p07_motion_and_closing_poem_r2-001 | PDF118

VRAN. Hic, vt video, totam oculi anatomen paucis mihi perstringis, Aesculapi. Qua in re & ingenium tuum, & ipsius oculi aptationem ad meorum planetarum orbes, laudo ac probo. Sed positi planetarum orbes septem, & eorundem stellati globuli totidem, octauo orbe, ceu extimo quodam corpore includuntur & continentur.

우라니아: 아이스쿨라피우스, 보아하니 여기서 자네는 눈의 해부학 전체를 내게 짧게 훑어 주는군. 이 점에서 자네의 재치도, 눈 자체를 내 행성들의 천구에 맞추어 보인 것도 칭찬하고 인정하네. 하지만 제시한 일곱 행성의 천구와 그 안의 똑같은 수의 별 구체들은 가장 바깥의 몸체와 같은 여덟째 천구 안에 둘러싸여 담겨 있네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-002 | PDF118

AESC. Breuis est responsio, Vrania, & facilis admodum oppositio. Nam vniuersa haec quae modo tibi protuli, tunicas dico oculi omnes cum suis circulis, cranio, ceu extimo orbe quopiam includuntur. Aut, si mauis, humanorum orbium (sic oculos appellant Grammatici) folliculi septem orbiculati, eorundemque lucidissimi globuli totidem, cranio, ceu orbe quodam capaciore, & superiore capiuntur, atque includuntur.

아이스쿨라피우스: 우라니아, 대답은 짧고 맞대어 보이기도 아주 쉽네. 방금 자네에게 제시한 이 모든 것, 곧 눈의 모든 막과 그 원들은 가장 바깥 천구와 같은 두개골 안에 둘러싸여 있네. 또는 이렇게 말해도 좋겠지. 인간의 구체, 문법학자들이 눈을 그렇게 부르네만, 그 일곱 둥근 주머니와 똑같은 수의 더없이 밝은 작은 구체들이 한층 더 넓고 더 위에 있는 구체와 같은 두개골 안에 담겨 둘러싸이는 것이네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-003 | PDF118–119

VRA. Ingeniose sane omnia, sed vniuersi coelorum orbes, motum habent sensui manifestissimum, qui motionem vltimae sphaerae per omnia sequitur. Et rursum stellati eorundem globuli, alterum ab hoc diuersum, de propria singulorum natura.

우라니아: 모두 참으로 재치 있군. 하지만 하늘의 모든 천구에는 감각으로 더없이 분명히 알 수 있는 운동이 있으며, 그것은 가장 바깥 천구의 운동을 온전히 따르네. 또 그 안의 별 구체들은 저마다의 고유한 본성에서 비롯하는, 이와 다른 또 하나의 운동을 갖고 있지.

p07_motion_and_closing_poem_r2-004 | PDF119

AESC. Sic orbes humanorum corporum, aut, si mauis, oculi, Vrania, motum habent sensui manifestissimum: qui capitis, ceu vltimae cuiuspiam sphaerae motionem sequitur: & rursum alterum ab hoc diuersum, siue sursum, siue deorsum, siue ad latera, & canthorum alterutrum ille fiat, & deducatur.

아이스쿨라피우스: 우라니아, 마찬가지로 사람 몸의 구체들, 또는 자네가 원한다면 눈들도 감각으로 더없이 분명히 알 수 있는 운동을 갖고 있네. 그것은 가장 바깥 천구와 같은 머리의 운동을 따르지. 또 이와 다른 운동도 갖고 있네. 위나 아래로, 옆이나 양쪽 눈구석 어느 쪽으로든 움직이고 이끌리는 운동이지.

p07_motion_and_closing_poem_r2-005 | PDF119

VRAN. Pene proponendo deficio: dic vero, Aesculapi, orbes coelorum omnes, motu vniuersali super vno aliquo axe mouentur ac feruntur: cuius extremitas est in vltima sphaera.

