p04_formative_spirit_r2-001 | PDF15 Urania request

VRAN. Aequum petis, Aesculapi, & proinde iamiam ex animo tibi condonatum. Quare age, à primordiis humanae generationis totius nostri colloquij fores mihi aperi. Hoc vbi absolueris, seria proponam: quibus pro tua bonitate respondere non detrectabis.

우라니아: 아이스쿨라피우스여, 정당한 청일세. 그러니 벌써 마음속으로 자네를 용서했네. 자, 인간이 생겨나는 최초의 순간에서부터 우리 대화 전체의 문을 열어 주게. 그것을 마치면 중요한 문제들을 제시하겠네. 자네의 선한 마음이라면 대답하기를 마다하지 않을 것이네.

p04_formative_spirit_r2-002 | PDF15 formative spirit

AESCV. Prisca est sententia Vrania, & inter meos medicos, atque philosophos, qui humani corporis fabricam, primamue conformationem intus & in cute diligentissimè indagauerunt, hactenus probata, & confirmata, diuina ac coelestis originis opificem quendam esse spiritum, planè aethereum, & astro persimilem, qui vna cum famulantibus illi maternis facultatibus, generationis humanae principia, semen vtrunque genitiuum, cum muliebri sanguine, in destinata ad id cellula supra omne miraculum admirabili (vterum & matricem appellant) via omnium, nisi deorum, oculis caeca, foueat & informet: perflantisque modo, & fingentis, membratim figuret, atque in suas veluti tribus singula pedetentim digerat, & ad viuentis corpusculi iustam symmetriam indicibili harmonia elaboret.

아이스쿨라피우스: 우라니아여, 오래된 견해가 하나 있네. 인체의 짜임과 최초의 형성을 안팎으로 매우 면밀히 탐구한 나의 의사들과 철학자들 사이에서 지금까지 인정되고 확인된 견해이지. 곧 몸을 빚는 어떤 정기(spiritus)가 있으며, 그것은 신적이고 천상적인 기원을 지닌다는 것이네. 그것은 온전히 천상의 에테르로 되어 있고 별과 매우 닮아 있네.

이 정기는 자기를 섬기는 모체의 능력들과 함께, 인간 생성의 첫 재료인 양쪽의 생식 종자와 여성의 피를 품어 기르고 형태를 부여하네. 그 장소는 이를 위해 마련된 작은 방으로, 어떤 경이보다도 더 경이로운 곳이지. 사람들은 그것을 자궁 또는 모태라 부르네. 정기는 신들을 제외한 누구의 눈에도 보이지 않는 경로로 일하면서, 바람을 불어 넣고 빚어내는 이처럼 지체마다 모양을 만들고, 하나하나를 각각의 부류에 넣듯 차츰 정돈하며, 말로 다할 수 없는 조화로 살아 있는 작은 몸을 알맞은 균형에 이르도록 다듬어 내네.

p04_formative_spirit_r2-003 | PDF15–16 energy and celestial imprint

Cui ea inesse fertur ἐνέργεια, vt per ipsa σωματοποιίας tempora in lacteolo adhuc tyrocinio, ceu in elementari naturae libro, coelorum, vnde scilicet vigorem habet cum origine, viuam, quoad eius fieri potest, imaginem imprimat: illustrationesque & igniculos coelestes illis ipsis animis relinquat, qui se per materiae benignitatem formantis obsequio faciles exhibuerunt: perinde ac si cognationis & societatis familiare hospitium, inexplicabili modo irradiaret: atque ita excurso totius formationis tempore, vagientem imagunculam, coelestis theatri diuinam picturam prae se ferentem, ex maternis latebris in lucem profert.

이 정기에는 다음과 같은 작용력이 있다고 하네. 몸이 만들어지는 동안, 아직 우윳빛을 띤 첫 단계에 있을 때부터, 자연의 초보적인 책에 새기듯 하늘의 살아 있는 모습을 가능한 한 새겨 넣는 것이지. 그 하늘은 바로 이 정기가 기원과 활력을 얻는 곳이네. 또한 질료의 좋은 성질 덕분에 형성자의 이끎에 기꺼이 따르는 영혼들에 천상의 빛과 작은 불꽃들을 남겨 주네. 마치 친족과 동료가 함께 지내는 친숙한 거처를 형언할 수 없는 방식으로 비추는 것과 같네. 이처럼 형성의 전 기간이 지난 뒤에는, 하늘 무대의 신성한 그림을 드러내며 울음을 터뜨리는 작은 형상을 모체의 은밀한 곳에서 밝은 세상으로 내보내네.

p04_formative_spirit_r2-004 | PDF16 Aesculapius scope

Quod hic tibi demonstrandum superest Vrania, vt postulationi tuae faciam satis. Res sanè optanda magis, quam praestanda. Quanquam coelestibus quid negatum? quid deorum contubernalibus non possibile? aut quid non sperandum ei cui totum coelum fauet, ac progenitores omnia dispensantes exhibet? Quando itaque apta est materia vt in ea vires nostras periclitemur, atque bonitatem, sapientiam, necnon virtutem dei deorum omnium Optimi Maximi inenarrabilem suspiciamus, praedicemus & veneremur: in colloquium de illa, vbi visum erit, tecum descendam liberè, ac positionibus quas pro tempore mihi oppones, constanter respondere conabor.

