이 서로 나누는 대화를 통해, 주교님의 뛰어난 학식으로 인체와 하늘이 함께 지닌 조화를 쉽게 알아보실 것입니다. 그리고 우리의 갈레노스가 말하듯, 지극히 선하시고 위대하신 하느님의 지혜와 능력과 섭리가 이 두 몸, 곧 천체와 인체의 모든 곳에서 똑같이 빛나고 있음을 깨달으실 것입니다.
지극히 박식하고 너그러우신 주교님, 평안하십시오. 주교님의 미조를 사랑받을 만한 사람으로 여기신다면, 계속 사랑해 주십시오. 그가 주교님께 바치는 열성과 봉사에서는 누구에게도 뒤지지 않으리라는 것을 확신해 주십시오.
파리에서, 1555년 복된 세례자 요한 탄생 축일 전날.
ORONTII FINAEI LVTETIAE Regii Mathematicarum professoris & illustratoris, in ἀνθρωπούρανον ANTONII MIZALDI, ἀναφόρικα ad candidum Lectorem.
파리의 왕립 수학 교수이자 그 학문을 밝히는 오롱스 피네(Orontius Finaeus)가 앙투안 미조의 ‘인간과 하늘’에 부쳐 쓴 반복의 시.
Quantumcunque voles, Lector, mirare labores Herculis: est sanè quod magè suspiciam. Quantumcunque voles, septem miracula mundi Mirare: est sanè quod magè suspiciam. Quantumcunque voles, hortos mirare superbos Hesperidum: est sanè quod magè suspiciam. Suspicio & miror nostro cum corpore, summis Quidquid inest caelis nocte, diéque geri. Suspicio & miror caelos in corpore viuo Claudi: MIZALDO, si petis, artifice. Suspicio & miror suprema latere sub imis: Et contrà: paucis vt liber iste docet. Qui, si conciliat viuentia corpora coelis: Num menteis poterit conciliare sibi?
독자여, 그대 원하는 만큼 헤라클레스의 위업에 감탄하라. 참으로 내가 더 우러러볼 것이 있으니. 그대 원하는 만큼 세계의 일곱 불가사의에 감탄하라. 참으로 내가 더 우러러볼 것이 있으니. 그대 원하는 만큼 헤스페리데스의 장엄한 정원에 감탄하라. 참으로 내가 더 우러러볼 것이 있으니. 나는 우러러보며 경탄한다. 드높은 하늘의 모든 일이 밤낮으로 우리 몸에서도 함께 일어난다는 것을. 나는 우러러보며 경탄한다. 살아 있는 몸 안에 하늘이 담겨 있다는 것을. 누가 빚었느냐고 묻는다면, 미조라네. 나는 우러러보며 경탄한다. 가장 높은 것이 가장 낮은 것 아래 숨고, 그 반대도 그러하다는 것을. 이 책이 짤막하게 가르쳐 주듯이. 이 책이 살아 있는 몸들을 하늘과 화합시킨다면, 사람들의 마음도 제 편으로 이끌 수 있지 않겠는가?
VIRESCIT VVLNERE VIRTVS.
덕은 상처를 입고서 더욱 푸르러진다.
in ἀνθρωπούρανον ANTONII MIZALDI, ἀναφόρικα ad candidum Lectorem
그리스어 ἀνθρωπούρανον은 인간과 하늘을 결합한 조어이며, ἀναφόρικα는 같은 어구를 되풀이하는 시의 형식을 가리킨다. 앞부분의 “그대 원하는 만큼”, 뒷부분의 “나는 우러러보며 경탄한다”라는 반복을 살렸다.