우라니아: 이제 문제를 제기할 힘도 거의 다해 가는군. 그런데 아이스쿨라피우스, 말해 보게. 하늘의 모든 천구는 공통 운동으로 하나의 축을 중심으로 움직이고 운행하며, 그 축의 끝은 가장 바깥 천구에 있네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-006 | PDF119

AESC. Orbes humanorum corporum, siue oculi, Vrania, motu vniuersali super vno aliquo axe, nimirum super dorsi spina feruntur ac mouentur. Cuius extremitas est in cranio, & capite, ceu orbe vltimo: cui cum toto spinali axe, pro basi pedes duo, cum suis adminiculis substernuntur: quemadmodum de ipso Sceleto patet: & ex ossei cadaueris anatome passim demonstrari solet.

아이스쿨라피우스: 우라니아, 사람 몸의 구체들, 곧 눈들도 공통 운동으로 하나의 축, 바로 등뼈를 중심으로 운행하고 움직이네. 그 축의 끝은 가장 바깥 구체와 같은 두개골과 머리에 있지. 머리와 척추 축 전체 아래에는 두 발과 그 지지 구조들이 토대로 받쳐져 있네. 뼈대 자체에서 분명히 알 수 있고, 뼈만 남은 시신의 해부를 통해 곳곳에서 흔히 보여 주는 바와 같네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-007 | PDF119–120

VRAN. Tam attonitam me reddit diuina & singularis tua eruditio, vt quid deinceps tibi proponam, non habeam. Erit itaque hoc postremum. Coelum cum suis partibus omnibus, iuxta Christianam philosophiam, finem aliquando est habiturum.

우라니아: 자네의 신적이고 남다른 학식이 나를 너무나 놀라게 하여, 이제 자네에게 무엇을 더 제기해야 할지 모르겠네. 그러니 이것을 마지막으로 하겠네. 그리스도교 철학에 따르면 하늘은 그 모든 부분과 함께 언젠가 끝을 맞이할 것이네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-008 | PDF120

AESC. Simili modo humanum corpus cum suis partibus, Vrania, finem est habiturum: imo vero quotidie habet: a quo excludo animam, quae Academicis (qui a meo Hippocrate fluxerunt) vere est immortalis: vt interim Christianam philosophiam taceam, quae tota in id est, contra Peripateticos & Epicureos.

아이스쿨라피우스: 우라니아, 마찬가지로 사람 몸도 그 부분들과 함께 끝을 맞이할 것이네. 아니, 실로 날마다 끝을 맞이하고 있지. 다만 영혼은 여기서 제외하네. 내 히포크라테스에게서 갈라져 나온 아카데메이아학파에게 영혼은 참으로 불멸이니까. 소요학파와 에피쿠로스학파에 맞서 온전히 이 입장을 지지하는 그리스도교 철학은 잠시 말하지 않더라도 그렇네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-009 | PDF120–121

VRA. Hactenus ego & quaerendo, & proponendo tibi onerosa fui, & fortasse molesta, Aesculapi. Tu contra, respondendo & opponendo, necnon docendo, mihi sanequam gratus. Habeo itaque pro doctissimis tuis demonstrationibus, pro ingenti labore, & eximia eruditione, gratiam quamplurimam: nescio quando relatura. Atque cum nihil amplius habeam quod proponam, tibi in hoc colloquio volens & libens cedo: verissimumque esse constanter praedico, quod antea ignorabam: nempe humanum corpus miram cum coelis & illorum rebus harmoniam agnoscere. Id quod a prima hominis formatione, per medias eius aetates, & corporis res omnes excurrendo, mihi diligenter monstrauisti, docte exposuisti, & accurate enodauisti. Nihil itaque hic superesse video, nisi vt concludam in microcosmo, id est, in homine, macrocosmum, hoc est coelum, inesse: & contra: ipsumque humanum corpus magnum cum coelo commercium, & harmoniam mire admirabilem habere. Praeterea conditoris sapientiam, virtutem, ac prouidentiam in vtroque aequale relucere. Quod ex tuo Galeno, philosopho, astronomo & medico incomparabili, nostrorum colloquiorum initio, ceu thema vetus & difficile mihi demonstrandum, probandumque tibi proposueram.

