Dialogus secundus, de Solis & coelorum coaptatione cum anima rationali & corpore humano.
태양과 하늘이 이성적 영혼 및 인체와 서로 들어맞는 관계에 관하여.
VRANIA. A SOLE, Aesculapi, aut, si mauis, ab Apolline illustrissimo parente tuo, & reliquis progenitoribus tuis planetis, necnon consanguineis & affinibus aliis coelestibus, imò verò, vt paucis dicam, à coelis vniuersis exordiar: quorum deum immortalem conditorem esse, non tam (opinor) eris θεὸς ἄθεος, quin vltro, vel tacente Mose, totaque Academia, liberè mecum fatearis. Horum quis alius formator fuit? quis in illis excellentissimam pulchritudinem depinxit? quis sphaerica corpora tornauit? quis radios expressit? quis in tam admirandam varietatem digessit? quis tanta diuinitate donauit? quis inferiorem mundum illis circunuestiuit? quis fundamenta sursum iecit? quis motum instituit? quis lumine dotauit? quis tot virtutibus illustrauit? quis tam eleganti spectaculo figurauit? quis occultum spiritum inspirauit? quis motionis mensuram singulis ascripsit? & multa alia adposuit, quae diuino planè ore tuus recenset Mercurius? Caue, ô Aesculapi, caue ne vnquam artificium suo priues artifice. Est itaque deus horum omnium conditor, moderator & creator.
우라니아: 아이스쿨라피우스여, 태양에서부터, 자네가 원한다면 더없이 빛나는 자네의 아버지 아폴론에서부터 시작하겠네. 아울러 다른 조상인 행성들과, 천상의 또 다른 혈족 및 인척들에서 시작하겠네. 아니, 짧게 말하면 하늘 전체에서 시작하는 것이지. 불멸하시는 하느님이 그 창조자라는 사실을 자네도 나와 함께 기꺼이 거리낌 없이 인정하리라 생각하네. 설령 모세와 아카데메이아 전체가 침묵한다 해도 말일세. 자네가 그것을 부정할 만큼 신을 믿지 않는 신은 아닐 테니까.
그렇지 않다면 누가 그것들을 빚었겠는가? 누가 거기에 지극히 뛰어난 아름다움을 그려 넣었는가? 누가 구형의 몸들을 깎아 만들었는가? 누가 빛줄기들을 드러나게 했는가? 누가 그토록 경탄할 만한 다양성 속에 배치했는가? 누가 그토록 큰 신성을 부여했는가? 누가 그것들로 아래의 세계를 둘러쌌는가? 누가 그 토대를 위쪽에 놓았는가? 누가 운동을 마련했는가? 누가 빛을 주었는가? 누가 그토록 많은 능력으로 빛나게 했는가? 누가 그토록 우아한 광경이 되도록 모양을 갖추었는가? 누가 보이지 않는 정기를 불어 넣었는가? 누가 각각에 운동의 척도를 정했는가? 그리고 누가, 자네의 메르쿠리우스가 참으로 신적인 입으로 열거하는 다른 수많은 것을 더했는가?
조심하게, 아이스쿨라피우스여. 어떤 경우에도 만들어진 것에서 그것을 만든 이를 빼앗아서는 안 되네. 그러므로 하느님이 이 모든 것의 조성자이자 통치자이며 창조자일세.
AESCVL. Sanè impius essem, Vrania, & Cyclopum de gente, nedum deorum, si totus in id tecum non descenderem. Tuque multò sceleratior, si mecum etiam non fatereris, animae rationalis, & corporis, quae duo hominem constituunt, illum ipsum Opt. Max. Deum, autorem esse, moderatorem ac conditorem. Quod ex eodem contemporaneo meo Mercurio, diuinorum mysteriorum mihi olim admirabili interprete, qui à seculo Mosis haud ita porrò vixit, adprobatis & confessis aliorum testimoniis, sic tibi confirmo. Pater omnium (inquit) intellectus, vita & fulgor, hominem sibi similem procreauit: atque ei tanquam filio suo congratulatus est: pulcher enim erat, patrisque sui imaginem ferebat. Age, Vrania, hic mihi intelligentiam tuam paulisper explica, & humani corporis structuram cum tuis coelis compone: inuenies profectò in vtroque artem non admodum dissimilem, & architectatoris illorum Dei omnipotentis sapientiam ac bonitatem vbique aequalem.
아이스쿨라피우스: 우라니아여, 그 점에서 자네에게 전적으로 동의하지 않는다면 나는 참으로 불경한 자이며, 신들의 종족은커녕 키클롭스의 종족에 속할 것이네. 하지만 자네도, 인간을 이루는 두 요소인 이성적 영혼과 몸의 창시자와 통치자와 조성자가 바로 그 지극히 선하고 위대하신 하느님임을 나와 함께 인정하지 않는다면 훨씬 더 사악할 것이네.
