1 — PDF71–72

VRA. Tam facile tibi assentio, & ex animo credo, Aesculapi, quam Delphico patris tui oraculo. Sed illud mihi interim in mentem venit. Radiorum Solis aestum & ἐμπύρευμα, per aerem diurno tempore sparsum, a frigida & humida Lunae ἰδιοσυγκρασία per noctem frangi, vel saltem mediocriter temperari, ab omnibus est obseruatum.

우라니아: 아이스쿨라피우스, 나는 자네 아버지의 델포이 신탁을 믿듯 기꺼이 자네에게 동의하고 진심으로 믿네. 그런데 그사이 한 가지 생각이 났네. 낮 동안 공기 속에 퍼진 태양 광선의 열기와 불같은 뜨거움이 밤에는 달 고유의 차고 습한 성질에 의해 꺾이거나, 적어도 알맞게 누그러진다는 것은 누구나 관찰한 사실이네.

2 — PDF72

AESC. Sic cordis humani aestum & feruorem (nam ex meo Hippocrate cor semper feruere oportet, reliquas partes non frigere satis est) a cerebri frigiditate, & pene dixerim humiditate modificari, negatum non est. Quod postremum, sicuti Luna suum agnoscit, ita prius Sol: quemadmodum antea a me probatum est, & posthac planius demonstrabitur.

아이스쿨라피우스: 그처럼 인간 심장의 열기와 뜨거움이 뇌의 차가움과, 거의 습함이라고도 말할 만한 성질에 의해 조절된다는 사실은 부정되지 않았네. 나의 히포크라테스에 따르면 심장은 언제나 뜨거워야 하지만, 다른 부분들은 차갑지만 않으면 충분하기 때문이지. 뒤의 것인 뇌는 달이 자기 것으로 인정하고, 앞의 것인 심장은 태양이 자기 것으로 인정하네. 내가 앞에서 입증했고 뒤에 더 명백히 보여 줄 그대로일세.

3 — PDF72

VRAN. Me hic dies potius deficiat quam verba, Aesculapi. Sed tuus Sol Areopagitae Dionysio perspicua dei statua nuncupatus, die, nocteque suum motum rebus mundi necessarium, nunquam detrectat: nec vllam officii sui intermissionem facit.

우라니아: 아이스쿨라피우스, 이 자리에서 내 말이 다하기 전에 하루가 먼저 저물겠네. 그런데 아레오파고스의 디오니시오스가 신의 눈에 보이는 상이라고 부른 자네의 태양은 밤낮으로 세계의 사물들에 필요한 자기 운동을 결코 마다하지 않으며, 자기 직무를 한순간도 쉬지 않네.

4 — PDF72–73

AESC. Leue est quod adfers, Vrania: nam cor rerum omnium corporis pars, vt dixi, nobilissima, & ob id principi Soli (ab antiquis coeli cor appellato) tanquam princeps tacito connubio sociata, quidquid id est quod nunc proposuisti, ob oculos expeditissime ponit. Illud enim nullo tempore, siue diurnum fuerit, siue nocturnum, a motu rebus corporis necessario, nec item a pulsatione per arterias conquiescit, nec vllam officii sui intermissionem facit.

아이스쿨라피우스: 우라니아여, 자네가 제시한 것은 쉬운 문제일세. 내가 말했듯 몸의 모든 것 가운데 가장 고귀한 부분인 심장은, 그 때문에 옛사람들이 하늘의 심장이라 부른 군주 태양과 자신도 군주로서 말없는 혼인으로 결합되어 있네. 그러니 자네가 지금 무엇을 제시했든 아주 손쉽게 눈앞에 보여 주지. 심장은 낮이든 밤이든 어느 때에도 몸 안의 사물들에 필요한 운동이나 동맥을 통한 박동을 쉬지 않으며, 자기 직무를 한순간도 중단하지 않네.

5 — PDF73

VRAN. Theseo aliquo deinceps, vt video, mihi opus erit. Sed quid hoc, Aesculapi? Diuinus ille idem Sol, a tuo Galeno sydus honoratissimum nuncupatus, & a Iulio Firmico Optimus Maximus, inter septem errantes stellas, teste eodem Galeno, locum qui virtutis est, medius obtinet: suos satellites (planetas inquam) tam sursum, quam deorsum, vbicunque, & quoties desideratum erit, pro rebus mundi paratissimos & instructissimos habens, ac intuens.