우라니아: 아이스쿨라피우스, 지금까지 나는 묻고 문제를 제기하면서 자네에게 짐이 되었고, 어쩌면 성가시게 했을 것이네. 반대로 자네는 대답하고 대응하는 것을 내놓고 가르쳐 주어 내게 참으로 고마운 사람이 되었지. 그러니 자네의 더없이 박식한 논증과 크나큰 수고와 빼어난 학식에 깊이 감사하네. 언제 갚을 수 있을지는 모르겠군. 더는 제기할 것이 없으니 이 대화에서 기꺼이 즐거운 마음으로 자네에게 양보하겠네. 그리고 전에는 몰랐던 것이 참으로 옳다고 확고히 선언하겠네. 곧 사람 몸은 하늘과 그 안의 것들과 놀라운 조화를 이룬다는 것일세. 자네는 인간의 최초 형성에서 출발하여 삶의 중간 단계들과 몸 안의 모든 것을 두루 거치면서, 이를 내게 세심하게 보여 주고 박식하게 설명하고 정확하게 풀어 주었네. 그러니 여기서는 이렇게 결론짓는 일밖에 남지 않았다고 보네. 소우주, 곧 인간 안에는 대우주, 곧 하늘이 들어 있고 그 반대도 그러하며, 사람 몸 자체는 하늘과 커다란 교류와 참으로 경이로운 조화를 이루네. 또한 양쪽에서 창조주의 지혜와 능력과 섭리가 똑같이 빛나지. 이것은 우리 대화의 시작에 내가 자네의 갈레노스, 비할 데 없는 철학자이자 천문학자이자 의사에게서 가져와, 오래되고 어려운 논제로서 내게 입증하고 증명해 달라며 자네에게 제시한 것이네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-010 | PDF121

Nunc demum restat, vt clauso praesenti dialogismo, quae nobis a Ioue auo tuo, ac reliquis immortalibus diis imperata sunt & mandata, sedulo exequamur. Nam in orbem terrarum, vt video, iamiam descendimus. In quo obseruare incipio, quae Mercurius patruus tuus publico deorum consilio nuper exposuit.

이제 이 대화를 마치고 자네의 할아버지 유피테르와 나머지 불멸의 신들이 우리에게 명하고 맡긴 일을 부지런히 수행하는 일만 남았네. 보아하니 우리는 막 땅 위의 세계로 내려왔군. 여기서는 자네의 숙부 메르쿠리우스가 얼마 전 신들의 공적인 회의에서 설명한 것들이 눈에 들어오기 시작하네.

p07_motion_and_closing_poem_r2-011 | PDF121

AESC. Sic est, Vrania: quare partes tuas diligenter age: ego meis accurate inuigilabo. Sed heus tu: fac (obsecro) vt exacto negotio coelestes domos vna repetamus. V RAN. Fiet, Aesculapi: bene vale. AESC. Tu quoque, Vrania, in proximum reditum tuum, & nouum colloquium.

아이스쿨라피우스: 그렇네, 우라니아. 그러니 자네 몫을 부지런히 수행하게. 나도 내 몫을 세심히 돌보겠네. 그런데 잠깐, 부탁하네만 일이 끝나면 함께 하늘의 집으로 돌아가세.

우라니아: 그렇게 하겠네, 아이스쿨라피우스. 잘 있게.

아이스쿨라피우스: 자네도 잘 있게, 우라니아. 다시 돌아와 새로운 대화를 나눌 때까지.

p07_motion_and_closing_poem_r2-012 | PDF121 explicit

FINIS HARMONIAE COELESTIVM corporum & humanorum: autore Antonio Mizaldo Monluciano.

몽뤼송의 앙투안 미조 지음, 『천체와 인체의 조화』 끝.

p07_motion_and_closing_poem_r2-013 | PDF122 heading

IOANNES PERRELLVS Doctor medicus Lutetiae, ad ANTONIVM MIZALDVM, coelorum & humanorum corporum conciliatorem, doctum atque ingeniosum.