이 점은 나와 같은 시대를 살던 그 메르쿠리우스의 말로 자네에게 확인해 주겠네. 그는 예전에 신적 신비를 내게 놀랍게 풀어 주던 해설자였고, 모세의 시대와 그다지 멀지 않은 때에 살았지. 다른 이들의 증언도 이를 인정하고 확증하네. 그는 이렇게 말했네. “만물의 아버지이시며 지성이자 생명이며 광채이신 분은 자신과 닮은 인간을 낳으셨고, 자기 아들처럼 그를 반기셨다. 인간이 아름다웠고 자기 아버지의 모습을 지녔기 때문이다.”
자, 우라니아여, 여기서 잠깐 자네의 이해력을 펼쳐 인체의 구조와 자네의 하늘을 견주어 보게. 틀림없이 양쪽의 솜씨가 크게 다르지 않으며, 그 설계자이신 전능한 하느님의 지혜와 선함이 어디서나 같다는 것을 발견할 것이네.
Itaque humani opificij admonitione perdisce, vt ille idem meus scribit Mercurius, quis tam pulchrae imaginis conditor? quis oculorum pictor? quis nares, auresque tornauit? quis oris labia distendit? quis neruos porrexit? quis tendonibus musculos alligauit? quis venas irrigauit? quis ossa solidauit? quis carnem epidermide, seu tenui pellicula circunuestiuit? quis digitos articulosque discreuit? quis in pedibus ambulationem, & totius corporis sustentacula posuit? quis in manibus prehensionem? in oculis visionem? in auribus auditionem? in lingua gustationem? in naribus olfactionem? in cerebro imaginationem, ratiocinationem & memoriam? in ventriculo coctionem? in hepate sanguificationem? in corde vitalem vim? in pulmone inspirationem & expirationem? Quis poros corporis perforauit, atque meatus aperuit? quis arterias spirituosas effecit? quis cordi pyramidem impressit? quis iecoris fibras contexuit? quis splenem coegit, atque compressit? quis pulmonum fistulas sculpsit? quis ventriculo capacem amplitudinem tradidit? &, vt paucis dicam, quis parti cuique corporis suam actionem dedit?
그러므로 나의 메르쿠리우스가 쓰듯, 인간이라는 작품이 일깨우는 바를 통해 철저히 배워 보게. 그토록 아름다운 형상의 조성자는 누구인가? 눈을 그린 이는 누구인가? 코와 귀를 깎아 만든 이는 누구인가? 입술을 펼친 이는 누구인가? 신경을 길게 뻗은 이는 누구인가? 힘줄로 근육을 묶은 이는 누구인가? 정맥을 적신 이는 누구인가? 뼈를 단단하게 한 이는 누구인가? 살을 표피, 곧 얇은 막으로 감싼 이는 누구인가? 손가락과 발가락, 관절을 구분한 이는 누구인가?
발에 걷는 능력과 온몸을 받치는 힘을 둔 이는 누구인가? 손에는 움켜쥐기를, 눈에는 보기를, 귀에는 듣기를, 혀에는 맛보기를, 코에는 냄새 맡기를 둔 이는 누구인가? 뇌에는 상상과 추론과 기억을, 위에는 소화를, 간에는 피를 만드는 작용을, 심장에는 생명력을, 허파에는 들숨과 날숨을 둔 이는 누구인가?
몸에 작은 구멍들을 뚫고 통로들을 연 이는 누구인가? 동맥에 정기가 흐르도록 만든 이는 누구인가? 심장에 피라미드 모양을 새긴 이는 누구인가? 간의 섬유들을 짠 이는 누구인가? 지라를 모으고 눌러 다진 이는 누구인가? 허파의 관들을 깎아 만든 이는 누구인가? 위에 넉넉히 담아낼 수 있는 넓은 공간을 준 이는 누구인가? 짧게 말해, 몸의 각 부분에 저마다의 작용을 준 이는 누구인가?
Quisnam singula finxit? qualis mater? qualis pater? nonne solus omnipotens & inuisibilis deus, cuncta propria voluntate & verbo est molitus? O pulcherrimum naturae miraculum! ô visionem beatam! ô excellentissimum spectaculum, & artificem supra id omne quod est mirabile admirabilem!
대체 누가 그 하나하나를 빚었는가? 어떤 어머니인가? 어떤 아버지인가? 오직 전능하시고 보이지 않으시는 하느님만이 자신의 뜻과 말씀으로 그 모든 것을 이루신 것이 아닌가? 아, 더없이 아름다운 자연의 경이여! 아, 복된 광경이여! 아, 지극히 뛰어난 장관이여, 그리고 경탄할 만한 모든 것보다 더 경탄할 만한 제작자여!
Solis & coeli vniuersi, necnon partium eius, Deus autor est & creator.
하느님은 태양과 하늘 전체, 그리고 그 부분들의 창시자이자 창조자이다.
Animae rationalis & corporis, necnon partium eius, Deus autor est & creator.
하느님은 이성적 영혼과 몸, 그리고 그 부분들의 창시자이자 창조자이다.