우라니아여, 자네의 요청에 충분히 답하려면 이제 이것을 자네에게 논증해 보여야 하네. 참으로 이루어 내기보다는 바라기가 더 쉬운 일이군. 그렇지만 하늘의 존재들에게 허락되지 않은 일이 무엇인가? 신들의 동료들에게 불가능한 일이 무엇인가? 온 하늘이 호의를 베풀고, 만물을 다스리는 이들을 조상으로 내주는 사람에게 바라지 못할 일이 무엇인가?

그러니 이 주제는 우리의 힘을 시험하고, 모든 신 가운데 지극히 선하고 위대하신 신의 이루 말할 수 없는 선함과 지혜와 능력을 우러러보고 찬양하고 공경하기에 알맞네. 자네가 좋을 때 이 주제로 기꺼이 대화에 나서겠으며, 자네가 그때그때 내놓는 명제들에 흔들림 없이 답하도록 힘쓰겠네.

p04_formative_spirit_r2-005 | PDF16–17 concluding exchanges Dialogue I

VRAN. Bene equidem & bene, Aesculapi: placent certè mirandum in modum quae de humani corporis fundamentis & formatione attulisti. In quo summam Dei & naturae prouidentiam agnosco. Quòd enim ex aethereis sedibus spiritum illum formatorem transmittere dignetur, & nihil suis beneficiis priuatum esse, perfectissimae eius bonitatis specimen est: inuenisse quo decorarentur corpora, sapientiae: effecisse quae in illis voluit, virtutis (vt habet tuus Galenus) inuictae, et insuperabilis. AESC. Et hac quidem ratione hymnis iugiter celebrandus est δημιουργός ille Vrania: ac tantorum miraculorum via, cum in coelesti, tum humano corpore, nunc demum omnibus diligentissimè ob id aperienda. Quare, conciso longiore prologo, si quid habes quod proponas, aggredere bonis auspitiis.

우라니아: 참으로 좋네, 정말 좋네, 아이스쿨라피우스여. 인체의 토대와 형성에 관해 자네가 들려준 말이 놀랍도록 마음에 드네. 거기서 나는 하느님과 자연의 지극한 섭리를 알아보네. 천상의 거처에서 그 형성하는 정기를 기꺼이 보내시고 어떤 것도 당신의 은혜에서 제외되지 않게 하시는 것은 그분의 완전한 선함을 드러내는 표징일세. 몸들을 아름답게 꾸밀 방도를 찾아내신 것은 지혜의 표징이며, 그 몸들 안에서 바라신 바를 이루신 것은 자네의 갈레노스가 말하듯 패배하지도 정복되지도 않는 능력의 표징이네.

아이스쿨라피우스: 바로 그런 까닭에, 우라니아여, 그 창조자는 끊임없는 찬가로 찬양받아야 하네. 그러니 천체와 인체에 있는 그토록 큰 경이들에 이르는 길을 이제 모든 사람에게 아주 부지런히 열어 보여야 하네. 길어진 서론은 이만 줄이세. 제시할 것이 있다면 좋은 징조와 함께 시작하게.

p04_formative_spirit_r2-a001 | PDF15 right marginal scholion

Spiritus formator corporum, coelestis est & aethereus.

몸들을 형성하는 정기는 천상적이며 에테르적인 것이다.

p04_formative_spirit_r2-a003 | PDF15 body

ἐνέργεια … σωματοποιίας … in lacteolo adhuc tyrocinio

작용력은 그리스어 ἐνέργεια, 몸이 만들어지는 과정은 σωματοποιία로 표현되어 있다. “우윳빛을 띤 첫 단계”는 몸의 형성이 아직 초기인 상태를 가리키는 저자의 비유이다.

p04_formative_spirit_r2-a004 | PDF17 body

δημιουργός

원문의 δημιουργός는 만드는 이 또는 제작자를 뜻하는 그리스어이다. 여기서는 몸과 하늘에 드러난 질서를 이루신 신을 가리킨다.