요안네스 페렐루스가 앙투안 미조에게

파리의 의학박사 요안네스 페렐루스가, 하늘과 사람 몸을 화합시키는 박식하고 재치 있는 앙투안 미조에게.

p07_motion_and_closing_poem_r2-014 | PDF122 fourteen verse lines

Debet homo (MIZALDE) tibi: debet quoque coelum: Quod cunctis aperis quidquid vtrunque gerit. Esse doces corpus coelorum schema: probasque Coelos praeclarum corporis esse typum. O mirum artificem! quantum patet vndique coelum, Sola hominis claudis mole perexigua. In nuce conclusam magni miratur Homeri Iliadem, nugis Graecia nota suis. Miretur potius coelos in corpore paruo, Te solo & docto claudier artifice. Quod quis tentauit veterum? quis, quaeso, Galenus? Ptolomaeus? summi sint licet vsque viri. Hinc eris aeternis celeber post funera lustris: Donec erunt homines, sidera donec erunt.

미조여, 인간은 그대에게 빚졌고 하늘 또한 빚졌도다.
그 둘이 품은 모든 것을 그대가 모두에게 열어 보였으니.
그대는 몸이 하늘의 모형임을 가르치고,
하늘은 몸의 빼어난 본보기임을 증명하도다.
오, 놀라운 장인이여! 사방으로 끝없이 펼쳐진 하늘을
그대는 오직 인간의 지극히 작은 몸 안에 가두는구나.
제 허황한 이야기들로 이름난 그리스는 위대한 호메로스의
『일리아스』가 호두껍데기 안에 담긴 것을 놀라워하네.
그보다는 작은 몸 안에 하늘이 담기는 것을 놀라워하라.
그대 홀로, 박식한 장인으로서 이루어 낸 일이니.
옛사람 중 누가 이를 시도했는가? 묻노니, 어느 갈레노스인가,
어느 프톨레마이오스인가? 그들이 아무리 위대한 인물이라 해도.
이로써 그대는 죽은 뒤에도 영원한 세월 동안 이름을 떨치리라.
인간이 있는 동안, 별들이 있는 동안.

p07_motion_and_closing_poem_r2-015 | PDF122 Greek motto

Ἐκ πόνου τὸ κλέος.

명성은 수고에서 나온다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a001 | PDF118 margin

Orbes planetarum septem, & stellati illorum globuli totidem extimo quodam orbe includuntur.

일곱 행성의 천구와 그 안의 똑같은 수의 별 구체들은 가장 바깥의 한 천구 안에 둘러싸여 있다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a002 | PDF118 margin

Orbium humanorum tunicae septem, & circuli totidem extimo quodam orbe includuntur.

인간의 구체의 일곱 막과 똑같은 수의 원들은 가장 바깥의 한 구체 안에 둘러싸여 있다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a003 | PDF119 margin

Orbiculi coelorum stellati duplicem habent motum sensui manifestum.

하늘의 별 구체들은 감각으로 분명히 알 수 있는 두 가지 운동을 갖고 있다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a004 | PDF119 margin

Orbes humanorum corporum duplicem habent motum sensui manifestum.

사람 몸의 구체들은 감각으로 분명히 알 수 있는 두 가지 운동을 갖고 있다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a005 | PDF119 margin

Orbes coelorum super vno axe mouentur.

하늘의 천구들은 하나의 축을 중심으로 움직인다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a006 | PDF119 margin

Orbes corporum super vno axe mouentur.

몸의 구체들은 하나의 축을 중심으로 움직인다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a007 | PDF120 margin

Coelum finem habebit ac interitum.

하늘은 끝과 소멸을 맞이할 것이다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a008 | PDF120 margin

Humanum corpus finem habebit ac interitum.

사람 몸은 끝과 소멸을 맞이할 것이다.

p07_motion_and_closing_poem_r2-a009 | PDF120 margin

Conclusio totius colloquij.

전체 대화의 결론.