우라니아: 보아하니 이제 내게는 테세우스 같은 누군가가 필요하겠군. 그런데 아이스쿨라피우스, 이것은 어떤가? 자네의 갈레노스가 가장 존귀한 별이라 하고 율리우스 피르미쿠스가 지극히 선하고 위대한 존재라 부른 그 신적인 태양은, 바로 그 갈레노스의 증언에 따르면 떠도는 일곱 별 가운데 덕에 속하는 자리인 한가운데를 차지하네. 태양은 위쪽과 아래쪽 어느 곳에서든, 필요할 때마다 세계의 일에 완벽히 준비되고 갖추어진 자기 시종들, 곧 행성들을 거느리고 바라보네.

6 — PDF73

AESC. Sic humanum cor, Vrania, viscerum omnium, viscus nobilissimum, in medio omnino thoracis sinu collocatur. Qui locus, vt meus tradit Galenus, ad firmitatem aptissimus est, & ad aequabilem cum toto pulmone refrigerationem sanequam opportunus: vbi tam sursum quam deorsum, vbicunque & quoties desideratum erit, instructissimi & paratissimi pro rebus corporis, illi assident satellites, viscera nimirum.

아이스쿨라피우스: 우라니아여, 그처럼 모든 내장 가운데 가장 고귀한 내장인 인간의 심장도 가슴의 빈 공간에서 바로 한가운데 놓이네. 나의 갈레노스가 전하듯 그 자리는 안정성에 가장 알맞고, 폐 전체와 함께 고르게 식혀지는 데 아주 적절하지. 그곳에서 위쪽과 아래쪽 어느 곳에서든, 필요할 때마다 몸의 일에 완벽히 갖추어지고 준비된 시종들, 곧 내장들이 곁에 있네.

7 — PDF73–74

VRAN. Nullus est deorum, Aesculapi, nedum hominum, cuius sermones libentius excipiam. Caeterum, Solis motus & planetarum, qui mundo aeque necessarius est atque perpetuus, a nemine mortalium sedari potest, imo vero ne quidem impediri, nisi corruente, & suum finem habente tota rerum mundi vniuersitate: si fieri quidem id posset vi humana.

우라니아: 아이스쿨라피우스, 인간은 말할 것도 없고 신들 가운데서도 자네의 말보다 더 기꺼이 듣고 싶은 말은 없네. 그런데 태양과 행성들의 운동은 세계에 필수적이면서 영속하는 것이어서, 인간 누구도 그것을 멈출 수 없고, 아니 방해할 수조차 없네. 세계의 사물들 전체가 무너져 종말을 맞는 경우가 아니라면 말일세. 인간의 힘으로 그런 일이 가능하기나 하다면 말이네.

8 — PDF74

AESC. Eadem via, cordis motus, & arteriarum pulsatio, vitae humanae aeque necessaria ac perpetua, si secundum naturam se habuerit homo, a nemine sedari, imo vero, ne impediri quidem potest: nisi corruente, & suum finem habente, tota rerum corporis vniuersitate.

아이스쿨라피우스: 같은 방식으로 심장의 운동과 동맥들의 박동은 인간의 생명에 필수적이면서 지속되는 것이네. 사람이 자연에 맞는 상태에 있는 한, 누구도 그것을 멈추거나, 아니 방해할 수조차 없지. 몸 안의 사물들 전체가 무너져 종말을 맞는 경우가 아니라면 말일세.

Original marginal scholia

PDF72 left 1

Solis aestum temperat Luna.

달은 태양의 열기를 조절한다.

PDF72 left 2

Cordis aestum temperat cerebrum.

뇌는 심장의 열기를 조절한다.

PDF72 left 3

Sol suum motum nunquam intermittit.

태양은 자기 운동을 결코 중단하지 않는다.

PDF72 left 4

Cor suum motum nunquam intermittit.

심장은 자기 운동을 결코 중단하지 않는다.

PDF73 right 1

Sol in medio planetarum iacet.

태양은 행성들 가운데 놓인다.

PDF73 right 2

Cor in medio thoracis iacet.

심장은 가슴 가운데 놓인다.

PDF73 right bottom

Solis motum & planetarum sedare nemo potest.

태양과 행성들의 운동은 아무도 멈출 수 없다.

PDF74 left top

Cordis motum & arteriarum sedare nemo potest.

심장과 동맥들의 운동은 아무도 멈출 수 없다.